Wat is girl­po­wer waard in een don­ke­re par­king?

Vrou­wen zijn het ster­ke en slim­me ge­slacht. Of zo­als Be­yon­cé zingt: Who run the world? Girls! Maar al­leen naar de au­to wan­de­len in een on­der­grond­se par­king? Ho maar.

De Standaard - - Front Page - SA­RAH VANKERSSCHAEVER

In een we­reld die schreeuwt om ge­lijk­heid, zijn nog op­val­lend veel za­ken ge­schei­den. Voor­zie­nin­gen waar­van je het niet met­een ver­wacht. Stu­den­ten­ka­mers, bij­voor­beeld (zie in­zet): in Leu­ven be­staat nog een ‘meis­jes­cen­trum’ voor vrou­we­lij­ke stu­den­ten. Ook ver­schil­len­de zwem­ba­den in ons land zijn we­ke­lijks een paar uur voor­be­hou­den voor vrou­wen. Het­zelf­de voor sau­na, fit­ness, par­king en bin­nen­kort zelfs een Brus­sels ca­fé: la­dies on­ly.

Wat moe­ten we daar nu van vin­den? Moe­ten we het grof ge­schut bo­ven­ha­len, van ‘dis­cri­mi­na­tie’ en ‘se­gre­ga­tie’? Want wet­te­lijk mag het niet, zegt Annelies D’Espal­lier, om­buds­vrouw gen­der bij de Vlaam­se over­heid. ‘De re­gels zeg­gen dat er geen on­der­scheid op grond van ge­slacht ge­maakt mag wor­den. Je mag een stu­den­ten­ka­mer niet al­leen aan­bie­den aan jon­gens of meis­jes, be­hou­dens en­ke­le uit­zon­de­rin­gen zo­als re­li­gie. De al­ge­me­ne ten­dens is dat dit niet meer be­hoort tot de­ze tijd.’

Maar die tijd wil dat 93 pro­cent van de slacht­of­fers van sek­su­e­le mis­drij­ven, een vrouw is. En dat vrou­wen zich me­de daar­door he­le­maal niet zo vei­lig voe­len in on­der meer een ver­la­ten, on­der­grond­se par­king. ‘Dat is ver­de­dig­baar’, re­a­geert Liesbet Ste­vens van het In­sti­tuut voor de Ge­lijk­heid van Man­nen en Vrou­wen in Het

Nieuws­blad. ‘An­der­zijds is het even­goed zo dat man­nen va­ker dan vrou­wen het slacht­of­fer wor­den van fy­siek ge­weld in de open­ba­re ruim­te.’ Dat geeft dan 1­1.

Be­staat er geen gul­den mid­den­weg? Toch wel, zegt Liesbet Ste­vens: ‘Maak de par­king in zijn ge­heel vei­li­ger, voor vrou­wen én man­nen.’

Zich vei­lig voe­len is een van de ba­sis­be­hoef­ten van de mens, schreef de Ame­ri­kaan­se psy­cho­ loog Abra­ham Mas­low in 1943. Hij te­ken­de er een pi­ra­mi­de bij: eerst moet je aan al je li­cha­me­lij­ke be­hoef­ten vol­doen, zo­als eten en drin­ken, kle­dij, seks en on­der­dak. Dan vol­gen vei­lig­heid en ze­ker­heid, daar­na de be­hoef­te aan so­ci­aal con­tact, ge­volgd door er­ken­ning en waar­de­ring met ‘zelf­re­a­li­sa­tie’ als kers op de pi­ra­mi­de. Pas als de ba­sis goed zit, ben je klaar voor de vol­gen­de tre­de.

Ma­de in Ja­pan

Vol­gens Mas­lows the­o­rie is vei­lig­heid dus es­sen­ti­eel in een men­sen­le­ven. Daar­om vol­staat het vaak als ar­gu­ment om een ‘bron van on­vei­lig­heid’ te iso­le­ren. Iets con­cre­ter: in Ja­pan, noch­tans be­kend als een vei­li­ge sa­men­le­ving waar kin­de­ren al op de kleu­ter­school le­ren om ver­ant­woor­de­lijk­heid te ne­men voor de ge­deel­de pu­blie­ke ruim­te, wel, uit­ge­re­kend daar rij­den wo­men on­ly­me­tro­stel­len.

