De fi­nan­ci­ë­le cri­sis heeft le­lijk huis­ge­hou­den bij de Bel­gi­sche groot­ban­ken. Voor de mees­te wordt het nooit meer zo­als vroe­ger. Al­leen KBC staat er van­daag weer zo­als voor­heen.

De Standaard - - Economie -

PASCAL DENDOOVEN

Het Bel­gi­sche ban­ ken­land­schap is sinds 2007 in­grij­pend ge­wij­zigd. Toen had Bel­gië drie groot­ban­ken met Eu­ro­pe­se, zelfs we­rel­dam­bi­ties, met over­moe­di­ge ban­kiers aan de top. Maar het fail­lis­se­ment van Leh­man Bro­thers in sep­tem­ber 2008 gaf die am­bi­ties een fa­ta­le nek­slag. Voor­al Eu­ro­pa bloed­de. ‘Toen de Ame­ri­kaan­se au­to­ri­tei­ten be­slis­ten Leh­man te la­ten val­len, wis­ten ze vol­gens mij heel goed dat het groot­ste ri­si­co in Eu­ro­pa zat’, zegt een oud­Dexia­ban­kier.

In 2008 was Bel­gië het IJs­land van het con­ti­nent. Het ge­za­men­lij­ke ba­lans­to­taal van de drie groot­ban­ken was vijf keer zo groot als het bru­to bin­nen­lands pro­duct (bbp), met voor­al For­tis en Dexia als mas­to­don­ten. Van­daag is dat te­rug­ge­bracht tot 2,3 keer het bbp. Brussel als fi­nan­ci­eel cen­ trum nam na 2007 een flin­ke duik. ‘De over­na­me van For­tis door BNP Pa­ri­bas be­te­ken­de het groot­ste ver­lies aan ex­per­ti­se in de fi­nan­ ci­ë­le sec­tor sinds de val van de Ge­ ne­ra­le Maat­schap­pij in 1988. Tal van ge­spe­ci­a­li­seer­de teams en ni­che­ac­ti­vi­tei­ten ver­dwe­nen’, zegt een ban­kier.

Her­man Daems, voor­zit­ter van de raad van be­stuur van BNP Pa­ri­ bas For­tis, wijst de over­heid met de vin­ger. ‘De over­heid heeft er wei­nig aan ge­daan om fi­nan­ci­ë­le spe­ci­a­lis­ten het le­ven hier in Brussel aan­ge­naam te ma­ken.’ Daems geeft het voor­beeld van za­ ken­ban­kie­ren. ‘Als ge­volg van dat be­leid heb­ben we hier geen high­ le­vel­za­ken­bank­dien­sten meer. We heb­ben de schoon­maak te gron­dig ge­daan.’

Een ge­volg daar­van is dat als de over­heid straks bij­ko­mend aan­de­ len van Bpost en Proxi­mus wil ver­ ko­pen, dat van­uit Lon­den zal moe­ten ge­beu­ren, door An­gelsak­ si­sche ban­ken. ‘Bel­gië heeft de Eu­ ro­pe­se re­gels rond bo­nus­sen ex­tra streng ge­maakt, wat ook wel als gold pla­ting be­kend­staat. Wil­len we de re­gel­ge­ving stren­ger, la­ten we dat dan op Europees ni­veau aan­pak­ken, en niet in Bel­gië al­ leen’, zegt Daems.

Eric De Keu­le­neer, een voor­ma­ lig za­ken­ban­kier, vindt dan weer dat bo­nus­sen niet ge­noeg be­perkt kun­nen wor­den. ‘Het loon van de be­slis­sing­ne­mers in de ban­ken zou niet mo­gen af­han­gen van aan­ de­len­op­ties, en dus van de beurs­ koers. Te ge­vaar­lijk.’ Marc Rai­siè­ re, ceo van bank­ver­ze­ke­raar Bel­fi­ us, deelt de kri­tiek. ‘Als men mij in het ka­der van de beurs­gang op­ties aan­biedt, zal ik ze wei­ge­ren.’

Ban­kiers heb­ben ook zelf hun ri­si­co’s af­ge­bouwd. Toen Johan Thijs in 2012 aan­trad als ceo van KBC, de­fi­ni­eer­de hij heel dui­de­ lijk het nieu­we speel­veld. De bank­ver­ze­ke­raar stond voort­aan ten dien­ste van par­ti­cu­lie­ren, kmo’s en mid­del­gro­te be­drij­ven. In­ter­na­ti­o­naal cor­po­ra­te ban­kie­ren werd stop­ge­zet. Al­ler­lei (nood­za­ke­lij­ke) ge­spe­ci­a­li­seer­de dien­sten wer­den on­der­ge­bracht in een pro­duct fac­to­ry die ten dien­ste van de klant stond. Thijs zet­te ook nog eens het mes in de struc­tuur­kos­ten. ‘De – saaie – re­tail­bank (die zich voor­na­me­lijk op par­ti­cu­lie­ren en kmo’s richt, red.) haal­de het van de za­ken­bank’, zegt een in­si­der.

