Steeds een scheld­woord’

Ui­ter­aard kan de di­rec­tie van de Na­ti­o­na­le Bank niet uit al­leen man­nen be­staan, vindt Clai­re Tillekaerts. De Vlaam­se top­di­plo­ma­te staat pro­mi­nent op de bar­ri­ca­den voor vrouwenrechten. ‘Quo­ta zijn ei­gen­lijk een be­le­di­ging.’

De Standaard - - Binnenland -

Waar­aan ligt dat?

‘Kin­de­ren wor­den nog steeds van jongs af aan in rol­pa­tro­nen ge­sto­ken. Meis­jes krij­gen kin­der­ wa­gens, jon­gens lego. Vrou­wen die min­der tijd heb­ben voor hun ge­zin, wor­den door de maat­schap­ pij nog steeds een schuld­ge­voel aan­ge­praat.’

‘De in­stroom van vrou­wen naar de top is nog al­tijd te laag. Vrou­ wen aar­ze­len om hun ca­pa­ci­tei­ten te to­nen. Uit stu­dies blijkt dat een vrouw die bij een va­ca­tu­re voor vier vijf­de aan de cri­te­ria vol­doet, zich niet ge­schikt acht. Een man voelt zich ge­plaatst wan­neer die aan de helft van de ver­eis­ten komt. Vrou­we­lij­ke am­bi­tie is blijk­baar nog steeds een scheld­ woord. Voor die schijn­baar na­ tuur­lij­ke be­schei­den­heid is er geen ge­ne­ti­sche oor­zaak. Het moet dus aan de op­voe­ding en de maat­schap­pij lig­gen.’

‘Ik wil wel heel dui­de­lijk ma­ ken dat niets van dit al­les te­gen man­nen ge­richt is. Ik kant mij te­ gen el­ke po­la­ri­se­ring. Trou­wens, ook voor op­groei­en­de jon­gens weegt het idee zwaar door dat ze de kost­win­ner moe­ten zijn. Ook vrou­wen zelf kun­nen soms be­ter. We moe­ten aan­vaar­den dat je moet groei­en in een rol en niets per­fect gaat van­af het eer­ste mo­ ment.’

Nood­za­ke­lijk kwaad

Tillekaerts weet hoe het is om te vech­ten als al­leen­staan­de moe­ der. Op haar vier­en­der­tig­ste stierf haar man en bleef ze ach­ter met twee doch­ters. In 2013 over­leed Au­r­o­re, de oud­ste, bij een roof­ moord in Gent. Over dat dra­ma heeft Tillekaerts het van­daag lie­ ver niet. Wel wil ze jon­ge vrou­wen waar­schu­wen dat de strijd nog lang niet ge­stre­den is. ‘Mijn twee­ de doch­ter is nu 27’, ver­telt ze. ‘Ik merk dat jon­ge vrou­wen op­nieuw de druk voe­len om zich ze­dig te kle­den. Zelfs ik heb me er al op be­ trapt mijn doch­ter er­voor te waar­ schu­wen dat ze toch maar niets zou uit­lok­ken. Een to­taal fou­te re­ flex, na­tuur­lijk.’

Bent u vaak op li­mie­ten ge­sto­ten als jon­ge, am­bi­ti­eu­ze vrouw?

‘Niet echt. Mijn pu­be­ren­de doch­ters zei­den wel eens dat ze nooit zo hard zou­den wer­ken als ik. Op en­ke­le cru­ci­a­le mo­men­ten heb­ben ze mis­schien ge­dacht dat ik er had moe­ten zijn. Maar zijn zij daar­door on­ge­luk­kig of maat­ schap­pe­lijk on­aan­ge­past? Ik denk het niet. Kin­de­ren moe­ten niet te veel ge­pam­perd wor­den. Vol­gens som­mi­gen zou­den we kin­de­ren geen pun­ten meer mo­gen ge­ven om­dat ze zich zo on­ge­lijk be­han­deld zou­den voe­len. Ik denk dat je jon­ge­ren voor­al moet le­ren om zelf­stan­dig te zijn en ver­ant­woor­de­lijk­heid te ne­men. Al zul­len heel veel vrou­wen, mijn moe­der in de eer­ste plaats, het daar niet mee eens zijn.’

Hoe gaat u op uw ei­gen dienst om met gen­der­di­ver­si­teit?