De voor­be­hou­den me­tro­stel­len rij­den al 105 jaar. Dat ze an­no 2017 nog niet af­ge­schaft zijn, komt om­dat ze ook in Ja­pan sek­su­e­le in­ti­mi­da­tie ken­nen. Toen de Ame­ri­kaan­se jour­na­list Da­niel Krie­ger in Ja­pan woon­de, raak­te hij ge­fas­ci­neerd door het fe­no­meen en sprak hij de vrou­wen aan die ge­bruik maak­ten van de ‘vrou­we­lij­ke me­tro­stel­len’. ‘Ze­ker, heel wat vrou­wen had­den na­re er­va­rin­gen ach­ter de rug’, schrijft hij in een ar­ti­kel op Ci­ty­Lab. ‘Maar even­goed ko­zen op­val­lend veel vrou­we­lij­ke rei­zi­gers voor de wo­men

on­ly­stel­len om­dat die rus­ti­ger en com­for­ta­be­ler wa­ren “en min­der ston­ken”.’

Dat het een dun­ne grens is, tus­sen on­vei­lig en on­com­for­ta­bel.

Par­king­psy­cho­lo­gie

Als meis­jes mak­ke­lij­ker stu­de­ren zon­der jon­gens in de buurt, dan kun je je de vraag stel­len waar­om ho­le­bi’s geen ei­gen ko­ten heb­ben. Of men­sen met een mi­gra­tie­ach­ter­grond? Blok maar eens met een ra­cist als bo­ven­buur. Of met een ho­mo­bas­her in de ge­meen­schap­pe­lij­ke keu­ken.

Man­nen en vrou­wen heb­ben recht op vei­lig­heid. Al­leen wordt het vei­lig­heids­ge­voel wel erg ruim in­ge­vuld als een vrouw zich niet meer ‘vei­lig on­com­for­ta­bel’ wil voe­len. Want in een vei­li­ge con­text kun je je soms best on­com­for­ta­bel voe­len. Van een stu­den­ten­ka­mer in een huis met ver­schil­len­de ko­ten, mag je ver­wach­ten dat je je daar vei­lig voelt. Dat een meis­je zich on­com­for­ta­bel voelt in de aan­we­zig­heid van een man­ne­lij­ke me­de­stu­dent is dan on­pret­tig, maar daar­om niet nood­za­ke­lijk on­vei­lig.

De con­text be­paalt dus veel. In een on­der­grond­se par­king is de grens tus­sen on­vei­lig en on­com­for­ta­bel al een pak dun­ner: is er ver­lich­ting? Is er ca­me­ra­mo­ni­to­ring? Is de par­king ver­la­ten? Of een vrouw zich in zo’n si­tu­a­tie on­com­for­ta­bel dan wel on­vei­lig voelt, is dan deels ook een per­soon­lij­ke in­schat­ting. Want naast een hand­vol vrou­wen die ge­zwind weg­gaan zo­als ze ge­ko­men zijn, zul­len er even goed vrou­wen zijn die maar wat blij zijn met de voor­ be­hou­den par­keer­plaats dicht bij de lift of uit­gang. Wat maakt in zo’n ge­val het ver­schil? Is de eer­ste groep na­ïef of stoer? En de twee­de re­a­lis­tisch of trut­tig?

Be­hal­ve Ja­pan komt ook Ca­na­da van pas om de psy­cho­lo­gie van de on­der­grond­se par­keer­ga­ra­ge be­ter te be­grij­pen. Meer be­paald een on­der­zoek van Shauna Pomerantz en Re­bec­ca Ra­by, twee pro­fes­so­ren aan de Ca­na­de­se Brock Uni­ver­si­ty. Zes jaar lang leg­den ze hun oor te luis­ter in en­ke­le mid­del­ba­re scho­len om te ho­ren of de meis­jes daar sek­sis­ti­sche op­mer­kin­gen kre­gen. Best veel, zo bleek. Er­ger nog, de meis­jes wis­ten niet wat ze er­mee moesten. Nie­mand

Man­nen en vrou­wen heb­ben recht op vei­lig­heid. Al­leen wordt het vei­lig­heids­ge­voel wel erg ruim in­ge­vuld als een vrouw zich niet meer ‘vei­lig

on­com­for­ta­bel’ wil voe­len

had hen ge­waar­schuwd dat jon­gens ‘dat soort din­gen zeg­den’.

