Mia Door­naert: ‘Kan het wat rus­ti­ger, plea­se?’

De Standaard - - Vooraan -

omen boek­ver­bran­din­gen te­rug? En dat nog wel in GrootB­rit­tan­nië, het land dat ooit een toe­vluchts­oord was voor Karl Marx en Vic­tor Hu­go, voor een stroom den­kers en schrij­vers die het dark and des­po­tic con­ti­nent ont­vlucht­ten? Zo ver is het nog niet.

Er wa­ren mel­din­gen dat Harr y Pot­ter-boe­ken ver­brand wer­den. Zo was op Tik­tok te zien hoe ie­mand een aan­tal van die boe­ken in brand stak. De het­ze was in fei­te ge­richt te­gen Trou­b­led blood (DS 16 sep­tem­ber), een thril­ler die J.K. Row­ling on­der het pseu­do­niem Ro­bert Gal­braith schreef, en be­gon al vóór het boek ver­sche­nen was. De meu­te die de schrijf­ster ver­volgt, had er geen let­ter van ge­le­zen, maar wist wel dat het ‘trans­foob’ was, iets wat na de pu­bli­ca­tie de­ze maand voor geen me­ter bleek te klop­pen.

De ake­li­ge mel­din­gen van boek­ver­bran­din­gen il­lu­stre­ren nog eens de to­ta­li­tai­re sfeer van de ‘can­cel cul­tu­re’: wie de ‘waak­za­me’ (wo­ke) eli­te niet on­der­da­nig volgt, is per de­fi­ni­tie ra­cist/ fas­cist/trans­foob/ho­mo­foob, vul zelf maar aan, kort­om is een mo­re­le schurk en hoort daar­om een maat­schap­pe­lij­ke pa­ria te zijn.

Kijk naar het ar­ro­gan­te woord­ge­bruik van de ve­ga­nis­ten. Zij ge­lo­ven in de ge­lijk­heid van mens en dier als le­den van een­zelf­de spe­cies – al kun­nen ze er blijk­baar mee le­ven dat bees­ten el­kaar wel op­eten. Net zo­als je men­se­lij­ke be­stand­de­len kunt be­nut­ten voor welk pro­duct dan ook, ver­eist ve­ga­nis­me dat je niet al­leen je voed­sel maar ook je kle­dij, huis­raad, tot en met de verf op de mu­ren, niet het mi­nus­cuul­s­te on­der­deel­tje van dier­lij­ke af­komst be­vat­ten. Opi­nies zijn vrij, ze­ker. Maar een ve­ga­nis­ti­sche le­vens­stijl cru­el­ty free noe­men, zo­als in de bij­la­ge ‘Sa­ba­to’ van De Tijd, is een brug te ver. Dat im­pli­ceert dat al wie nog een ei eet of een glas melk drinkt, een wol­len trui of een le­de­ren tas draagt, of zijn wo­ning niet laat her­schil­de­ren met ex­clu­sie­ve ve­gan-verf een wreed­aard en een die­ren­beul is.

De pas over­le­den op­per­rech­ter Ruth Ba­der Gins­burg zei ooit: ‘Vecht voor de za­ken waar je in ge­looft, maar doe het op een ma­nier die an­de­ren er­toe zal bren­gen met je mee te wer­ken.’ Daar­om was ze zo in­vloed­rijk als lid van het Ame­ri­kaan­se Hoog­ge­rechts­hof. Ster­ke prin­ci­pes heb­ben vol­staat niet. Ze wist ook meer­der­he­den te hel­pen sme­den in dat ui­terst be­lang­rij­ke Hof dat heel wat speel­ruim­te heeft om de grond­wet te in­ter­pre­te­ren.

