Je ver­wacht zwart of wit, maar er is veel grijs

De Standaard - - Binnenland - VEER­LE BEEL De af­druk van haar voetjes hou­den de

Het speel­goed van hun doch­ter Ka­to (2,5) kleurt de huis­ka­mer. Te­gen de muur hangt een print van een echo. Het is die van Bo, hun twee­de doch­ter, die nor­maal ge­zien in ja­nu­a­ri ge­bo­ren zou wor­den. Op een ven­ster­bank staat een steen met een af­druk van klei­ne voetjes, tus­sen an­de­re her­in­ne­rin­gen. Caro­li­ne zegt: ‘Er hangt een ta­boe­sfeer rond dit on­der­werp, maar ik wil het open­gooi­en. Na­tuur­lijk is er sinds­dien een leeg­te in ons le­ven, een ge­mis. Maar mijn part­ner Die­ter en ik zijn ook trots op Bo. Zij hoort voor al­tijd bij ons. Ik ver­tel dit ver­haal ook voor haar en al­le an­de­re stil­ge­bo­ren kin­de­ren’.

‘Ik was be­gin ju­li 14 we­ken zwan­ger en met ons ge­zin op va­kan­tie, toen er een te­le­foon­tje kwam uit het zie­ken­huis: een arts meld­de dat de Nip­test goed was voor de drie gro­te tri­so­mie­ën, waar­on­der down­syn­droom. Maar er was wel een an­de­re chro­mo­so­ma­le af­wij­king ge­von­den die om ver­der on­der­zoek vroeg. Men ad­vi­seer­de mij een af­spraak te ma­ken in het Leu­vens Uni­ver­si­tair Zie­ken­huis, voor een punc­tie.’

‘Die­ter en ik had­den voor­af ge­praat over wat we zou­den doen bij slecht nieuws. We za­ten op de­zelf­de lijn. Je gaat er­van uit dat de bood­schap dui­de­lijk zal zijn. Zo ging het niet. De pro­fes­sor die de punc­tie uit­voer­de, zei ons dat er in­der­daad een tri­so­mie 8 was, maar nor­maal ge­zien kan de foe­tus zich dan niet ont­wik­ke­len. Ik was al 16 we­ken zwan­ger en het kind­je bleef groei­en. Ook een erg se­cu­re echo, door die­zelf­de pro­fes­sor, toon­de geen af­wij­kin­gen. Er was geen ech­te re­den om on­ge­rust te zijn. De art­sen ver­moed­den dat al­leen de moe­der­koek de af­wij­king ver­toon­de.’

‘Een week la­ter weer een te­le­foon­tje uit Leu­ven: ze had­den toch slecht nieuws. Uit de punc­tie bleek dat het kind zelf geen drie, maar wel 2,5 chro­mo­so­men had. Er wa­ren we­reld­wijd maar en­ke­le ge­val­len be­kend, en die wa­ren niet goed be­schre­ven. Het zou wel­licht een kind­je wor­den met een ma­ti­ge be­per­king, wat in de hui­di­ge maat­schap­pij – al­dus de art­sen – een ern­stig pro­bleem is.’

‘Zou ze kun­nen pra­ten? Zou ze kun­nen aan­ge­ven wat ze wil en voelt? Ze zou wel­licht nooit zelf­stan­dig kun­nen wo­nen. De art­sen de­den hun ui­ter­ste best om het zo scherp mo­ge­lijk te stel­len, maar zij heb­ben geen gla­zen bol.’

‘Als ou­ders ver­lang je naar ze­ker­he­den, maar art­sen kun­nen al­leen waar­schijn­lijk­he­den ge­ven. Ook bij een dia­gno­se van down­syn­droom is dat zo: het ene kind met down is het an­de­re niet. Dat maakt het zo las­tig: je weet nooit écht waar­voor je kiest. Je ver­wacht zwart of wit, maar het is met het ve­le grijs dat je ver­der moet. Als arts wist ik dat al, maar ik voel­de het toch niet zo aan – art­sen zijn ook maar men­sen.’

