De vluch­te­lin­gen krij­gen de schuld voor de moei­lijk­he­den die het Zweed­se so­ci­a­le sys­teem er­vaart. Maar dat is on­te­recht.

De Standaard - - Buitenland - EVITA NEEFS

BRUS­SEL I Zwe­den is al lang geen so­ci­aal pa­ra­dijs meer. Rond de gro­te ste­den groei­en gor­dels van mi­se­rie en ge­weld, ter­wijl de be­wo­ners van de groe­ne vil­la­wij­ken al­maar meer geld te be­ste­den heb­ben. De uit­ke­rin­gen wor­den krap­per, de wacht­lijs­ten in de ge­zond­heids­zorg lan­ger en de kwa­li­teit van het on­der­wijs ver­zwakt.

Al­le­maal in be­schei­den pro­por­ties in ver­ge­lij­king met an­de­re lan­den, dat wel, maar Zwe­den ver­an­dert en de om­wen­te­ling ver­oor­zaakt on­ze­ker­heid en ver­sterkt de ex­treem­recht­se Zwe­den De­mo­cra­ten. De nieu­we re­ge­ring zal een straf­fe re­me­die moe­ten vin­den.

Is het al­le­maal de schuld van de vluch­te­lin­gen, zo­als niet al­leen de Zwe­den De­mo­cra­ten, maar ook de be­lang­rijk­ste po­li­tie­ke par­tij­en be­we­ren? Per hoofd van de be­vol­king kreeg geen en­kel Eu­ro­pees land een gro­te­re toe­vloed nieuw­ko­mers te ver­wer­ken. Zwe­den bood de Sy­ri­ërs per­ma­nent asiel en al­le so­ci­a­le voor­de­len. Sinds 2014 groei­de de be­vol­king met een half mil­joen, wat veel is voor een land van tien mil­joen men­sen.

Dat kost­te veel geld – zes mil­jard eu­ro of 1,35 pro­cent van het bbp. ‘Het zet ons sys­teem on­der hoog­span­ning’, zei mi­nis­ter van Ar­beid Yl­va Jo­hans­son be­gin 2016. Uit­ein­de­lijk sloot de af­tre­den­de re­ge­ring van de so­ci­aal­de­mo­craat Ste­fan Löf­ven de deur.

‘Huis van het volk’

De Zweed­se ver­zor­gings­staat is niet zo­maar een ver­za­me­ling uit­ke­rin­gen en open­ba­re dien­sten. Het is een ide­aal dat diep­ge­wor­teld is in het con­cept van de Folk­hem­met, let­ter­lijk: het huis van het volk, waar­in voor ie­der­een wordt ge­zorgd niet al­leen voor de rij­ken, niet al­leen voor de ar­men, De Zweed­se ver­zor­gings­staat is er voor ie­der­een, zon­der on­der­scheid, zo­als een goed ge­zin voor al zijn le­den zorgt. Fo­to: maar voor ie­der­een zon­der on­der­scheid, zo­als een goed ge­zin voor al zijn le­den zorgt. Ge­ne­rell välfä­rd, noe­men de Zwe­den het.

In 1928 maak­ten de so­ci­aal­de­mo­cra­ten de­ze van oor­sprong rechts­con­ser­va­tie­ve idee tot de kern van hun pro­gram­ma. Met groot suc­ces: de par­tij kwam in 1932 aan de macht en be­stuur­de Zwe­den 44 jaar lang on­af­ge­bro­ken.

Het so­ci­aal­de­mo­cra­ti­sche Folk­hem­met was sterk na­ti­o­na­lis­tisch ge­kleurd en had on­mis­ken­baar au­to­ri­tai­re trek­jes. De idee van na­ti­o­na­le so­li­da­ri­teit bracht een in­per­king van in­di­vi­du­e­le vrij­he­den met zich mee, schrijft de Brit­se jour­na­list And­rew Brown, au­teur van Swe­den and the Fu­tu­re

that Di­s­ap­pe­a­red, in Fo­reign Po­li­cy. Van het in­di­vi­du werd ver­wacht dat hij of zij zich plooi­de naar de ver­wach­tin­gen van de sa­men­le­ving.

In de ja­ren twin­tig en der­tig was het con­

© Gert Ver­be­len

zorg­cen­trum in Tjörn.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.