Ban­kie­ren had niet lan­ger met glit­ter te ma­ken maar werd op­ nieuw ‘bo­ring’. ‘Die zo­ge­naam­de saaie ac­ti­vi­tei­ten le­ve­ren een goed ren­de­ment op als je je za­ken on­ der con­tro­le hebt’, zegt Fran­ky De­ pic­ke­re, ster­ke man van KBC An­ co­ra, de groot­ste aan­deel­hou­der van KBC en be­stuur­der bij KBC Groep.

Eu­ro­pa ver­plicht­te KBC met een der­de in te krim­pen. Wat volg­de, was fo­cus op de kern­ac­ti­vi­tei­ten: re­tail­ en kmo­ban­kie­ren, ver­ze­ke­rin­gen én fond­sen­be­heer. De ge­o­gra­fi­sche arm­slag werd be­ perkt tot een aan­tal – zes – klei­ne­ re lan­den, waar KBC sterk stond of sterk kan wor­den; uit gro­te lan­ den als Po­len en Rus­land ver­trok het. ‘Ver­hou­dings­ge­wijs ma­ken we van­daag zelfs meer winst dan vóór de fi­nan­ci­ë­le cri­sis, wat wil zeg­gen dat som­mi­ge ac­ti­vi­tei­ten niet zo winst­ge­vend wa­ren’, zegt De­pic­ke­re. Het le­ver­de KBC de­ze zo­mer zelfs de prijs op van bes­te trans­for­ma­tie van een fi­nan­ci­ë­le in­stel­ling we­reld­wijd.

Maar het is bij de ban­ken al­les­ be­hal­ve bu­si­ness as usu­al. Ze moe­ten zich aan strik­te re­gels hou­den. De ka­pi­taal­ve­r­eis­ten lig­ gen veel ho­ger, waar­door ban­ken van­daag vei­li­ger zijn. En de toe­ zicht­hou­der waakt. ‘Ban­kie­ren is niet meer leuk. De toe­zicht­hou­der kam­peert haast in je tuin. Die gas­ ten zit­ten je con­ti­nu op je nek en ma­ken het je voort­du­rend moei­lijk’, zegt een ex­ban­kier die nu be­ stuur­der is bij een bui­ten­land­se bank. Ook klei­ne­re ban­ken zo­als Ar­gen­ta, op ei­gen kracht uit­ge­ groeid tot de op vier na groot­ste bank in Bel­gië, kla­gen over de kost­prijs van de re­gu­le­ring. ‘We le­ven in een kor­set’, zegt een ING­ ban­kier. ‘Know your cus­to­mer, Mi­fid II, Fat­ca... De re­gu­le­ring is im­pres­si­o­nant.’

Johan Thijs, ceo van KBC Groep, is het niet eens met de kri­tiek op de re­gu­la­tor. ‘Het gro­te ver­schil met voor de cri­sis is dat we nu veel meer aan ri­si­co­be­heer doen. Dat is niet al­leen de ver­dien­ste van de nieu­we re­gel­ge­ving, maar ook van een ver­an­der­de mind­set bij de ban­kiers.’

Waar ban­ken vroe­ger tra­ding­hui­zen had­den die geld ver­dien­den door po­si­ties voor ei­gen re­ke­ning te ne­men, is dat nu ste­vig in­ge­perkt. De com­plexi­teit van veel pro­duc­ten is ver­min­derd. Ban­ken ma­ken geen CDO’s meer of noe­men ze zo niet meer. Maar ou­de ge­woon­ten ver­an­de­ren niet snel, waar­schuwt een fi­nan­cier. ‘Ik zie op­nieuw syn­the­ti­sche pro­duc­ten op ba­sis van kre­die­ten. Vroeg of laat krijg je op­nieuw een re­a­li­ty­check’, zegt hij.

De cri­sis heeft het speel­veld niet al­leen ver­kleind, maar ook naar een la­ger ni­veau ge­de­gra­deerd. De tijd van drie groot­ban­ken die van­uit Bel­gië in­ter­na­ti­o­naal door­groei­den, is de­fi­ni­tief voor­bij. Zo­wel de vroe­ge­re For­tis Bank als ING Bel­gië is nu on­der­deel van een bui­ten­land­se bank. Voor BNP Pa­ri­bas For­tis kan het ver­schil haast niet gro­ter zijn. De over­moe­di­ge ver­o­ve­raar is nu een fi­li­aal. Brussel stuurt niet lan­ger

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.