Bart De We­ver in de aan­val te­gen vak­bon­den

De N-VA-voor­zit­ter over de hou­ding van de vak­bonds­top, de be­zui­ni­gin­gen van de re­ge­ring en de re­la­tie met de mos­lim­ge­meen­schap

Gazet van Antwerpen Kempen - - VOORZIJDE PAGINA -

In een interview met uw krant dat de start van zijn po­li­tie­ke jaar mar­keert, haalt N-VA-voor­zit­ter Bart De We­ver scherp uit naar de vak­bon­den. “Gel­oven de­ze men­sen zich­zelf nog? Ze kij­ken echt al­leen maar naar hun na­vel, niet naar de toe­komst”, sneert hij naar de lei­ders van ACV (Marc Lee­mans) en ABVV (Ru­dy De Leeuw). Uit­ge­re­kend gis­te­ren riep de so­ci­a­lis­ti­sche spoor­bond ACOD op tot een 24 uren­sta­king op dins­dag 10 ok­to­ber, een ac­tie die op bre­de af­keur stuit.

Bart De We­ver is een beul voor zich­zelf. De voor­bije zon­dag liep hij in Heist-op­den-Berg een koers van 21 ki­lo­me­ter, nog her­stel­len­de van een jet­lag na zijn va­kan­tie in Amerika en mid­den in een an­ti­bi­o­ti­cak­uur voor een ab­ces dat hij ginds op­liep. “Maar ik had de lo­ka­le N-VA-men­sen al een paar keer be­loofd dat ik zou mee­lo­pen”, zegt hij. The day

af­ter zit De We­ver al­weer fris en mon­ter voor ons, klaar voor een interview waar­mee hij zijn nieu­we po­li­tie­ke jaar af­trapt.

Het wordt een interview met de N-VA-voor­zit­ter, niet met de bur­ge­mees­ter van Ant­wer­pen, zo is af­ge­spro­ken. Soms moe­ten de be­sog­nes van on­der de ka­the­draal­to­ren wij­ken voor die van de Wet­straat. Lang duurt die na­ti­o­na­le staat van ge­na­de niet. Zo­dra het woord ‘fi­les’ valt, zijn we toch weer ver­trok­ken voor een rond­je Ant­werps ver­keer en waar­om we niet moe­ten wan­ho­pen. En de Ant­werp­se po­li­tie heeft de dienst ‘in­tel’ die mos­kee­ën volgt zwaar ver­sterkt, zo ver­ne­men we ook. “Maar ope­ra­ti­o­ne­le de­tails kan ik daar niet over ge­ven, dat zult u wel be­grij­pen.”

Een na­ti­o­na­le bab­bel met een paar Ant­werp­se ac­cen­ten dan maar – te be­gin­nen met een om­me­tje langs Amerika.

U bent net drie we­ken in de Ver­e­nig­de Sta­ten ge­weest, sinds kort het land van Trump. Merkt u daar als toe­rist iets van?

Het is on­mo­ge­lijk om niet te mer­ken dat er een nieu­we pre­si­dent is. Al is het maar om­dat in Ca­li­for­nië el­ke be­de­laar een bord­je met de tekst ‘An­ti-Trump’ bij zich heeft. Om wat ex­tra sym­pa­thie op te wek­ken. De po­la­ri­sa­tie zit heel diep. Zelfs de gids op de bus zat af te ge­ven op Trump.

U bent geen aan­han­ger van Trump.

Voor al­le dui­de­lijk­heid: nee. Het is moei­lijk op te ma­ken waar de man voor staat en daar heb ik een broer­tje dood aan. Ik kan een eind mee­gaan met een vi­sie die niet de mij­ne is, ik kan be­won­de­ring heb­ben voor te­gen­stan­ders die een dui­de­lij­ke vi­sie vol­gen – ze­ker als dat met een ze­ke­re pa­na­che ge­beurt en als ze daar stem­men mee kun­nen win­nen – maar wat wil de­ze man nu ei­gen­lijk? Waar wil hij naar­toe? Zijn ma­nier van op­tre­den is ook on­be­schoft. Zijn on­be­hou­wen stijl past niet bij het lei­der­schap van een gro­te de­mo­cra­tie.

Wat is u in de Ame­ri­kaan­se sa­men­le­ving het meest op­ge­val­len?