De les van Gins­burg is be­lang­rijk. Om te re­a­li­se­ren waar je in ge­looft, moet je vol­doen­de aan­hang vin­den – een draag­vlak schep­pen, zo­als dat nu heet. En dat doe je niet door wie het met jou on­eens is uit te kaf­fe­ren. In Eu­ro­pa is ze­ker en vast een goed deel van de be­vol­king er­van over­tuigd dat de op­war­ming van de pla­neet op ter­mijn de leef­baar­heid be­dreigt. Om dat te­gen te gaan, zijn er ver­strek­ken­de po­li­tie­ke maat­re­ge­len no­dig en die ver­ei­sen op­nieuw een draag­vlak. De don­der­preek­stijl van Gre­ta Thun­berg kan goed zijn ge­weest om alarm te slaan, maar voor doel­tref­fen­de maat­re­ge­len is de aan­pak no­dig die Gins­burg voor­schrijft.

He­laas is de geest des tijds daar niet naar, toch niet als je naar de on­ge­na­di­ge lynch­par­tij­en op so­ci­a­le me­dia kijkt. Ook po­li­ti­ci zelf be­zon­di­gen zich te vaak aan ide­o­lo­gisch sek­ta­ris­me. In

Frank­rijk, bij­voor­beeld, lijkt het suc­ces van de groe­ne for­ma­tie EELV (Eu­ro­peE­co­lo­gie-Les Verts) in de re­cen­te ge­meen­te­raads­ver­kie­zin­gen een aan­tal ge­ko­ze­nen naar het hoofd ge­ste­gen. De groe­nen won­nen in ju­ni het bur­ge­mees­ter­schap in ver­schei­de­ne gro­te ste­den. De eco­lo­gis­ten wa­ren een al­ter­na­tief voor de in­ge­stor­te so­ci­a­lis­ti­sche par­tij.

In Bor­deaux ver­oor­zaak­te de groe­ne bur­ge­mees­ter Pier­re Hur­mic eer­der de­ze maand een storm door aan te kon­di­gen dat de tra­di­ti­o­ne­le gro­te kerst­boom op het plein voor het stad­huis er dit jaar niet komt. Een ‘do­de boom’ is on­ver­zoen­baar met zijn ge­loof. De bur­ge­mees­ter van Ly­on, Gré­go­ry Dou­cet, trap­te de over­gro­te meer­der­heid van de Fran­sen op het hart door de Tour de Fran­ce ‘ma­chis­tisch’ en eco­lo­gisch on­ver­ant­woord te noe­men. De re­ac­ties wa­ren, ui­ter­aard, storm­ach­tig boos.

Een ve­ga­nis­ti­sche le­vens­stijl noe­men, im­pli­ceert dat al wie een ei eet of een glas melk drinkt, een wreed­aard en een die­ren­beul is

Bij al dat luid­ruch­tig sek­ta­ris­me ga je ver­zuch­ten, kan het als­tu­blieft niet wat rus­ti­ger, wat re­de­lij­ker? Wel, dat is wat de Ame­ri­kaan­se kie­zers blijk­baar ook wil­len. Een jong pei­lings­in­sti­tuut, Fo­cal­da­ta, leg­de voor de Brit­se opi­nie­si­te UnHerd een aan­tal ver­kla­rin­gen aan een breed staal Ame­ri­ka­nen voor. Een er­van was: ‘Po­li­tiek ge­zien zou ik wil­len dat ie­der­een eens zou kal­me­ren.’ Die kreeg een over­wel­di­gen­de bij­val van 84 pro­cent in het al­ge­meen, en nog al­tijd van 66 pro­cent bij de leef­tijds­groep 1824. Mis­schien is er hoop dat er hys­te­rie­moe­heid op­treedt. En mis­schien is er hoop dat Joe Bi­den dit na­jaar wint, juist om­dat hij zo­ge­naamd saai is.

©

De groe­ne bur­ge­mees­ter Pier­re Hur­mic, hier net na zijn ver­kie­zings­over­win­ning, wil geen ‘do­de’ kerst­boom voor het stad­huis van Bor­deaux. Mo­ritz Thi­baud/aba­ca

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.