КНіЖНЫ АГЛЯД

Belaruskaya Dumka - - ЗМЕСТ -

Пом­нікі пра­ва Бе­ла­русі XIV–XVI стст.: агуль­на­зем­скія пры­вілеі і ак­ты дзяр­жаў­ных уній: кры­ні­ца­з­наўчы да­па­мож­нік

/ дэпар­та­мент па ар­хі­вах і спра­ва­вод­ству мініст­эр­ства юс­ты­цыі рэс­пуб­лікі бе­ла­русь, бе­ла­рус­кі наву­ко­ва-даслед­чы ін­сты­тут да­ку­мен­та­знаўства і ар­хіў­най спра­вы. – мінск: белн­ді­дас, 2015. – 384 с. – ISBN 978-985-6733-93-5.

Пом­нікі пра­ва Бе­ла­русі XIV–XVI ста­годдзяў з’яў­ля­юц­ца неад’ем­най част­кай пра­ва­вой і агуль­на­куль­тур­най спад­чы­ны краі­ны. Яны вы­клі­ка­ю­ць вя­лікую ці­ка­вас­ць у шы­ро­ка­га ко­ла ама­та­раў гісто­рыі, ак­ты­ў­на вы­ка­ры­стоў­ва­юц­ца ў наву­ко­вай і пе­да­га­гіч­най дзей­на­сці. Між тым прад­стаўнічы збор ай­чын­на­га ста­ра­жыт­на­га пра­ва ў нас яш­чэ не зроб­ле­ны. Ма­ю­чы на ўва­зе вы­данне та­ко­га збор­ніка ў пер­спек­ты­ве, скла­даль­нікі гэ­та­га да­па­мож­ніка зра­білі пер­шас­нае наву­ко­вае апі­санне двух важ­ней­шых ком­плек­саў пра­ва­вых пом­нікаў азна­ча­на­га ча­су агуль­на­зем­скіх пры­віле­яў (гэта зна­чы­ць пры­віле­яў, якія рас­паў­сюдж­валі сваю дзей­на­сць на ўсю тэ­ры­то­рыю дзяр­жа­вы) і ак­таў дзяр­жаў­ных уній. У вы­данне ўклю­ча­ны і звест­кі пра заха­ва­на­сць ары­гі­на­лаў ак­таў і ко­пій, пуб­ліка­цыі, пе­рак­ла­ды, гіста­рыч­ную літа­ра­ту­ру. наву­ка, 2015. – 202 c. – ISBN 978-985-08-1895-9.

Ук­ні­зе аўтар звяр­та­ец­ца да ім­пр­эс­іяніз­му ў яго жы­ва­піс­най і літа­ра­тур­най пра­явах. Вызна­ча­юц­ца за­кан­амер­на­сці і ўмо­вы ста­наў­лен­ня ім­пр­эс­іяніз­му ў бе­ла­рус­кай літа­ра­ту­ры пры апо­ры на во­браз­на­эст­этыч­ны і тэар­этыч­ны грунт. Ла­гіч­на, што ўз­нік­ненне і ста­наў­ленне гэ­та­га ма­стац­ка­га на­кірун­ку ў Бе­ла­русі аналі­зу­ец­ца на пад­ста­ве вы­вуч­эн­ня ім­пр­эс­іяніз­му ў фран­цуз­с­кай, поль­скай, рус­кай, украін­с­кай літа­ра­ту­рах. Гэта­му пры­све­ча­ны пер­шы разд­зел. У дру­гім разд­зе­ле вы­дан­ня да­ец­ца наву­ко­ва­тэар­этыч­нае ас­эн­са­ванне ім­пр­эс­іяніз­му. Пра­соч­ва­юц­ца эта­пы вы­вуч­эн­ня ім­пр­эс­іяніз­му ў бе­ла­рус­кай літа­ра­ту­ры з 1920­х да 2000­х га­доў.