‘Bij elk se­lec­tie­pro­ces dui­den we de bes­te per­soon aan. Ge­ slacht, af­komst of an­de­re cri­te­ria zijn daar­bij van geen tel. Dat leidt soms tot ver­ras­sin­gen. Het lo­ka­le post­hoofd in Te­he­ran is een vrouw. Ons bu­reau daar werkt uit­ ste­kend.’

‘Bij de top van FIT zijn twee op de vijf een vrouw en in het mid­ den­ka­der zijn er heel veel vrou­wen. Voor de plek­ken in het bui­ten­land is het moei­lij­ker om vrou­we­lij­ke ex­pats te vin­den, om­dat hun part­ner dan zijn car­ri­è­re on hold moet zet­ten. In on­ze maat­ schap­pij ge­ven vrou­wen nog steeds va­ker hun car­ri­è­re op voor hun part­ner.’

Zijn quo­ta een op­los­sing?

‘Ei­gen­lijk zijn quo­ta een be­le­di­ging voor vrou­wen. Als­of we een ar­me min­der­heid zijn die be­gun­ stigd moet wor­den. An­der­zijds merk ik dat heel ca­pa­be­le vrou­ wen de stap toch niet zet­ten. Daar­om denk ik dat het een nood­ za­ke­lijk kwaad is om met quo­ta te wer­ken.’

‘Maar aan quo­ta zijn ook na­de­len ver­bon­den, zo­als het ri­si­co om voor ex­cuus­truus ver­sle­ten te wor­den. Bo­ven­dien zie je bij de hui­di­ge re­gel­ge­ving, waar­bij ra­ den van be­stuur van beurs­ge­no­ teer­de be­drij­ven uit min­stens een der­de vrou­wen moe­ten be­staan, dat be­paal­de vrou­wen wor­den over­be­vraagd om­dat an­de­re vrou­ wen met ca­pa­ci­tei­ten min­der zicht­baar zijn.’

Bent u al eens ge­vraagd voor zo’n raad, lou­ter om­dat u een vrouw bent?

Juicht u het toe dat er po­li­tie­ke voor­stel­len ko­men om quo­ta in te voe­ren bij de Na­ti­o­na­le Bank?

‘De over­heid legt het op aan beurs­ge­no­teer­de be­drij­ven. Waar­om zou het dan hier an­ders moe­ten zijn?’

Wat vindt u van de be­noe­ming van Ste­ven Vanac­ke­re?

‘Ik ken Ste­ven Vanac­ke­re goed van toen hij mi­nis­ter van Bui­ten­land­se Za­ken was. Hij is een zeer de­ge­lijk man. Ik ben er­van over­tuigd dat hij de ca­pa­ci­tei­ten heeft. Meer kan ik daar niet over zeg­gen.’

Maar kan het dat het di­rec­tie­co­mi­té van een – Eu­ro­pe­se, wes­ter­se – na­ti­o­na­le bank be­staat uit al­leen maar man­nen?

moe­ten we kij­ken naar de wij­ze waar­op die ra­den sa­men­ge­steld wor­den. Daar zit de ver­ant­woor­de­lijk­heid.’

De be­ruch­te po­li­tie­ke be­noe­min­gen, dus.

‘Er be­staan af­spra­ken over po­li­tie­ke even­wich­ten waar­over ik me niet uit­spreek. Het werkt blijk­baar al heel lang op die ma­nier, het zij zo. Als de be­noem­de men­sen maar ca­pa­bel zijn.’

Uzelf bent ook be­noemd door de po­li­tiek. U bent niet ge­bon­den aan een par­tij, maar draagt wel een li­be­ra­le stem­pel.

‘Je wordt hoe dan ook in een be­paald hok­je ge­ca­ta­lo­geerd. Maar al­le lei­den­de amb­te­na­ren heb­ben een as­sess­ment door­lo­pen. Dat gaat over de jo­bin­houd en com­pe­ten­ties, en ik kan u ver­ze­ke­ren dat die tests niet voor de poes zijn. Wan­neer je op de ta­fel van de Vlaam­se re­ge­ring komt, ben je al ge­slaagd.’

‘Het is niet on­lo­gisch dat de po­

‘Voor de schijn­baar na­tuur­lij­ke be­schei­den­heid van vrou­wen is geen ge­ne­ti­sche oor­zaak. Het moet dus aan de op­voe­ding en de maat­schap­pij lig­gen’

li­tiek de fi­na­le be­slis­sing neemt. Het is mijn taak om Vlaam­se be­ drij­ven zo veel mo­ge­lijk te hel­pen ex­por­te­ren, en duur­za­me in­ves­te­ rin­gen naar Vlaan­de­ren te ha­len. Dat be­leid wordt po­li­tiek be­slist of we te­ke­nen het sa­men met de po­li­tiek uit. Het is be­lang­rijk dat je een goed con­tact hebt met mi­ nis­ters van al­le kleu­ren. Bo­ven­ dien moet je loy­aal het be­leid uit­ voe­ren. Als je niet met die re­a­li­teit kan le­ven, moet je niet voor de over­heid wer­ken.’