Op school

Wat heeft dat in gods­naam met par­keer­ga­ra­ges te ma­ken, ho­ren we u den­ken. Lees even mee. Shauna Pomerantz: ‘De post­fe­mi­nis­ti­sche bood­schap die meis­jes en vrou­wen al van jongs af te ho­ren krij­gen, is er een van alp­ha girls en girl po­wer. Ze zijn het ster­ke en slim­me ge­slacht. Ver­der wordt aan meis­jes ver­teld dat jon­gens en meis­jes ge­lijk zijn. Maar die bood­schap komt niet over­een met hun jeugd­er­va­rin­gen. Op te­le­vi­sie en in de pop­cul­tuur mag dan ge­zon­gen wor­den dat meis­jes de we­reld re­ge­ren, maar op de speel­plaats zeg­gen jon­gens hen dat ze “te­rug naar de keu­ken moe­ten om wa­fels te bak­ken”. Die pa­ra­dox tus­sen cul­tu­re­le ver­wach­tin­gen en de vast­stel­ling dat sek­sis­me nog steeds be­staat, is voor hen erg ver­war­rend.’

Ver­war­rend, in­der­daad. Ver­war­rend, zo­als in: mag ik als vrouw bang zijn in een on­der­grond­se par­king? Of hoor ik als ster­ke vrouw mijn man­ne­tje te staan? En als je als sa­men­le­ving ge­lijk­heid na­streeft, met ster­ke vrou­wen in ka­der­func­ties, mag je dan par­keer­plaat­sen voor­zien die vrou­wen mo­ge­lijk stig­ma­ti­se­ren als ‘bang voor de gro­te, bo­ze man’? En wat zijn zo­wel man­nen als vrou­wen be­reid om op te ge­ven voor ge­lijk­heid: de hand­doek­lo­ze sau­na­beurt? Ex­clu­sief vrou­we­lijk of man­ne­lijk zweet in de fit­ness? Een kot met min­der con­flic­te­ren­de hor­mo­nen? Vei­lig­heid? Com­fort?

We zul­len het hier niet met één ar­ti­kel op­los­sen, zo­veel is dui­de­lijk. Daar­om, om in stijl af te slui­ten met een sa­ke, nog even te­rug naar Ja­pan. In de me­tro­tun­nels mo­gen dan apar­te me­tro­stel­len voor vrou­wen rond­rij­den, de na­ti­o­na­le spoor­weg­maat­schap­pij koos voor een an­de­re aan­pak: man­ne­lij­ke trein­rei­zi­gers die zich schul­dig ma­ken aan sek­su­e­le in­ti­mi­da­tie, zou­den voort­aan veel stren­ge­re straf­fen krij­gen. Van ho­ge geld­boe­tes tot zelfs cel­straf­fen. Het leid­de tot meer klach­ten van vrou­we­lij­ke trein­rei­zi­gers te­gen al te vrij­pos­ti­ge man­nen.

Maar na ver­loop van tijd ont­stond twij­fel of al die klach­ten ei­gen­lijk wel ge­ba­seerd wa­ren op ech­te fei­ten. Ge­volg: man­nen raak­ten be­hal­ve bang ook ont­stemd en start­ten een pe­ti­tie. Ze wil­den men on­ly­wa­gons. Uit een rond­vraag in 2009 bleek 40 pro­cent van de Ja­pan­ners voor­stan­der van dat idee.

Ge­lijk­heid, geen ge­mak­ke­lij­ke oor­log.

‘Er wordt aan meis­jes ver­teld dat jon­gens en meis­jes ge­lijk zijn. Maar die bood­schap komt niet over­een met hun

er­va­rin­gen’ SHAUNA POMERANTZ Brock Uni­ver­si­ty

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.