Wer­ke­lijk cho­que­rend is het aan­tal dak­lo­zen. Zelfs in San Fran­cis­co, toch een pro­gres­sie­ve, Eu­ro­pees aan­doen­de stad, tref je om de hon­derd me­ter ie­mand aan die door al­le vang­net­ten is ge­val­len. Ze zit­ten ha­ve­loos op de grond, ze klam­pen je aan in me­tro­gan­gen of op straat. Er zijn men­sen bij die psy­chi­a­tri­sche hulp no­dig heb­ben. Er was in ons ge­zel­schap een psy­chi­a­ter die hun ziek­te­beeld zo her­ken­de. Een sa­men­le­ving die een zo mi­ni­ma­le op­vang niet kan ge­ven, faalt to­taal. Er is geen po­li­ti­cus in Eu­ro­pa die zo’n mo­del zou ver­de­di­gen.

En aan de po­si­tie­ve kant?

De can do-spi­rit, de on­der­ne­mers- zin, daar kun­nen wij iets van le­ren. Wij zit­ten hier op het ou­de con­ti- nent met een ge­voel als­of het bes­te ach­ter ons ligt. Daar heb ik het al lan­ger mee ge­had. Er is he­le­maal geen be­wijs voor. Het is niet zo dat we de pro­ble­men niet op­ge­lost zul­len krij­gen. Het is niet ge­zegd dat het voor de vol­gen­de ge­ne­ra­ties zo­veel min­der zal zijn en dat ram­pen op ons af­ko­men, al is er na­tuur­lijk de kli­maat­op­war­ming.

In de VS heb je wel die po­si­tie­ve dy­na­miek. Ze twij­fe­len niet aan ei­gen kun­nen. Ik heb tij­dens mijn va­kan­tie het in­druk­wek­ken­de boek Voor­uit­gang van Johan Nor­berg ge­le­zen. Hij be­schrijft hoe we pro­gres­sie heb­ben ge­maakt op al­le mo­ge­lij­ke ter­rei­nen: so­ci­aal, eco­no­misch, eco­lo­gisch… Toch blij­ven we ons maar in­pren­ten dat dit niet zo is. We zijn ver­ge­ten dat in de ne­gen­tien­de eeuw kin­der­ar­beid nor­maal was en hoe sme­rig de ste­den en ri­vie­ren wa­ren. Van­daag be­le­ven we het ein­de van de ver­vui­len­de au­to­mo­to­ren. We los­sen onze pro­ble­men echt wel op.

Be­hal­ve dan de fi­les in Ant­wer­pen.

(als door een wesp ge­sto­ken) Daar heb­ben we nu net de knoop door­ge­hakt na twin­tig jaar stil­stand! Wat we nu mee­ma­ken, is de pijn van de ge­boor­te. Vroe­ger hoor­de ik dat het een schan­de was dat er niks ge­beur­de, nu is het een schan­de dat er veel ge­beurt. Het zal niet van­zelf gaan, de Lei­en, de Sin­gel, de Ring… Maar we heb­ben nu ten­min­ste da­ta om naar uit te kij­ken, oef- mo­men­ten. In 2023 moet Oos­ter- weel er lig­gen. Er is een per­spec­tief. Men­sen gaan het mer­ken, jaar na jaar.

In­tus­sen zijn er ook weer nieu­we aan­sla­gen ge­weest. Een Spaan­se ter­reuri­mam heeft een paar maan­den ge­pre­dikt in een mos­kee in Die­gem.

Ja. Imams ko­men en gaan, dat is niet ge­mak­ke­lijk te vol­gen. Er zijn ook mos­kee­ën met een heel la­ge or­ga­ni­sa­tie­graad. Daar zicht op hou­den, is niet sim­pel.

Ant­wer­pen telt meer dan vijf­tig mos­kee­ën.

Maar we vol­gen ze. Ik kan niet in de­tail tre­den, maar bin­nen de lo­ka­le po­li­tie is er een dienst die ‘In­tel’ ge­noemd wordt (van ‘in­tel­li­gen­ce’, in­lich­tin­gen, red.) die we enorm ver­sterkt heb­ben. Die dienst heeft ge­spe­ci­a­li­seerd per­so­neel, met ook men­sen die op het ter­rein kun­nen gaan.

Is dat niet het werk van de Staats­vei­lig­heid?