Af­ge­lo­pen week trok Ca­ri­na Van Cau­ter (Open VLD) zich te­rug als gou­ver­neurs­kan­di­da­te. Ze ge­ bruik­te haar vrouw­zijn als ar­gu­ ment pro haar kan­di­da­tuur. Te­ recht?

‘De Vlaam­se over­heid heeft nog steeds de am­bi­tie om veer­tig pro­cent vrou­wen in top­func­ties te heb­ben te­gen 2020. Gou­ver­neurs ho­ren daar vol­gens mij ook bij. Dan is men al dan niet con­se­ quent. Wat me frap­peert bij die hei­sa, is dat er sco­res van het as­ sess­ment zijn ge­lekt, noch­tans strikt con­fi­den­ti­ë­le in­for­ma­tie. Dat is echt niet oké. Het is een zwa­re in­breuk op de pri­va­cy. Ik hou niet van be­scha­di­gings­ope­ra­ties, en dat zeg ik niet om­dat het over een li­be­ra­le vrouw gaat.’

Hoofd­doe­ken

Bij Flan­ders Investment & Trade geeft Tillekaerts lei­ding aan meer dan drie­hon­derd me­de­wer­ kers we­reld­wijd. In mei werd haar man­daat voor zes jaar her­nieuwd, wel­licht voor de laat­ste keer. ‘Mis­ schien heb ik wel het mees­te ver­ schil kun­nen ma­ken in de re­la­tie met mijn col­le­ga’s van Wal­lo­nië en Brus­sel’, zegt Tillekaerts. ‘Ui­t­ein­de­lijk be­har­ti­gen we de­zelf­de be­lan­gen. Cen­traal staat voor ons de klant: het be­drijf en de bui­ten­land­se in­ves­teer­der.’ Bei­den zijn vrou­wen, maar dat is puur toe­val, zegt Tillekaerts. ‘Met hun voor­gan­gers werk­te het ook goed.’

Leidt u FIT an­ders dan een man dat zou doen?

‘De stijl van lei­der­schap hangt in de eer­ste plaats af van per­soon­lijk­heid. Maar over het al­ge­meen vind ik dat vrou­wen ver­bin­den­der en min­der au­to­ri­tair ma­na­gen. Vrou­wen heb­ben ge­mid­deld min­der last van uit­ge­spro­ken ego’s en heb­ben min­der ver­bor­gen agen­da’s. Ik sta voor trans­pa­ran­tie, ook al is de bood­schap niet fijn. Ik merk dat heel wat vrou­wen dat doen.’

Is uw ge­slacht soms een na­deel in uw job? U komt op plaat­sen waar vrouwenrechten veel min­der ver staan.

‘Ik pro­beer die con­tex­ten zo veel mo­ge­lijk te be­per­ken. Slechts twee keer in mijn le­ven heb ik iets op mijn hoofd moe­ten dra­gen. In Abu Dhabi was ik bij een in­hul­di­ging van een mos­kee die ge­bouwd was door Be­six. Ik vind het nor­maal dat je in een ge­beds­huis je kle­ding aan­past.’

‘De twee­de keer was in Iran. Ook al droeg ik mijn hoofd­doek zeer los­jes, ik moet u zeg­gen dat dat zeer zwaar woog op mij. Niet al­leen om­dat ik niet graag iets op mijn hoofd heb, maar om­dat ik het ge­voel had dat mijn vrij­heid werd af­ge­no­men. Ik wil me kle­den hoe ik wil. Mijn ver door­ge­dre­ven ge­voel van zelf­be­schik­king werd aan ban­den ge­legd, maar ik heb het wel ge­daan. Mijn ge­voe­lens

‘En­ke­le ja­ren ge­le­den wer­den be­drij­ven in ons land nog af­ge­schil­derd als rij­ke pro­fi­teurs. Dat beeld is vol­le­dig bij­ge­steld’

heb­ben geen be­lang. Ik moet niet mijn pro­ble­men, maar de pro­duc­ten van on­ze be­drij­ven hel­pen te ex­por­te­ren. Al zijn er na­tuur­lijk gren­zen.’

