Unie­ke per­ka­men­ten van Plan­tijn na 450 jaar (even) weer thuis

Gazet van Antwerpen Metropool Stad - - VOORZIJDE PAGINA - FOTO DIRK KERSTENS

Bij­na 450 jaar na­dat dit per­ka­men­ten exem­plaar van de Bi­blia

Po­ly­glot­ta van Chris­tof­fel Plan­tijn de Vrij­dag­markt heeft ver­la­ten, komt het te­rug naar zijn roots in Ant­wer­pen. Op don­der­dag 21 ju­ni kunt u dit unie­ke top­stuk van de boek­druk­kunst zelf be­won­de­ren.

Voor bi­bli­o­fie­len de per­ka­men­ten

Bi­blia Po­ly­glot­ta is wat een Stra­di­va­ri­us is voor vi­o­lis­ten of een Jeroen Bosch voor kunst­ver­za­me­laars. Het is een zeld­zaam mees­ter­werk van een van de be­roemd­ste druk­kers al­ler tij­den. Chris­tof­fel Plan­tijn druk­te in zijn ate­lier op de Vrij­dag­markt tussen 1568 en 1573 zijn ook al zeld­za­me pa­pie­ren Bi­blia Po­ly­glot­ta in een op­la­ge van 1.200 exem­pla­ren. Dat was kort na de komst van de Her­tog van Al­va, die de toen nog Ver­e­nig­de Ne­der­lan­den moest ‘be­vrij­den’ van het pro­tes­tan­tis­me. Vijf exem­pla­ren van die ‘we­ten­schap­pe­lij­ke’ bij­bel zijn in het be­zit van het Plan­tin-Mo­re­tus Mu­se­um; drie vol­le­di­ge en twee on­vol­le­di­ge. Want het gaat niet om één boek, maar om een acht­de­li­ge set.

Nog veel zeld­za­mer zijn de der­tien exem­pla­ren van het­zelf­de werk die Plan­tijn op per­ka­ment (op die­ren­huid) druk­te. “Voor die der­tien exem­pla­ren moesten ze des­tijds een paar hon­derd scha­pen slach­ten”, zegt Iris Koc­kel­bergh, di­rec­teur van het Plan­tinMo­re­tus Mu­se­um. “Dat wa­ren de luxe-uit­voe­rin­gen be­stemd voor Fi­lips II.” Die zoon van Ka­rel V heerste als Spaan­se ko­ning ook over on­ze con­trei­en. Het elf­de­li­ge exem­plaar – per­ka­ment is een pak dik­ker dan pa­pier en er wa­ren dus meer ban­den no­dig – dat vol­gen­de don­der­dag in het mu­se­um te be­won­de­ren is, is een van die der­tien exem­pla­ren. Eén dag ligt de vijf­ta­li­ge bij­bel (La­tijn, Grieks, He­breeuws, Ara­mees en Sy­risch) op de plaats waar hij ge­drukt is. Daar­na gaat hij weer naar Lon­den, waar Chris­tie’s het unie­ke mees­ter­werk op 11 ju­li veilt.

“De­ze bij­bel is in 1572 recht­streeks van Ant­wer­pen naar Ma­drid ge­voerd”, zegt Mar­ga­ret Ford, in­ter­na­ti­o­naal di­rec­teur van het de­par­te­ment boe­ken en ma­nu­scrip­ten bij het be­roem­de vei­ling­huis. “Meer dan twee­hon­derd jaar bleef het werk in het Es- co­ri­al (een enorm kas­teel an­nex ab­dij­en­com­plex dat Fi­lips II liet bou­wen ter ere van zijn va­der en waar meer dan twin­tig Spaan­se vor­sten be­gra­ven lig­gen). En daar­na is het al­tijd in het be­zit ge­ble­ven van de na­za­ten van In­fan­te Ga­briel van Bour­bon, een van de zo­nen van ko­ning Car­los III. We zijn heel erg ver­heugd dat we dit exem­plaar voor het eerst kun­nen te­rug­bren­gen naar de plaats waar het ge­maakt is.”

Iris Koc­kel­bergh heeft zelf nog nooit een vol­le­di­ge per­ka­men­ten set van de Bi­blia Po­ly­glot­ta ge­zien. “Dit is iets dat maar één keer in een men­sen­le­ven voor­bij­komt”, zegt ze. “We zul­len de wer­ken dus een­ma­lig in zaal 2 van ons mu­se­um ten­toon­stel­len, niet ach­ter een vi­tri­ne, maar op ta­fel, zo­als Plan­tijn ze zelf ook zou ge­legd heb­ben. Aan­ko­men mag niet. Ie­mand van Chris­tie’s zal er bij zijn voor de veiligheid. En een van on­ze gid­sen zal er ook zijn om dui­ding te ge­ven.”

Iris Koc­kel­bergh Di­rec­teur Plan­tinMo­re­tus Mu­se­um

“Dit komt maar één keer in een men­sen­le­ven voor­bij.”

FOTO PATRICK DE ROO

FOTO RR

De per­ka­men­ten Bi­blia Po­ly­glot­ta van Chris­tof­fel Plan­tijn.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.