Ik denk niet dat de Staats­vei­lig­heid dat lo­kaal be­ter kan doen. Ik zoek geen po­le­miek (Staats­vei­lig­heid valt on­der jus­ti­tie en dus mi­nis­ter Geens, red.). Ze heb­ben er te wei­nig men­sen voor, ze zijn struc­tu­reel on­der­ge­fi­nan­cierd. Hun bud­get is on­ge­veer dat van de Se­naat. Als je die af­schaft, kun je dus met­een dat van de Staats­vei­lig­heid ver­dub­be­len... Ze doen ze­ker wat ze kun­nen, maar voor het lo­ka­le werk be­schik­ken we over meer ex­per­ti­se en staan we dich­ter bij de ge­meen­schap. Ik denk niet dat Staats­vei­lig­heid van­uit zijn kan­to­ren men­sen kan uit­stu­ren om on­op­ge­merkt een vrij­dag­ge­bed bij te wo­nen.

Dus doet u het zelf.

Je kunt niet an­ders. We heb­ben een mos­lim­ge­meen­schap van 100.000 men­sen. Een klei­ne min­der­heid van hen laat de oren han­gen naar het ra­di­ca­lis­me. Nog een klei­ne­re groep daar­van is mo­ge­lijk ge­vaar­lijk. Dan heb ik het over een vijf­hon­derd­tal dos­siers. Het zou wat mij be­treft plichts­ver­zuim zijn als ik niet al­les deed om daar een zicht op te krij­gen. Pas op, wij de­len al­les, wij wer­ken nauw sa­men met de fe­de­ra­le in­stan­ties.

Lo­pen we ach­ter de fei­ten aan met onze vei­lig­heids­maat­re­ge­len?

Die ver­an­de­rin­gen heb­ben hun tijd no­dig. We zijn het niet meer ge­wend om in een cul­tuur van waak­zaam­heid te le­ven. Het zal nog ja­ren du­ren om die om­slag he­le­maal te ma­ken, voor we over­al ge­noeg men­sen heb­ben waar ze no­dig zijn. Na de val van de Muur was er even geen in­ter­ne of ex­ter­ne be­drei­ging meer, ook niet van ide­o­lo­gisch ge­ra­di­ca­li­seer­den, van ui­terst links of ui­terst rechts. Dat was ei­gen­lijk een on­voor­stel­ba­re luxe. Als we nog iets kun­nen le­ren van de Ame­ri­ka­nen, is het hun vei­lig­heids­cul­tuur. Je komt er ner­gens bin­nen of er is een scan­straat. Ik ben in New York naar de nacht­recht­bank ge­weest, een recht­bank die dag en nacht draait en on­mid­del­lijk za­ken van dron­ken­schap of drugs of straat­rel­le­tjes af­han­delt. Bij ons kun­nen zul­ke dos­siers maan­den aan­sle­pen en uit­ein­de­lijk krijgt een ver­dach­te dan een ju­ri­di­sche brief in de bus waar hij niks van snapt. Toen ik ginds een uur­tje zat te vol­gen, op een zon­dag­mid­dag, heb ik acht za­ken zien pas­se­ren. Echt on­ge­loof­lijk. We moe­ten dat niet ko­pi­ë­ren, maar we moe­ten wel meer in die rich­ting wer­ken.

Het mos­kee­be­stuur in Die­gem had zelf de bur­ge­mees­ter in­ge­licht. Hoe is uw re­la­tie met de mos­lim­ge­meen­schap in Ant­wer­pen?

Het is wat val­len en op­staan. Je moet het ver­trou­wen van het groot­ste deel van de mos­lim­ge­meen­schap be­hou­den. De klei­ne, kwa­lij­ke groep van die vijf­hon­derd dos­siers is ook voor de mos­lims zelf kwa­lijk, ze­ker voor de Ma­rok­kaan­se ge­meen­schap. Kijk naar de fo­to’s van de da­ders in Bar­cel­o­na. Op de Turn­hout­se­baan kom je ge­mak­ke­lijk man­nen van dat ty­pe te­gen. Zo ont­staat een spi­raal van wan­trou­wen en af­wij­zing. Het is een heel moei­lij­ke lijn om te be­wan­de­len voor een be­leids­ma­ker: je moet een lijn trek­ken, je mag niet par­don­ne­ren, maar je moet ook het ver­trou­wen be­hou­den. Dat is echt moei­lijk.

Vraag is of je moet ver­bin­den of ver­der po­la­ri­se­ren?