Zou u het op­nieuw doen?

‘Ja. Iran is een fas­ci­ne­rend land. Over het re­gime ga ik me niet uit­spre­ken. Ook al moe­ten ze een hoofd­doek dra­gen, Iraan­se vrou­wen heb­ben de kans om naar de uni­ver­si­teit te gaan en kun­nen een car­ri­è­re uit­bou­wen. Men wil­de mij in­der­daad geen hand ge­ven, om­dat dat te­gen de re­li­gi­eu­ze re­gels in ging. Maar men heeft mij over­al in mijn func­tie er­kend. Het­zelf­de gold voor ons lo­ka­le vrou­we­lij­ke post­hoofd.’

Vrij­han­del ligt zo­wat over­al on­der vuur. Waar komt het groot­ste ge­ vaar van­daan?

‘Het is al­ler­minst bu­si­ness as usu­al. Er is veel aan de hand op dit mo­ment. Dat maakt het moei­lijk voor on­ze be­drij­ven. De on­ze­ker­heid rond de Brexit en de han­dels­oor­log die in de VS voor po­li­tie­ke doel­ein­den wordt ge­bruikt, zijn de be­lang­rijk­ste. We in­for­me­ren on­ze be­drij­ven zo goed mo­ge­lijk en moe­di­gen ze aan om hun ex­ port te di­ver­si­fi­ë­ren.’

Er lijkt komst. wei­nig be­ter­schap op

‘Ik vind het spier­bal­len­ge­rol, on­der meer in de VS, heel ge­vaar­ lijk. Zo­maar ver­dra­gen op­zeg­gen is heel on­rust­wek­kend.’

Gaat het niet ver­der dan de per­soon van Trump? Al­ler­lei lan­den lij­ken op zich­zelf te­rug te plooi­en, ook in Eu­ro­pa.

‘Als je de ge­schie­de­nis ana­ly­ seert, zie je slin­ger­be­we­gin­gen. Maar het ge­vaar­lij­ke is dat be­paal­ de ide­o­lo­gie­ën aan­lei­ding kun­nen ge­ven tot dra­ma’s, waar­van de meest ex­tre­me vorm oor­log is. Er zijn veel ri­si­co’s aan ver­bon­den.’

De dead­line voor een ak­koord over de Brexit na­dert. Wat als dat er geen de­al komt?

‘Een har­de Brexit zou voor Vlaan­de­ren heel erg zijn. Sa­men met Ier­land en Ne­der­land zijn wij van heel Eu­ro­pa het hardst ge­trof­fen. Laat ons ho­pen dat ze min­stens in de dou­a­ne­unie blij­ven, of dat er heel snel een han­dels­ak­koord komt.’

Hebt u nog hoop?

‘In het Ver­e­nigd Ko­nink­rijk zelf spe­len de elec­to­ra­le be­lan­gen rond de Brexit zwaar op. Het zal niet een­vou­dig zijn om een com­pro­mis te vin­den. En ver­geet niet dat een even­tu­eel ak­koord ook nog door het Brit­se par­le­ment moet. Maar de eer­ste slacht­of­fers van een har­de Brexit zijn de Brit­ten zelf. Ik denk dat ui­t­ein­de­lijk de ra­tio moet ze­ge­vie­ren.’

Tot slot: heb­ben de re­ge­rin­gen de af­ge­lo­pen le­gis­la­tuur vol­doen­de ge­daan om de Vlaam­se eco­no­mie com­pe­ti­tie­ver te ma­ken?

‘Het meest in het oog sprin­gen de ver­la­ging van de ven­noot­schaps­be­las­ting en het weg­wer­ken van de loon­han­di­cap. Maar er zijn ook meer on­op­ge­merk­te ac­ties ge­ko­men, zo­als fis­ca­le maat­re­ge­len om bui­ten­land­se on­der­zoe­kers aan te trek­ken en het in­voe­ren van een en­ke­le ver­gun­ning voor be­drij­ven die zich in ons land wil­len ves­ti­gen.’

‘En­ke­le ja­ren ge­le­den wer­den be­drij­ven in ons land nog af­ge­schil­derd als rij­ke pro­fi­teurs. Dat beeld is vol­le­dig bij­ge­steld. Maar er is nog werk. Wat mij be­treft mag de ven­noot­schaps­be­las­ting nog naar om­laag. Ver­der is on­ze­ker­heid over de be­schik­baar­heid en de prijs van ener­gie mo­men­teel een be­lang­rijk hoofd­bre­ken.’

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.