Het boek ‘Le­ven zon­der fil­ter’, waar­in Fleur van Gro­nin­gen ver­telt hoe ze met haar hoog­sen­si­ti­vi­teit haar voor­deel leer­de doen, raakt een ge­voe­li­ge snaar bij dui­zen­den men­sen. Is hoog­sen­si­ti­vi­teit een epi­de­mie, of is er meer aan de hand?

De Standaard - - Binnenland -

EVA BERGHMANS ‘Oef, er zijn er nog zo­als ik’: dat is het ge­voel dat Le­ven zon­der fil­ ter bij veel men­sen op­wekt. Dat was ook de be­doe­ling van schrijf­ ster Fleur van Gro­nin­gen, co­lum­ nis­te bij Het Nieuws­blad. ‘Ik heb het boek ge­schre­ven dat ik tien jaar ge­le­den zelf had wil­len le­zen, in de hoop dat het men­sen zou hel­pen’, zegt ze.

In de twee­de week na pu­bli­ca­ tie staat Le­ven zon­der fil­ter op num­mer vier in de boe­kent­op­tien. Een le­zer mail­de dat ze tien boe­ ken zou ko­pen, om ca­deau te doen aan vrien­den en fa­mi­lie, ‘zo­dat ze me ein­de­lijk be­grij­pen’. Mas­sa’s men­sen mai­len dat ze zich­zelf her­ken­den in Van Gro­nin­gens ge­ tui­ge­nis, en dat ze haar dank­baar zijn voor de in­zich­ten die ze deelt – over hoe ze de hoe­veel­heid prik­ kels do­seert, en hoe ze met haar hef­ti­ge emo­ties leer­de om­gaan, en die ken­nis voor zelf­zorg en per­ soon­lij­ke ont­wik­ke­ling ge­bruikt.

‘Het lijkt er­op dat ik on­be­wust een zelf­hulp­boek ge­schre­ven heb’, zegt Van Gro­nin­gen. ‘Mis­schien loopt het ra­ti­o­ne­le tijd­perk op zijn ein­de, mis­schien is voe­len stil­aan weer toe­ge­la­ten. Ik zie een ver­ band met de vloed van burn­outs en de­pres­sies. Een burn­out is ook een uit­no­di­ging om je le­ven weer in lijn te bren­gen met je in­tu­ï­tie.’

Je hoeft niet per se hoog­sen­si­ tief te zijn om iets aan haar in­zich­ ten te heb­ben. In de kern draait het boek er­om dat je moet dur­ven uit­vin­den welk soort le­ven bij je past. Dat is een bood­schap die het goed doet bij de groei­en­de groep men­sen die on­be­ha­gen er­vaart in de door­ge­dre­ven ne­o­li­be­ra­le maat­schap­pij – het on­be­ha­gen dat ook het suc­ces voedt van men­ sen als Dirk De Wach­ter en Paul Ver­haeg­he, die vraag­te­kens bij al die op­ge­leg­de flin­kig­heid zet­ten.

‘Meer en meer men­sen heb­ben het ge­voel dat ze niet goed mee­ kun­nen in on­ze maat­schap­pij’, zegt El­ke Van Hoof (VUB), ex­pert in zo­wel stress als hoog­sen­si­ti­vi­ teit. ‘De laat­ste vijf­tien jaar zijn we van men­sen gaan ver­wach­ten dat ze zich als een­heids­worst ge­dra­ gen. Ie­der­een moet even hard wer­ken, en even lang. Ie­der­een moet veel vrien­den heb­ben, en veel seks. Er is zo­veel aan­dacht voor wel­zijn, dat er zich on­be­wust een norm in on­ze gees­ten heeft ge­ nes­teld. Dat weegt op men­sen, en dan voe­len ze zich niet meer thuis in de­ze we­reld. Hoog­ge­voe­lig­heid is een aan­trek­ke­lij­ke ver­kla­ring. Het is een groep waar­in je je kan thuis­voe­len.’

