Gazet van Antwerpen Mechelen-Lier

“Te­rug­ke­ren­de rei­zi­gers heb­ben de twee­de golf aan­ge­wak­kerd”

- ANTON GOEGEBEUR

Er gaat geen week voor­bij zon­der dat de maat­re­ge­len wor­den aan­ge­scherpt. Eerst de ca­fés, van­daag de sport­za­len, vrij­dag wel­licht de res­tau­rants. Bel­gië slaat alarm. Al­weer. Bio­sta­tis­ti­cus Geert Mo­len­berghs (UHas­selt en KU Leu­ven) pro­beert ons al maan­den met cij­fers en gra­fie­ken te be­hoe­den voor dit sce­na­rio. Nu dient zich weer een big one aan. “Dit hoeft geen maan­den en maan­den te du­ren. Als ie­der­een nu eens op de tan­den bijt tot Al­ler­hei­li­gen.”

Met dui­zen­den nieu­we be­smet­tin­gen per dag zijn we op Ts­je­chië na co­ro­na­ko­ning van Eu­ro­pa. Niet al­leen gaat het aan­tal be­smet­tin­gen door het dak, van­af van­daag moe­ten zie­ken­hui­zen twee­hon­derd ex­tra bed­den vrij­ma­ken op de af­de­ling in­ten­sie­ve zorg. De re­gu­lie­re zorg komt weer on­der druk te staan.

We­ten we al waar het in sep­tem­ber is mis­ge­lo­pen?

Geert Mo­len­berghs: We ver­moe­den dat het gro­te pro­bleem bij de te­rug­ke­ren­de rei­zi­gers zat. Be­gin sep­tem­ber licht­te heel de land­kaart op. Dat kan niet al­leen door lo­ka­le ver­sprei­ding. Het vi­rus is er van bui­ten­af op­ge­gooid. Een om­vang­rij­ke groep heeft het ver­plich­te PLF-do­cu­ment (Pas­sen­ger Lo­ca­tor Form, red.) niet in­ge­vuld en heeft zich niet la­ten tes­ten ter­wijl ze dat wel had moe­ten doen.

We kun­nen dit ver­moe­den nog niet hard ma­ken, maar we wer­ken er­aan. Via vi­ro­ge­ne­tisch on­der­zoek wil­len we ach­ter­ha­len waar de vi­rus­stam­men van­daan ko­men: Kro­a­tië, Tur­kije, Span­je ... Dat vraagt wel nog tijd.

Had­den we kun­nen voor­spel­len dat dit ging ge­beu­ren?

We heb­ben ge­waar­schuwd. Mid­den au­gus­tus za­gen we hoe Duits­land het moei­lijk kreeg door te­rug­ke­ren­de rei­zi­gers. Wij zei­den: man­ne­kes, nu niet ver­soe­pe­len. We moe­ten die zwa­re te­rug­keer­golf kun­nen ab­sor­be­ren.

Maar net op dat mo­ment won­nen de non-be­lie­vers aan kracht. Door het suc­ces van de maat­re­ge­len wil­den ze ver­soe­pe­len, niet hand­ha­ven en ze­ker niet ver­stren­gen.

Kort daar­na volg­de een on­ge­luk­ki­ge her­vor­ming van ad­vies­or­gaan Ce­le­val. Pier­re Van Dam­me, Ste­ven Van Gucht en ik zijn daar uit­ge­haald. Marc Van Ranst ver­huis­de naar de re­ser­ve­bank. Ge­luk­kig is Eri­ka Vlieg­he ge­ble­ven. Maar de ver­nieuw­de Ce­le­val be­stond ook uit ver­te­gen­woor­di­gers van sec­to­ren die wil­den ver­soe­pe­len.

Voelt u zich op zo’n mo­ment een roe­pen­de in de woes­tijn?

Toen voel­de het als­of je met je blo­te han­den een tsuna­mi pro­beer­de te­gen te hou­den. Het is keer op keer de pre­ven­tie­pa­ra­dox. Als de maat­re­ge­len suc­ces­vol zijn, dan zien men­sen het pro­bleem niet. Dan zijn we ‘te alar­mis­tisch’ ge­weest. Op zul­ke mo­men­ten is het moei­lijk om je bood­schap nog over te bren­gen. Dat was eind au­gus­tus het ge­val en ook al in mei. We von­den toen dat de ver­soe­pe­lin­gen te snel te ver gin­gen.

Er zijn dis­cus­sies ge­weest. Met pro­fes­sor Lie­ven An­ne­mans, maar ook met Frans­ta­li­ge ex­perts die in de zo­mer wei­ger­den te spre­ken over een twee­de golf.

Er was een spa­gaat in de we­ten­schap­pe­lij­ke opi­nie. Ei­gen­lijk was het een se­man­ti­sche dis­cus­sie: in maart en april had­den we een Mont Blanc en in de zo­mer een ver­keers­drem­pel­tje. Maar de cur­ve in Ant­wer­pen had wel de­ge­lijk het po­ten­ti­eel om uit te groei­en tot een berg. Die heb­ben we met daad­krach­tig op­tre­den kun­nen ver­mij­den. Nu staan we wel weer voor een big one.