Ge­luk­kig ken­de Caro­li­ne de vzw Fa­ra, die coun­se­ling aan­biedt bij moei­lij­ke zwan­ ger­schaps­keu­zes. ‘Ik ver­wijs er zelf soms pa­ti­ën­ten naar door. Het leek me niet meer dan lo­gisch om bij hen aan te klop­pen. En we heb­ben het ons niet be­klaagd. Die­ter en ik dach­ten er in gro­te lij­nen op de­zelf­de ma­nier over. Maar je moet ge­voel en ra­tio op één lijn krij­gen, en dat heeft tijd en ruim­te no­dig. We zijn ook geen twee de­zelf­de men­sen. Hij was mis­schien wat ra­ti­o­ne­ler, en bo­ven­dien niet zwan­ger, zo­als ik. De ech­te be­le­ving zit ‘m in de de­tails. Wij gin­gen heel be­hoed­zaam met el­kaar om, om­dat we el­kaar niet wil­den kwet­sen.’

‘Bij Fa­ra von­den we een plek waar we wel vrij kon­den spre­ken en aan in­tro­spec­tie kon­den doen. Die­ter ver­tel­de er dat hij het jam­mer vond dat hij niet aan mijn buik mocht ko­men. Toen pas be­sef­te ik hoe­zeer ik die zwan­ger­schap aan het ver­drin­gen was, om­dat de con­fron­ta­tie te pijn­lijk was.’

Op dat mo­ment heb ik een klik in mijn aan Bo le­vend. met de echo van het kind­je dat in ja­nu­a­ri ge­bo­ren zou wor­den:

hoofd ge­maakt: ik be­sloot mijn buik, en Bo, zo veel mo­ge­lijk te la­ten zien, zo­lang het nog kon. Niet om me­de­lij­den op te wek­ken, maar uit trots. Ze was toch on­ze doch­ter! Na die eer­ste avond bij Fa­ra heb ik haar voor het eerst voe­len schop­pen, wat con­fron­te­rend was. Maar ik ben dat gaan koes­te­ren. We heb­ben zelfs nog een fo­to­shoot ge­daan met mijn zwan­ge­re buik. We had­den dat al­les no­dig om tot een door­voeld be­sluit te ko­men. Om be­wust stil te staan bij wat we zou­den doen. Om ons­zelf te kun­nen ver­ge­ven.’

Goed en kwaad

‘Wat is goed en wat is kwaad? De maat­schap­pij be­paalt de nor­men, maar dit is iets heel in­tiems en per­soon­lijks. Je moet de­ze keu­ze echt van­uit je­zelf ma­ken, niet van­uit wat je denkt dat er wordt ver­wacht. Je moet daar­voor naar de kern van je­zelf gaan. We na­men ook on­ze kin­de­ren mee in het pro­ces. Ka­to zou een ex­tra rug­zak mee­krij­gen. En hoe zou het voor Bo zijn om te moe­ten le­ven met zo veel be­per­kin­gen? Je kunt je af­vra­gen waar wij het lef van­daan haal­den om die zwan­ger­schap af te bre­ken, maar wij draai­den het ook om: waar haal je het lef haar te ver­plich­ten om mis­schien te le­ven op een ma­nier die zij niet wil? We wer­den ge­dre­ven door lief­de voor haar.’

‘Op 21 we­ken zwan­ger­schap is het ge­beurd. Dat is nog voor de grens van de le­vens­vat­baar­heid, maar de mo­ge­lijk­heid be­stond dat ze le­vend ge­bo­ren zou wor­den. Dat zou­den we niet aan­ge­kund heb­ben, en we wil­den het haar ook be­spa­ren. Daar­om heb­ben we voor foe­ti­ci­de ge­ko­zen: met een prik in de buik werd ze ge­dood. Het al­ler­moei­lijk­ste mo­ment. Het pijn­lijk­ste van al­le­maal. Maar het ging ook ge­paard met een ze­ke­re op­luch­ting: het erg­ste was ach­ter de rug. Al­leen die mi­ni­be­val­ling nog. Twaalf uur heeft ze ge­duurd. Ik was bang wat dat met mij zou doen. Bij Fa­ra had­den ze ons ge­zegd dat het, raar ge­noeg, een mooi mo­

Caro­li­ne Hel­sen

© Die­ter Tele­mans

her­in­ne­ring

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.