Het helpt ze­ker dat hoog­sen­si­ ti­vi­teit geen stoor­nis is; het is een per­soon­lijk­heids­ken­merk, zo­als ver­le­gen­heid dat ook is. Bo­ven­ dien heeft hoog­sen­si­ti­vi­teit bij­ lan­ge niet al­leen na­de­len, zo­als over­prik­ke­ling die tot huil­bui­en en uit­put­ting leidt. Hoog­sen­si­tie­ ven re­a­ge­ren niet al­leen fel­ler op prik­kels, ze ver­wer­ken ze ook diep­gaan­der – dat is te zien op her­sens­cans. Hoog­sen­si­tie­ven zien meer ver­ban­den, zijn em­pa­thi­scher, cre­a­tie­ver, heb­ben een rijk ge­voels­le­ven. Waar­om zou je dat niet wil­len zijn?

Mis­schien om­dat aan­dacht zo’n kost­baar goed ge­wor­den is de jong­ste ja­ren. ‘Je suc­ces hangt in gro­te ma­te of van je ver­mo­gen om je aan­dacht te kun­nen rich­ten’, zegt Ste­fan van der Stig­chel (Uni­ver­si­teit Utrecht), die het boek Zo werkt aan­dacht schreef. ‘Er be­staan gro­te ver­schil­len in con­cen­tra­tie­ver­mo­gen. Nie­mand leeft zon­der fil­ter, ie­der­een krijgt het­zelf­de aan­tal prik­kels bin­nen, maar ie­mand die hoog­sen­si­tief is, heeft min­der con­tro­le over de fil­ ter. Dan krijg je meer “on­nut­ti­ ge”prik­kels bin­nen, die je al­le­ maal moet ver­wer­ken. Dat maakt de we­reld ver­moei­end.’

De toe­ne­men­de aan­dacht voor hoog­sen­si­ti­vi­teit zou vol­gens Van der Stig­chel wel eens een te­ken kun­nen zijn van een be­wust­wor­ ding in de sa­men­le­ving. ‘Er zijn de laat­ste ja­ren zo krank­zin­nig veel prik­kels bij­ge­ko­men, on­der meer door de smartpho­ne, dat we ons toch moe­ten af­vra­gen of over­prik­ ke­ling geen pro­bleem van de om­ ge­ving is in plaats van één de men­ sen. Het is niet de mens die ver­an­ derd is, het is de om­ge­ving. Dat moet ook een be­kom­mer­nis van de po­li­tiek wor­den. Hoe is het mo­ge­lijk dat de smartpho­ne in het ver­keer nog niet ver­bo­den is? Of waar­om voe­ren we niet over­al een wet in die zegt dat werk­ne­mers bui­ten hun ar­beids­tijd niet be­reik­baar moe­ten zijn, zo­als in Frank­rijk? We moe­ten drin­gend zui­ni­ger wor­den met on­ze aan­dacht.’

Ook Il­se Van den Dae­le, die in 2004 de ver­e­ni­ging HSP Vlaan­de­ren op­richt­te, ziet de be­lang­stel­ling toe

ne­men. ‘Het is niet het aan­tal hoog­sen­si­tie­ven dat toe­neemt. Men­sen stel­len het snel­ler bij zich­zelf vast, om­dat de hoe­veel­heid prik­kels zo sterk is toe­ge­no­men. De roep om con­stan­te be­reik­baar­heid is on­houd­baar. Ze­ker hoog­sen­si­tie­ven moe­ten zor­gen dat ze vol­doen­de ont­span­mo­men­ten in­bou­wen. In die zin zijn hoog­sen­si­tie­ven de nieu­we ka­na­ries in de kool­mijn: ze zijn de eer­sten die be­zwij­ken on­der de hoe­veel­heid prik­kels, maar de rest zal vol­gen.’

Zo­wel van Il­se Van den Dae­le als van El­ke Van Hoof ver­schijnt er la­ter de­ze maand een boek over om­gaan met hoog­sen­si­ti­vi­teit. Net als Fleur van Gro­nin­gen vin­den ze niet dat hoog­sen­si­ti­vi­teit een ex­cuus is om je ach­ter te ver­schui­len. Ze wil­len men­sen niet la­be­len, ze wil­len ze met tips en oe­fe­nin­gen hel­pen om hun hoog­sen­si­ti­vi­teit in hun voor­deel te draai­en.’

‘Je moet niet in the­ra­pie voor hoog­sen­si­ti­vi­teit’, zegt El­ke Van Hoof. ‘Je moet voor­al we­ten in wel­ke con­text je flo­reert, en je moet je le­ven daar­naar in­rich­ten. Je moet je werk­ge­ver niet las­tig val­len met dat la­bel, maar je kunt wel uit­leg­gen hoe­veel ge­con­cen­

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.