Met de avond­klok in Ant­wer­pen dook wel on­ze mo­ti­va­tie om­laag. Is de be­vol­king de alarm­bel­len beu ge­hoord?

Moe­ten we de hand in ei­gen boe­zem ste­ken? Mis­schien wel. Wij zijn geen com­mu­ni­ca­tie- en mo­ti­va­tie­spe­ci­a­lis­ten. We heb­ben wel al­tijd ge­zegd dat de­ze ex­perts be­trok­ken moesten wor­den. Te­ge­lijk zijn men­sen niet per se te­gen maat­re­ge­len. De nieu­we pre­mier (Alexan­der De Croo) en mi­nis­ter van Volks­ge­zond­heid (Frank Van­den­brou­c­ke) moesten door de dra­ma­ti­sche cij­fers de maat­re­ge­len met­een ver­scher­pen. Nu be­ho­ren ze tot de po­pu­lair­ste po­li­ti­ci. Men­sen wil­len dus niet ver­soe­pe­len en voor­ge­lo­gen wor­den. Ze wil­len juis­te pro­por­ti­o­ne­le maat­re­ge­len.

Bent u soms ja­loers op lan­den als Ja­pan, Zuid-Ko­rea en Au­stra­lië? Zij hou­den de epi­de­mie veel be­ter on­der con­tro­le.

Ze pro­fi­te­ren van hun ge­ï­so­leer­de lig­ging. Maar het is wel meer dan dat. De­ze lan­den hou­den rei­zi­gers bui­ten en plaat­sen ie­der­een die be­smet is in qua­ran­tai­ne. Ze heb­ben een iso­la­tie­be­leid dat men­se­lijk maar ver­plicht is.

En dat kun­nen wij in het dicht­be­volk­te Eu­ro­pa niet?

Ja­wel. De Ita­li­a­nen doen dat en met suc­ces. Ze ge­brui­ken ho­tels om be­smet­te per­so­nen te iso­le­ren. Van­daag be­hoort Ita­lië tot de be­te

Geert Mo­len­berghs re leer­lin­gen van de Eu­ro­pe­se klas, al heeft het land het nu ook moei­lijk. Als de Ita­li­a­nen het kun­nen, dan wij toch ook?

Ja­pan dankt zijn suc­ces ook aan bron­op­spo­ring. Wan­neer een pa­tient zich aan­dient, gaan ze ac­tief op zoek naar waar die per­soon be­smet is ge­raakt. Wij doen dat niet. Wordt bron­on­der­zoek on­der­schat?

Ja. Het is zeer be­lang­rijk om te ach­ter­ha­len waar de be­smet­ting heeft plaats­ge­von­den. Dat komt om­dat de bron in 80% tot zelfs 90% van de be­smet­tin­gen een su­per­ver­sprei­der is. Met klas­sie­ke con­tact­tra­cing pro­be­ren we te ach­ter­ha­len met wie een be­smet­te pa­ti­ënt al­le­maal con­tact heeft ge­had, maar de mees­ten zijn geen su­per­ver­sprei­ders en ge­ven het vi­rus nau­we­lijks door.

Bron­op­spo­ring is wel moei­lijk. Ne­der­land doet het ook niet, Duits­land pro­beert het. We heb­ben ge­luk­kig wel al een goed idee wat de groot­ste ri­si­co­p­lek­ken zijn. Daar­op zijn veel maat­re­ge­len toe­ge­spitst. Met vi­ro­ge­ne­tisch on­der­zoek gaan we ho­pe­lijk ook echt de puzzel kun­nen leg­gen.

Bio­sta­tis­ti­cus “Mid­den au­gus­tus zei­den wij: man­ne­kes, nu niet ver­soe­pe­len. Maar toen won­nen de non­be­lie­vers aan kracht.”

“Men­sen zijn niet per se te­gen maat­re­ge­len. De Croo en Van­den­brou­c­ke ver­scherp­ten ze en zijn nu de po­pu­lair­ste po­li­ti­ci.”

Valt een ‘twee­de Mont Blanc’ nog te voor­ko­men?

Ja­ze­ker. Dit hoeft ook geen maan­den en maan­den te du­ren. Als ie­der­een nu eens op de tan­den bijt tot Al­ler­hei­li­gen. Het zal dan niet voor­bij zijn, maar de cij­fers zul­len wel be­ter zijn. Daar­uit moe­ten we moed put­ten. Op zo’n mo­ment heb­ben we wel een kleu­ren­ba­ro­me­ter no­dig die laat zien wat wan­neer kan. Ide­a­li­ter biedt hij hou­vast en per­spec­tief, waar­door de mo­ti­va­tie niet weer af­kalft.

 ?? FOTO PHOTO NEWS ?? Bio­sta­tis­ti­cus Geert Mo­len­berghs: “Een kleu­ren­ba­ro­me­ter zal ons hou­vast en per­spec­tief bie­den, waar­door de mo­ti­va­tie niet weer af­kalft.”
FOTO PHOTO NEWS Bio­sta­tis­ti­cus Geert Mo­len­berghs: “Een kleu­ren­ba­ro­me­ter zal ons hou­vast en per­spec­tief bie­den, waar­door de mo­ti­va­tie niet weer af­kalft.”

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium