Ant­wer­pen kop­lo­per in kies­ver­zuim: 15% gaat ge­woon níét stem­men

In kop­lo­per Ant­wer­pen ne­geert maar liefst 15% op­komst­plicht

Gazet van Antwerpen Wass & Dender - - Voorzijde Pagina - SYLVIA MARIËN

De op­komst bij de ver­kie­zin­gen lag de af­ge­lo­pen veer­tig jaar nooit zo laag als bij de ge­meen­te­raads­ver­kie­zin­gen van 2012. In Vlaan­de­ren ging ge­mid­deld 8,5% van de kie­zers niet stem­men, met Ant­wer­pen als uit­schie­ter: maar liefst 15% kwam niet op­da­gen. “Het valt te ver­wach­ten dat het aan­tal stem­mers zon­dag nog zal da­len”, zegt po­li­ti­co­loog Bart Mad­dens.

Po­li­tiek is een kaart­spel, zo heet de stu­die die ver­scheen na de vo­ri­ge ge­meen­te- en pro­vin­cie­raads­ver­kie­zin­gen. Po­li­tie­ke we­ten­schap­pers maak­ten een ana­ly­se van de re­sul­ta­ten van de “bol­le­tjes­ker­mis van 14 ok­to­ber 2012”, en be­ke­ken ook hoe het zat met de op­komst. Wat blijkt? “Het ab­sen­te­ïs­me lag in de laat­ste veer­tig jaar nooit zo hoog als bij de stem­bus­gang van 2012. In Vlaan­de­ren ging ge­mid­deld 8,5% van de kie­zers niet stem­men, met uit­schie­ters tot 15% in de ste­den Ant­wer­pen en Oos­ten­de.” Voor de stad Ant­wer­pen komt dat per­cen­ta­ge neer op een to­taal van 47.007 niet-stem­mers. Ter ver­ge­lij­king: in 2006 ging slechts 5,6% van de Vla­min­gen niet stem­men. Ook het aan­tal blan­co en on­gel­di­ge stem­men steeg in 2012. Daar zit wel een dui­de­lijk ver­schil tus­sen elek­tro­nisch stem­men en stem­men op pa­pier. Met de com­pu­ter kan im­mers wel blan­co, maar niet on­gel- dig wor­den ge­stemd.

Kort sa­men­ge­vat: steeds meer men­sen gaan niet stem­men, on­danks de op­komst­plicht. Po­li­ti­co­loog Bart Mad­dens (KU Leu­ven) schreef er de­ze week nog een opi­nie­stuk over op de web­si­te van de VRT, met als ti­tel Slim­me bur­gers we­ten dat de op­komst­plicht fa­ke is. De Bel­gen zijn ver­stan­di­ger ge­wor­den, vindt Mad­dens.

“Po­li­ti­ci heb­ben al­tijd ge­re­kend op de dom­mig­heid van de men­sen”, zegt Mad­dens. “Maar het is lan­ge tijd pu­bliek ge­heim ge­weest dat er toch nie­mand wordt ver­volgd die niet komt stem­men. In 2012 heeft toen­ma­lig mi­nis­ter van Jus­ti­tie An­ne­mie Tur­tel­boom het zelfs ex­pli­ciet ge­zegd. Dan is stem­plicht toch hy­po­criet en volks­ver­lak­ke­rij. Schaf het dan af, en voer stem­recht in.”

Ge­loofs­be­lij­de­nis

Stem­recht is veel ge­zon­der voor de de­mo­cra­tie, vindt Mad­dens. Waar­om? “In lan­den met stem­recht is het sen­si­bi­li­se­ren van de kie­zers een be­lang­rij­ke taak. Het is aan de po­li­ti­ci en over­he­den om de bur­gers dui­de­lijk te ma­ken hoe be­lang­rijk het is om hun stem te la­ten ho­ren. In de Ver­e­nig­de Sta­ten bij­voor­beeld wor­den ver­kie­zin­gen ge­won­nen of ver­lo­ren op ba­sis van hoe par­tij­en de kie­zers heb­ben kun­nen mo­bi­li­se­ren. Dan heb je over­tuig­de kie­zers die echt met hun hart stem­men – een soort van ge­loofs­be­lij­de­nis ten voor­de­le van de de­mo­cra­tie. Door de op­komst­plicht hoe­ven po­li­ti­ci bij ons hun best he­le­maal niet zo te doen. Heel wat kie­zers zien stem­men ook als een ad­mi­ni­stra­tie­ve plicht, zo­als het in­vul­len van hun be­las­ting­brief. Dat is niet goed.”

Zelf af­schaf­fen

Mad­dens ver­wacht dat zon­dag het aan­tal kie­zers dat niet gaat stem­men nog ver­der zal stij­gen, tot ge­mid­deld 10%. “Wat de po­li­ti­ci niet kun­nen of wil­len, doen de bur­gers zelf. Ze schaf­fen de op­komst­plicht af door thuis te blij­ven”, zegt Mad­dens. “Als dat zo ver­der gaat, dan zul­len on­ze op­komst­cij­fers beet­je bij beet­je zak­ken tot een nor­maal ni­veau, zo­als in de­mo­cra­tie­ën met stem­recht.”

In Ne­der­land was dat bij­voor­beeld 82% bij de jong­ste ver­kie­zin­gen, in Duits­land 76% en in het Ver­e­nigd Ko­nink­rijk 69%.

Re­gi­o­naal zijn de ver­schil­len niet enorm groot, al zijn ze er dui­de­lijk wel (zie kaart). In de ste­den, waar meer men­sen van vreem­de ori­gi­ne wo­nen, is de op­komst la­ger. Al val­len ook de ge­meen­ten in de noord­rand op, waar veel Ne­der­lan­ders wo­nen. De braaf­ste bur­gers wo­nen ken­ne­lijk in de Kem­pen.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.