Услед за шмат­лікі­мі па­пяр­эд­ні­ка­мі аўтар не без по­спе­ху аналі­зуе ім­пр­эс­ія­налі­стыч­ныя тэн­д­эн­цыі ў па­эзіі Максіма Багдановіча, зна­ход­зі­ць прык­ме­ты ім­пр­эс­іяні­стыч­на­га пей­за­жу ў твор­час­ці Змітра­ка Бя­дулі, вы­яў­лячы ты­па­ло­гію і спе­цы­фіч­ныя ўлас­ці­вас­ці ім­пр­эс­іяніз­му

Зазна­чым, што ў XIV–XVI ста­годдзях у Вя­лікім Княст­ве Літоўскім, у склад яко­га ўва­х­од­зілі бе­ла­рус­кія зем­лі, скла­ла­ся пра­ва­вая сіст­э­ма з ха­ракт­эр­ны­мі ры­са­мі. Га­лоў­ны­мі фак­та­ра­мі, што аказ­валі ўзд­зе­янне на яе, бы­лі пра­ц­э­сы цэн­тралі­за­цыі і пэў­ная ада­соб­ле­на­сць тэ­ры­то­рый унут­ры дзяр­жа­вы, уній­ныя уза­е­ма­да­чы­нен­ні з Поль­скім ка­ра­леўствам, шмат­на­цы­я­наль­ны і шма­ткан­фесій­ны склад на­сель­ніцтва ВКЛ, яго пад­зел на кла­сы і сас­лоўі. Усе гэтыя ры­сы ў поў­най ме­ры пра­явілі­ся ў пом­ні­ках пра­ва, што раз­гля­да­юц­ца ў кні­зе.

Скла­даль­нікі збор­ніка ў якас­ці ілюстра­цый вы­ра­шы­лі змяс­ці­ць но­выя пуб­ліка­цыі нека­то­рых за­ка­на­даўчых ак­таў, а так­са­ма іх пе­рак­ла­ды на бе­ла­рус­кую мо­ву. У кні­зе прад­стаў­ле­ны фо­та­здым­кі ак­таў і ста­рад­ру­каў, ма­люн­кі пя­ч­а­так.

Ма­ц­ю­хі­на, Т.Б. Бе­ла­рус­кі ім­пр­эс­іянізм

/ т.б. ма­ц­ю­хі­на. – мінск: беларуская ў на­цы­я­наль­ным кант­экс­це. Ві­да­воч­ную каш­тоў­на­сць уяў­ляе частка дасле­да­ван­ня, пры­све­ча­ная твор­час­ці Максіма Гар­эц­ка­га і Кузь­мы Чор­на­га. Па­эты­ку ім­пр­эс­іяніз­му літа­ра­ту­раз­наў­ца зна­ход­зі­ць так­са­ма і ў ліры­цы Улад­зі­мі­ра Ду­боўкі, Яз­эпа Пуш­чы, ін­шых май­строў сло­ва.

У цэ­лым ім­пр­эс­іянізм як мастац­кая з’ява ў ма­на­гра­фіі па­ка­за­ны ў куль­тур­на­гіста­рыч­ным кант­экс­це на­цы­я­наль­най літа­ра­ту­ры, дзя­ку­ю­чы ча­му рас­кры­ва­ец­ца псі­ха­ло­гія мыс­лен­ня і ўс­пры­ман­ня мастацкіх тво­раў, а так­са­ма маг­чы­мас­ці ім­пр­эс­іяні­стыч­на­га пісь­ма.

Вар­та за­зна­чы­ць, што за кні­гу «Бе­ла­рус­кі ім­пр­эс­іянізм» наву­ко­вы су­пра­цоўнік аддзе­ла тэо­рыі і гісто­рыі літа­ра­ту­ры ін­сты­ту­та літа­ра­ту­раз­наўства імя Ян­кі Ку­па­лы канды­дат філа­ла­гіч­ных навук Тац­ця­на Ба­ры­саў­на Ма­ц­ю­хі­на ста­ла лаўр­эа­там На­цы­я­наль­най літа­ра­тур­най пр­эміі ў на­мі­на­цыі «Леп­шы твор літа­ра­тур­най кры­ты­кі і літа­ра­ту­раз­наўства» за 2015 год.

Newspapers in Russian

Newspapers from Belarus

© PressReader. All rights reserved.