Een sprook­je met lief­de … en seks

Gazet van Antwerpen Kempen - - VRIJUIT - STE­VEN DE FOER

Een pas­ti­che op een B-film uit de ja­ren vijf­tig wordt, dank­zij het vi­su­e­le mees­ter­schap van Guil­ler­mo Del Toro en de ra­di­ca­le keu­ze voor on­ge­ge­neer­de ro­man­tiek, een fraai sen­su­eel sprook­je voor vol­was­se­nen.

Wat als het schat­ti­ge zus­je van El­li­ot geen 6 jaar was ge­weest, maar 16? Zou ET dan ook “be good” te­gen haar ge­zegd heb­ben, of veel­eer “be naugh­ty”? Ste­ven Spiel­berg was veel te braaf voor zul­ke fan­ta­sie­ën, maar zijn Mexi­caan­se col­le­ga Guil­ler­mo Del Toro is min­der preuts in zijn ob­ses­sies over de re­la­tie tus­sen mens en mon­ster. In The Sha­pe of Wa­ter laat hij een fy­siek en psy­chisch ge­kwet­ste poets­vrouw haar hart en li­chaam de­len met een al even een­zaam moe­ras­schep­sel. Dat dit ro­man­ti­sche maar ook ero­ti­sche sprook­je der­tien Os­car­no­mi­na­ties kreeg, toont hoe graag we nog steeds weg­zwij­me­len voor het film­doek, en hoe we steeds min­der be­krom­pen wor­den over wat we toe­laat­baar vin­den.

Ta­boe

In sprook­jes heb­ben we al­tijd al the­ma’s toe­ge­la­ten die el­ders ta­boe zijn, zo­als kan­ni­ba­lis­me en kin­der­moord. Bo­ven­dien heeft Del Toro al­le re­gis­ters open­ge­trok­ken om zijn pu­bliek te la­ten val­len voor zijn ro­man­ce. Vi­su­eel en in­hou­de­lijk is dit een van de meest on­ge­ge­neer­de crowd­plea­sers sinds Le Fa­bu­leux Des­tin d’Amé­lie Pou­lain.

Bal­ti­mo­re, 1962. Eli­sa (Sal­ly Hawkins) werkt in de nach­te­lij­ke poets­ploeg van een grim­mig over­heids­ge­bouw, waar of­fi­cie­ren en in­ge­ni­eurs pro­be­ren de ruim­te­wed­loop te­gen de Rus­sen te win­nen. Pra­ten kan Eli­sa niet. Ze woont op haar een­tje in een flat­je, waar haar och­tend­ri­tu­eel be­staat uit drie mi­nu­ten mas­tur­be­ren in bad, ter­wijl haar ei­tjes staan te ko­ken. Ze heeft twee vrien­den: haar zwar­te col­le­ga Zel­da (Oli­via Wil­li­ams) en Gi­les (Ri­chard Jenkins), een il­lu­stra­tor die zijn werk is ver­lo­ren om­dat ook hij, tja, an­ders is. Met hem deelt ze een pas­sie voor ou­de mu­si­cals, een pas­sie die een nos­tal­gisch leit­mo­tiv door­heen de film wordt. Drie bui­ten­been­tjes, die pro­be­ren te over­le­ven in een har­de we­reld die hen niet gun­stig ge­zind is.

Dan ont­dekt Eli­sa dat in het grim­mi­ge la­bo­ra­to­ri­um een bij­zon­de­re ge­van­ge­ne wordt on­der­zocht: een vreemd­soor­tig ri­vier­we­zen, ge­von­den in de Ama­zo­ne, dat po­ten­ti­eel nut­tig is in de con­cur­ren­tie­strijd met de Sov­jets.

Eli­sa raakt ge­fas­ci­neerd door het we­zen en zoekt er con­tact mee, op een heel an­de­re ma­nier dan Strick­land (Mi­chael Shan­non), de even bru­ta­le en wre­de als god­vre­zen­de over­heids­func­ti­o­na­ris die haast niet kan wach­ten tot hij kan be­gin­nen aan de vi­vi­sec­tie van “dat abo­mi­na­be­le af­front”.

