Wa­pens zwij­gen na 1.561 da­gen oor­log

Kris­ta zorgt al vier jaar voor graf van Ame­ri­kaan­se ge­sneu­vel­de in WO I en raak­te be­vriend met fa­mi­lie

Gazet van Antwerpen Metropool Stad - - VOORZIJDE PAGINA - KRISTIN MATTHYSSEN

In 2014 adop­teer­de de Zand­ho­ven­se Kris­ta Thys (48) het graf van de Ame­ri­kaan­se sol­daat Ge­or­ge Ste­ven March op de be­graaf­plaats in Wa­re­gem. Ge­or­ge sneu­vel­de op 3 no­vem­ber 1918. In­tus­sen reis­de ze al twee keer naar Ge­or­ges fa­mi­lie in Ca­li­for­nië.

Toen Barack Oba­ma in maart 2014 de Ame­ri­kaan­se Flan­ders Field-oor­logs­be­graaf­plaats in Wa­re­gem be­zocht, lan­ceer­de ‘Adopt A Gra­ve’ de oproep om een sol­da­ten­graf te adop­te­ren, zo­dat er wat meer be­zoek zou ko­men en af en toe ver­se snij­bloe­men in een vaas­je ge­zet zou­den wor­den. “Dat is iets voor mij!” dacht Kris­ta di­rect. Ze vroeg een scherp­schut­ter, om­dat haar over­groot­va­der Ka­rel Thys scherp­schut­ter was ge­weest in de Eer­ste We­reld­oor­log. “Het werd geen scherp­schut­ter, maar ik was toch heel blij met Ge­or­ge. Hij kwam uit Oro­si in Ca­li­for­nië, de streek met de mam­moet­bo­men. De avond dat ik on­ze Ge­or­ge toe­ge­we­zen kreeg, zei ik te­gen mijn man Erik: ge kunt op uwe kop gaan staan, maar mor­gen rij­den wij naar Wa­re­gem.”

Rood haar, grij­ze ogen

Op het wit­te kruis stond geen ge­zicht, maar Kris­ta ver­diep­te zich in de 25-ja­ri­ge jon­gen die acht da­gen voor Wa­pen­stil­stand dui­zen­den ki­lo­me­ters van zijn fa­mi­lie ver­wij­derd stierf in een veld­hos­pi­taal in Staden.

“Hij had nog drie broers en vijf zus­sen. Va­der was uit­hui­zig. Zijn re­gi­stra­tie­p­as­poort ver­meldt dat Ge­or­ge voor zijn moe­der en twee zus­sen zorg­de. Hij had rood haar en grij­ze ogen.”

Ook zijn dood kon ze re­con­stru­e­ren. “Hij was in Frank­rijk tij­dens het Ar­gon­ne-of­fen­sief al eens ge­wond ge­raakt aan zijn rech­ter­hand. Ge­or­ge her­stel­de en werd te­rug naar het front ge­stuurd. Op 2 no­vem­ber werd hij in Ou­den­aar­de ge­raakt door brok­stuk­ken van een in­stor­tend huis. Daar werd hij op de trein ge­zet naar een veld­hos­pi­taal in Staden, waar hij over­le­den is. Vo­ri­ge vrij­dag, de dag dat hij ge­wond raak­te, ben ik naar Staden ge­weest. Vo­rig jaar heb ik daar met en­ke­le an­de­re grafadop­tan­ten een her­den­kings­mo­nu­ment la­ten op­rich­ten. Jef uit Ra­vels, die ook een graf on­der­houdt, ont- wierp het. Er zit­ten ori­gi­ne­le trein­rails van toen in ver­werkt. Een af­ge­vaar­dig­de van het Bel­gi­sche le­ger en de Ame­ri­kaan­se am­bas­sa­de wa­ren bij de ont­hul­ling aan­we­zig.”

Via Fa­ce­book en Ame­ri­kaan­se ge­ne­a­lo­gen kon Kris­ta de fa­mi­lie van Ge­or­ge op­spo­ren in Ca­li­for­nië. Ze raak­te be­vriend. “Ik reis­de al twee keer naar gin­der en vol­gend jaar gaan we te­rug. Ed­na, wiens oma een zus van Ge­or­ge was, is in ja­nu­a­ri dit jaar ge­stor­ven. Die fa­mi­lie heeft een heel zwaar kruis moe­ten dra­gen, want in 1919 stierf Ire­ne, de zus van Ge­or­ge, op 19-ja­ri­ge leef­tijd. En in 1920 ver­loor de moe­der ook haar doch­ter Ma­ry (21).”

‘Soil from Oro­si’

Kris­ta bracht van­uit Oro­si een zak zand mee naar Wa­re­gem. “Die jon­gen is nooit meer thuis­ge­raakt. Ik heb zijn ge­boor­te­grond dan maar naar hier ge­bracht. De Ame­ri­ka­nen van de be­graaf­plaats in Wa­re­gem ke­ken eerst raar op toen ik zei dat ik soil from Oro­si bij had. Maar ze heb­ben me toe­ge­la­ten een ‘put­te­ke’ te gra­ven bij zijn kruis om het zand er­in te doen.”

Op 11 no­vem­ber zal Kris­ta als het weer het toe­laat in Wa­re­gem staan. “Ook op de Ame­ri­kaan­se Me­mo­ri­al Day, de laat­ste maan­dag van mei, ga ik met bloe­men naar Ge­or­ge.”

Kris­ta Thys Grafadop­tant

‘‘Ge­or­ge sneu­vel­de acht da­gen voor Wa­pen­stil­stand. Hij werd in Ou­den­aar­de ge­raakt door brok­stuk­ken van een in­stor­tend huis.’’

FOTO RR

Kris­ta vo­ri­ge week in de re­gen bij het graf van Ge­or­ge in Wa­re­gem.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.