‘Is­ra­ël han­teert apart­heids­re­gime’

Hij zou een ‘zelf­ha­ten­de jood’ zijn en zijn VN­rap­port kon niet of­fi­ci­eel ver­schij­nen. Maar de Ame­ri­kaan Ri­chard Falk houdt voet bij stuk: Is­ra­ël lijkt op het Zuid­Afri­ka van de apart­heid.

De Standaard - - Buitenland - GISELLE NATH

‘Zo­lang die apart­heid er is, kan er nooit vre­de ko­men’

BRUSSEL I Pro­fes­sor­eme­ri­tus Ri­chard Falk gaf ja­ren­lang in­ter­na­ti­o­naal recht aan de Prin­ce­ton Uni­ver­si­ty en rap­por­teer­de tus­sen 2008 en 20014 over de si­tu­a­tie in Is­ra­ël. Daar­om vroeg ESWA, een VN­af­de­ling met voor­al Ara­bi­sche lan­den, hem en col­le­ga­pro­fes­sor Vir­gi­nia Til­ley om een rap­port te ma­ken over de toe­stand van de Pa­les­tij­nen in Is­ra­ël. In dat rap­port, dat vol­gens Falk ‘op­zet­te­lijk aca­de­misch en fei­te­lijk bleef in toon’, staat dat Is­ra­ël zich schul­dig maakt aan de mis­daad van apart­heid, zo­als ge­de­fi­ni­eerd in het in­ter­na­ti­o­naal ver­drag van 1976. De se­cre­ta­ris­ge­ne­raal van de VN aan­vaard­de het rap­port niet en het werd nooit ge­pu­bli­ceerd op de of­fi­ci­ë­le web­si­te van de VN. Maar bij­na zes maan­den na de con­tro­ver­se is het rap­port meer ge­le­zen dan het zon­der de hei­sa zou zijn.

Waar­om zegt u dat Is­ra­ël een vorm van apart­heid han­teert?

‘Om­dat Is­ra­ël een vol­le­di­ge struc­tuur van uit­bui­ting en con­tro­le heeft op­ge­zet, ge­ba­seerd op ras. Zo heb­ben de Pa­les­tij­nen en de Is­ra­ë­li’s ver­schil­len­de rech­ten: de ene mag als vluch­te­ling nooit te­rug­ke­ren naar zijn ge­boor­te­land, maar jo­den we­reld­wijd mo­gen zich al­tijd ves­ti­gen in Is­ra­ël. Ook als het aan­komt op rech­ten, wa­ter­ge­bruik of lo­ nen zijn er dis­cri­mi­na­ties. Ik som in dat rap­port wel vijf­tig spe­ci­fie­ke wet­ten op. Om het con­flict tus­sen die twee vol­ke­ren op te los­sen, moet je niet di­plo­ma­tiek gaan on­der­han­de­len over grond­ge­bied. Je moet nu voor­al die on­ge­lij­ke rech­ten aan­pak­ken.’

Tel Aviv be­weert dat de Pa­les­tij­nen in Is­ ra­ël goed be­taald werk kun­nen vin­den en hui­zen ko­pen.

‘In de kri­tiek van Is­ra­ël hoor ik veel echo’s uit het apart­heids­re­gime. Toen zei­den de blan­ke Zuid­Afri­ka­nen ook dat zwar­ten het ‘hier veel be­ter heb­ben dan el­ders’. Maar in de re­a­li­teit wor­den de men­sen­rech­ten van de Pa­les­tij­nen da­ge­lijks ge­schon­den. Er blij­ven fun­da­men­te­le on­ge­lijk­he­den. Je ziet het in de ver­lo­ning, bij het aan­vra­gen van een bouw­ver­gun­ning, bij de sloop van hui­zen, in de col­lec­tie­ve be­straf­fing van Pa­ les­tij­nen, bij mo­bi­li­teit ...’

Uw cri­ti­ci be­schul­dig­den u van an­ti­se­mi­tis­me. U bent zelf joods.

‘Ik koes­ter geen haat te­gen jo­den noch te­gen an­de­re vol­ke­ren. Ik pro­beer mij dat ver­wijt dus niet aan te trek­ken. Is­ra­ël heeft ge­pro­beerd de aan­dacht weg te trek­ken van de bood­schap naar de bood­schap­per. Maar uit­ein­de­lijk is het rap­port wel nooit ver­wor­pen door de VN. Ik ver­wel­kom trou­wens de­bat en dis­cus­sie er­over. Het is aan een recht­bank om het laat­ste oor­deel te vel­len.’

‘Ik er­ken ook het be­staans­recht van Is­ra­ël. Al­leen moe­ten de rech­ten van Is­ra­ë­li’s en Pa­les­tij­nen in ba­lans zijn. Zo­lang die apart­heid er is, kan er nooit vre­de ko­men.’

Hoe moet Is­ra­ël ver­der, na dit scher­pe rap­port?

‘Is­ra­ël ver­telt de we­reld te­gen­woor­dig voort­du­rend dat de Pa­les­tijn­se zaak ver­lo­ren is, en dat we de be­zet­tings­si­tu­a­tie zo­als die van­daag be­staat, moe­ten aan­vaar­den als een fait ac­com­pli. Er is geen di­plo­ma­tie­ke druk meer op de Is­ra­ë­li­sche re­ge­ring om een op­los­sing te zoe­ken. Maar op­nieuw, kijk naar de apart­heid in Zuid­Afri­ka. De we­reld­wij­de boy­cot­ac­tie heeft het re­gime ver­an­derd. Daar­om vind ik het be­lang­rijk dat lan­den de BDS­be­we­ging (Boy­cot, Di­vest­ment and Sanc­ti­ons, red.) blij­ven steu­nen. Dat is een ge­weld­lo­ze ac­tie, om in­ves­te­rin­gen en han­del met door Is­ra­ël be­zet­te ge­bie­den te­gen te gaan. Het is een ge­weld­lo­ze ac­tie en ze wint aan be­lang. In Eu­ro­pa zie je dat nog niet, maar in Afri­ka en Zuid­Ame­ri­ka groeit het be­wust­zijn. Zuid­Afri­ka steunt BDS of­fi­ci­eel. Die be­we­ging is vol­gens mij een ma­nier om aan een op­los­sing te wer­ken.’

© epa

Ri­chard Falk: ‘Er is geen di­plo­ma­tie­ke druk meer op de Is­ra­ë­li­sche re­ge­ring om een op­los­sing te zoe­ken.’

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.