Gu­er­ril­la Girls zijn nie­mands ex­cuus­tru­zen

Gu­er­ril­la Girls leg­gen al 34 jaar de vin­ger op de ze­re plek­ken van de kunst­we­reld. Een van hen was gis­te­ren in Brus­sel.

De Standaard - - Cultuur & Media - IN­GE SCHELSTRAETE

In het ka­der van de klei­ne maar fij­ne ex­po Re­sis­tan­ce zet cu­ra­tor Ma­ï­té Vis­sault in De Cen­tra­le kunst uit het re­bel­se jaar 1968 te­gen­over werk van so­ci­aal en po­li­tiek be­wus­te jon­ge ar­ties­ten van nu. Aan de ex­po is ook een be­lang­rijk luik per­for­man­ces ver­bon­den, en daar­voor kwa­men Gu­er­ril­la Girls naar Brus­sel – of toch één Gu­er­ril­la Girl.

Het vrou­we­lij­ke kunst­col­lec­tief uit New York schoot in ac­tie toen het Mu­se­um of Mo­dern Art in 1984 her­o­pen­de met een gran­di­o­ze ex­po. ‘Wie niet ge­ko­zen is, moet eens goed na­den­ken over zijn car­ri­è­re’, zei de cu­ra­tor. Zijn car­ri­è­re, in­der­daad: niet meer dan ze­ven­tien van de twee­hon­derd ar­ties­ten wa­ren vrou­wen. Gu­er­ril­la Girls plak­ten de stad vol af­fi­ches die mu­sea daar­op wees. Een van de eer­ste le­den spel­de hun naam fou­tief als ‘go­ril­la girls’. Hun ano­ni­mi­teit be­wa­ren ze sinds­dien met go­ril­la­mas­kers en door de naam aan te ne­men van over­le­den ar­ties­tes.

Al die tijd zijn ze vra­gen blij­ven stel­len, vaak op een grap­pi­ge, re­cla­me­ach­ti­ge ma­nier: wel­ke ga­le­ries slui­ten vrou­wen of ge­kleur­de ar­ties­ten uit, wel­ke rij­ke ver­za­me­laars wer­ken met on­be­taald per­so­neel? Daar­bij noe­men ze al­tijd fei­ten en cij­fers. ‘Als je fer­me be­we­rin­gen maakt, moet je die aan­to­nen met fei­ten’, zegt Frida Kahlo, pseu­do­niem van een van de op­richt­sters.

On­ge­loof

Toen ze start­ten, was de over­heer­sen­de re­ac­tie er een van on­ge­loof. ‘Zelfs de meest pro­gres­sie­ve man­nen dach­ten: de kunst­we­reld is een me­ri­to­cra­tie. Tot we met die cij­fers kwa­men. Het be­wust­zijn is er nu wel. Maar er blijft een gla­zen pla­fond, vrou­we­lij­ke en ge­kleur­de ar­ties­ten ver­die­nen min­der, we heb­ben niet de­zelf­de toe­gang tot pro­jec­ten en net­wer­ken. Het duurt ont­zet­tend lang voor er iets ver­be­tert.’

De laat­ste ja­ren voert de groep voor­al ac­tie te­gen de in­vloed van rij­ke pri­vé­ver­za­me­laars op het be­leid. ‘In de Ver­e­nig­de Sta­ten heb­ben mu­sea hun do­na­ties no­dig en ge­ven ze hen een post in de be­heer­raad. Daar zor­gen ze er­voor dat hun col­lec­tie het kwa­li­teits­stem­pel krijgt van over­heids­in­stel­lin­gen. Hun col­lec­tie stijgt in waar­de, zij lij­ken ech­te wel­doe­ners. Maar zo weer­spie­ge­len mu­sea niet de ech­te kunst­ge­schie­de­nis van de he­le ge­meen­schap, maar die van de macht.’

Ethi­sche co­de

Af­fi­che uit 2015, te zien in de ex­po.

‘Als je fer­me be­we­rin­gen doet, moet je die aan­to­nen met fei­ten’

FRIDA KAHLO

Pseu­do­niem van een Gu­er­ril­la Girl

Ze stel­den een ethi­sche co­de op voor mu­sea die even iro­nisch als goed door­dacht is. ‘We wa­ren erg ver­rast toen in­stel­lin­gen waar we kri­tiek op had­den ons uit­no­dig­den. We wil­den niet hun ex­cuus­tru­zen wor­den en heb­ben veel voor­stel­len ge­wei­gerd. Nog steeds zijn er in­stel­lin­gen die ons uit­no­di­gen en dan al on­ze voor­stel­len wei­ge­ren. Dan doen we niets. Moe­ten zij maar uit­leg­gen waar­om we ons te­rug­trok­ken. Het blijft een even­wichts­oe­fe­ning, een in­stel­ling van bin­nen­uit be­kri­ti­se­ren.’

In haar per­for­man­ce gis­ter­avond stel­de Frida Kahlo een nieu­we ac­tie voor te­gen grens­over­schrij­dend ge­drag in de kunst­we­reld. ‘We heb­ben la­bels ont­wik­keld die mu­sea naast het werk zou­den moe­ten han­gen van ar­ties­ten die van grens­over­schrij­dend ge­drag zijn be­schul­digd, zo­als Chuck Clo­se, te­gen wie echt se­ri­eu­ze aan­tij­gin­gen lo­pen.’

Is het goed Gu­er­ril­la Girl zijn in 2018? ‘Wat mij ver­bijs­tert is de enor­me, ve­nij­ni­ge bac­klash die er nu is te­gen ac­ties voor di­ver­si­teit, ter­wijl de be­wij­zen voor de on­ge­lijk­heid zo over­wel­di­gend zijn. We moe­ten men­sen be­wust ma­ken van het gro­te­re plaat­je. Als ze hun baan ver­lie­zen, dat dit niet de schuld is van wie hun baan in­neemt, maar van de baas die ie­mand voor nóg min­der geld laat wer­ken. Want het le­ven in de VS is er niet be­ter op ge­wor­den.’

Ex­po ‘Re­sis­tan­ce’, tot 27/1, De Cen­tra­le , Sint­Ka­te­lij­ne­plein 44, Brus­sel. www.cen­tra­le.brus­sels

© Gu­er­ril­la Girls

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.