We moe­ten ons ook niet te veel il­lu­sies ma­ken. Het zit op meer­de­re vlak­ken niet echt goed tus­sen de is­lam en het Wes­ten. Dat is wat het is. Als je denkt dat een po­li­ti­cus al­les kan op­los­sen, dan ver­gis je je. Dat er nu een pro­ble­ma­tiek be­staat bin­nen en bij­ge­volg rond de is­lam, is een re­a­li­teit. Al­le men­sen van goe­de wil moe­ten daar­in hun ver­ant­woor­de­lijk­heid blij­ven op­ne­men. We re­kru­te­ren nu voor de Ant­werp­se po­li­tie bij de al­loch­to­ne ge­meen­schap. Zij moe­ten zelf ook het ge­zicht van de staat, van het ge­zag wor­den. Maar zeg­gen dat el­ke kie­zer dat even pret­tig vindt, dat is lie­gen. Dan krijg ik mails, en meer dan één, “dat we ter­ro­ris­ten geen wa­pens moe­ten ge­ven”. Het maat­schap­pe­lijk weef­sel is ont­sto­ken. Je moet ook er­ken­nen dat er men­sen zijn die ge­woon schrik heb­ben, die er niet meer ge­rust op zijn. Je moet hen niet be­na­de­ren met al­leen maar de bood­schap dat ze ver­draag­zaam moe­ten zijn en ze bij het min­ste uit­schel­den voor ra­cist. Dat heb­ben we twin­tig jaar ge­daan, maar het heeft niks op­ge­bracht. De po­la­ri­sa­tie is er al twin­tig jaar, maar al­tijd was er al­leen maar een pro­bleem in de ene rich­ting, het ging al­tijd over de zo­ge­naam­de on­ver­draag­zaam­heid.

Moet je niet pro­be­ren om één ge­meen­schap te vor­men in een stad als Ant­wer­pen?

Ja, maar een­vou­dig is dat niet, je doet al­tijd fout voor ie­mand. En iden­ti­teit is geen sta­tisch ge­ge­ven. Wat is dat, onze stads­iden­ti­teit? Wat is de bij­slui­ter, wat zijn de in­gre­di­ën­ten van de Ant­wer­pe­naar? Als er ver­schui­vin­gen ko­men in die iden­ti­teit, raakt de sa­men­le­ving wat ont­sto­ken. Het nieu­we wordt als be­drei­gend er­va­ren, we moe­ten op zoek naar een nieu­we syn­the­se. Dat zijn al­tijd moei­lij­ke mo­men­ten in de ge­schie­de­nis. Men­sen heb­ben graag wat ze ken­nen. Ze zien de an­de­ren als me­de­spe­ler als ze die ken­nen, als ze voor­spel­baar zijn. Als het spel ver­an­dert, exo­ti­scher wordt, als je niet weet wat in ie­mand om­gaat, dan wordt het las­ti­ger. Voor je het weet, ben je een ra­cist. Maar de apart­heid is er wel al in de fei­ten. Daar komt nog de vluch­te­lin­gen­cri­sis bij. De stad moet al­weer dui­zen­den men­sen uit an­de­re cul­tu­ren ab­sor­be­ren. Ons syn­the­ti­se­rend ver­mo­gen wordt tel­kens weer op de proef ge­steld.

Over de re­ge­ring nu. Wat is de groot­ste uit­da­ging? Er­voor zor­gen dat de re­ken­som­me­tjes van het zo­mer­ak­koord klop­pen?

Dat is niet zo ver van de waar­heid. We heb­ben nog veel her­vor­min­gen lo­pen. Via de tax shift is er nu een ex­tra ver­schui­ving op komst van vier mil­jard eu­ro. Dat komt nog maar op kruis­snel­heid. In de ko­men­de ja­ren zal de koop­kracht voor de la­ge en mid­del­la­ge in­ko-

OVER ZIJN AMERIKA-REIS “Wij zit­ten hier op het ou­de con­ti­nent met een ge­voel als­of het bes­te ach­ter ons ligt. Daar heb ik het al lan­ger mee ge­had. In de VS zie je wel een po­si­tie­ve dy­na­miek.” OVER HET VEILIGHEIDSBELEID “Het bud­get van de Staats­vei­lig­heid is klei­ner dan dat van de Se­naat. Als je die af­schaft, kun je dus met­een dat van de Staats­vei­lig­heid ver­dub­be­len.” OVER DE RECENTE TER­REUR “Kijk naar de fo­to’s van de da­ders in Bar­cel­o­na. Op de Turn­hout­se­baan in Bor­ger­hout kom je op een avond ge­mak­ke­lijk twin­tig man­nen van dat ty­pe te­gen.” OVER ONZE SA­MEN­LE­VING “De po­la­ri­sa­tie is er al twin­tig jaar, maar al­tijd was er al­leen maar een pro­bleem in de ene rich­ting. Het ging al­tijd over de zo­ge­naam­de on­ver­draag­zaam­heid.”

FO­TO'S KIONI PAPADOPOULOS

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.