Na de Gou­den Leeuw in Ve­ne­tië en de ve­le Os­car­no­mi­na­ties zijn de ver­wach­tin­gen hoog­ge­span­nen. Een fout­loos mees­ter­werk is Del Toro’s spran­ke­len­de sprook­je noch­tans niet.

Om te be­gin­nen is het uit­gangs­punt wat be­le­gen. Het the­ma van de amou­reu­ze aan­trek­kings­kracht tus­sen een kwets­ba­re jon­ge vrouw en een vreemd­soor­tig schep­sel

‘Je komt met veel on­zin weg als je het zo mees­ter­lijk weet te ver­ko­pen. En zo ra­di­caal voor de lief­de durft te kie­zen.

dat door an­de­ren een mon­ster wordt ge­noemd, is be­kend van De Scho­ne en het Beest, King Kong, Cre­a­tu­re of the Black La­goon en zo­veel meer ver­ha­len. Del Toro zweert ook bij ou­der­wets goed ver­sus kwaad, wat de per­so­na­ges nog­al voor­spel­baar maakt.

Spre­ken met de ogen

Sal­ly Hawkins is de schat­tig­ste ac­tri­ce sinds Aud­rey Hep­burn, maar Del Toro is niet de eer­ste re­gis­seur die haar aai­baar­heids­fac­tor wat ál te gre­tig in beeld brengt: het is soms net dat hup­pel­tje te veel, dat kijk mij eens kwets­baar-na­ïef door het le­ven wal­sen als­of ik de vrou­we­lij­ke in­car­na­tie van Char­lie Chap­lin ben. Aan de an­de­re kant van het spectrum speelt Mi­chael Shan­non de zo­veel­ste to­taal ver­knip­te schurk uit zijn car­ri­è­re: ie­der sprook­je heeft een bo­ze wolf no­dig, en Shan­non blijft boei­en, maar toch komt de ka­ri­ka­tuur soms heel dicht­bij.

En toch ga je als kij­ker voor de bijl, dank­zij het aan­ste­ke­lij­ke en­thou­si­as­me en pu­re vak­man­schap. De fee­ë­rie­ke de­cors, de knap­pe am­bach­te­lij­ke spe­ci­al ef­fects, het kleu­ren­pa­let in al­le tin­ten van wa­ter (van aqua­ma­rijn tot olijf­groen), de uit­ge­kien­de mix van ka­rak­ter­te­ke­ning en ac­tie, de jaz­zy sco­re van Alexan­d­re Des­plat, de ba­lans tus­sen sen­su­a­li­teit en sen­ti­ment: je komt als film­ma­ker met veel on­zin weg als je het zo mees­ter­lijk weet te ver­ko­pen. Cru­ci­aal is de on­troe­ren­de ge­loof­waar­dig­heid van de cen­tra­le ro­man­ce. Doug Jo­nes maakt het bes­te van zijn on­dank­ba­re op­dracht: emo­tie over­bren­gen in een pak vol pro­the­sen. Hawkins heeft, zo­als de bes­te ac­tri­ces uit de stil­le film, geen woor­den no­dig om met haar spre­ken­de ogen al­les te zeg­gen.

Vol­uit dur­ven gaan voor de ro­man­tiek is een groot ri­si­co, maar als de may­o­nai­se pakt, kun je er een ci­ne­ma­zaal nog eens ou­der­wets mee in­pak­ken. Van The Sha­pe of Wa­ter een me­ta­fo­risch mees­ter­werk ma­ken, is wat veel eer. Maar een vi­su­eel be­to­ve­ren­de mix van hart­ver­scheu­rend lief­des­dra­ma en ou­der­wet­se Kou­de Oor­log-span­ning: dit is ge­woon twee uur lek­ke­re bios­coop­pret waar de lief­de voor pu­re ci­ne­ma van af­spat.

FOTO RR FOTO RR

Sal­ly Hawkins heeft geen woor­den no­dig om al­les te zeg­gen. Als kij­ker ga je voor de bijl voor de fee­ë­rie­ke de­cors en de knap­pe am­bach­te­lij­ke spe­ci­al ef­fects.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.