“Gaan we nu ein­de­lijk de ki­lo­me­ter­hef­fing in­voe­ren?”

Ant­werp­se BASF-top­man is nieu­we voor­zit­ter van on­der­ne­mers­net­werk Vo­ka

Gazet van Antwerpen Wass & Dender - - INTERVIEW - CHRIS­TOPH MEEUSSEN

In zijn vrije tijd loopt hij graag ki­lo­me­ters­lan­ge toch­ten door de bos­sen van zijn woon­plaats Ka­pel­len. Hij neemt ook graag boe­ken ter hand, zo­wel ge­schied­kun­di­ge wer­ken als li­te­rai­re exem­pla­ren. Daar­naast is hij de top­man van che­mie­reus BASF Ant­wer­pen. En sinds de­ze week is de chris­te­lijk ge­ïn­spi­reer­de Gen­te­naar Wou­ter De Geest (64) voor­zit­ter van Vo­ka, het groot­ste on­der­ne­mers­net­werk in Vlaan­de­ren. “Ge­daan met de zelf­ge­noeg­zaam­heid, tijd voor ac­tie”, klinkt het meer­maals.

Dat on­ze trein met ver­tra­ging aan­komt in Brus­sel, hoeft niet te ver­ba­zen. Voor­al­eer we de sta­ti­ge ge­bou­wen van Vo­ka be­rei­ken en in een keu­ri­ge werk­ka­mer plaats­ne­men, moe­ten we nog door het ad­mi­ni­stra­tief en po­li­tiek cen­trum van Brus­sel. Het Vlaam­se on­der­ne­mers­net­werk heeft de op­dracht om voor de be­lan­gen van haar 18.000 le­den op te ko­men en wil dan ook dicht bij de be­leids­ma­kers ze­te­len.

Het con­trast kan haast niet gro­ter zijn met waar Wou­ter De Geest nor­maal werkt: de im­men­se che­mie­si­te van BASF in de Ant­werp­se ha­ven, vlak te­gen de Ne­der­land­se grens. Een wir­war van che­mi­sche in­stal­la­ties en pijp­lei­din­gen. De ver­ga­der­za­len zijn er veel­eer prak­tisch en so­ber aan­ge­kleed. De Geest, al­tijd net in het pak, is groot­in­du­stri­eel en ook com­man­deur in de Kroon­or­de. Al sinds 2007 leidt hij de groot­ste pro­duc­tie­si­te van BASF bui­ten Duits­land. Hij heeft er de lei­ding over zo’n 3.000 werk­ne­mers.

Sinds de­ze week zal Wou­ter De Geest va­ker bij Vo­ka te zien zijn. Zijn naam werd al ge­noemd toen zijn voor­gan­ger, Lim­bur­ger Paul Kum­pen, voor­zit­ter werd. Nu is het echt aan hem. Zijn man­daat als voor­zit­ter van che­mie­koe­pel Es­senscia liet hij vo­ri­ge maand over aan Hans Ca­sier van Ine­os en ook de BAM, ver­ant­woor­de­lijk voor de bouw van de Oos­ter­weel­ver­bin­ding, liet hij los. Voor uw krant maakt hij tijd om te kij­ken naar het Vlaam­se en Ant­werp­se on­der­ne­mers­land­schap.

Hoe bent u des­tijds als Gen­te­naar in Ant­wer­pen te­recht­ge­ko­men?

Wou­ter De Geest: Na mijn hu­ma­ni­o­ra ging ik in Gent rech­ten stu­de­ren. Na een sta­ge als ad­vo­caat kwam ik op 15 ok­to­ber 1982 bij BASF in Ant­wer­pen te­recht, een stap die ik me nog nooit heb be­klaagd.

Ik heb nog eco­no­mie bij­ge­stu­deerd aan de voor­lo­per van wat nu de Ant­werp Ma­na­ge­ment School is. Bij BASF ben ik het ju­ri­di­sche en het eco­no­mi­sche be­gin­nen te com­bi­ne­ren. Op de per­so­neels­af­de­ling maak­te ik ook ken­nis met so­ci­aal over­leg.

Een tijd­lang zat ik in Duits­land en ook in New York, waar ik de beurs­no­te­ring mee be­ge­leid­de. In 2001 zak­te ik op­nieuw naar Ant­wer­pen af. Na een her­schik­king werd ik ook ver­ant­woor­de­lijk voor de en­gi­nee­ring, wat me dicht bij de kern van BASF bracht. In 2007 kreeg ik dan de vraag of ik de lei­ding van het be­drijf wou ne­men, nu meer dan tien jaar ge­le­den. Ik pro­beer er men­sen in een cul­tuur van open­heid sa­men te bren­gen en te doen sa­men­wer­ken, ook met de so­ci­a­le part­ners.

Te­ge­lij­ker­tijd wil­len we de bes­te zijn. Bin­nen de groep zijn we het twee­de be­lang­rijk­ste pro­duc­tie­cen­trum we­reld­wijd. BASF Ant­wer­pen po­si­ti­o­neert zich goed en dat geeft een goed ge­voel. Lei­der­schap vat ik op als het de­len van in­zich­ten, maar ook toe­ge­ven dat je er naast kunt zit­ten.

BASF is een reus, Vo­ka is er voor al­le on­der­ne­mers. Heeft u voe­ling met de klei­ne­re be­drij­ven en on­der­ne­mers?

Een vol­le­dig zicht heb je nooit, maar door mijn en­ga­ge­ment in de Ka­mer van Koop­han­del in Ant­wer­pen en het Waas­land – ik heb zelfs de fu­sie nog mee­ge­maakt – en bin­nen Es­senscia, heb ik ook al­tijd ge­luis­terd naar de stem van de kmo’s en de fa­mi­lie­on­der­ne­min­gen.

Mul­ti­na­ti­o­nals zijn nog al­tijd mee de rug­gen­graat van het eco­no­misch weef­sel, maar we moe­ten ook luis­te­ren naar de fa­mi­lie­be­drij­ven. In het bij­zon­der wil ik kij­ken naar de is­sues bij start-ups en sca­le-ups (snel groei­en­de start-ups, red.).

Wat is bij hen het pro­bleem?

Het gaat om zeer per­for­man­te on­der­ne­min­gen, waar­van we ho­pen dat er nieu­we mul­ti­na­ti­o­na­le be­drij­ven uit ont­staan. Vo­ka staat hen vol­op bij, maar voor de sca­leups moe­ten we zor­gen dat er een ka­pi­taal­markt is. Het valt op dat ze vaak be­roep moe­ten doen op bui­ten­lands ka­pi­taal. Zo dreigt het ri­si­co dat ze soms te vroeg wor­den weg­ge­kocht.

Wat heb­ben be­drij­ven in het al­ge­meen no­dig?

El­ke on­der­ne­mer heeft be­hoef­te aan zuur­stof. Dat houdt on­der meer de vrij­heid van on­der­ne­men in. Kan je ver­gun­nin­gen voor een start-up af­le­ve­ren in een week? An­de­re lan­den doen ons dat voor.

Daar­naast: wel­ke re­gels zijn no­dig en wel­ke niet? Laat on­der­ne­min­gen vrij­er met hun me­de­wer­kers en ver­te­gen­woor­di­gers za­ken af­spre­ken, bij­voor­beeld over de ar­beids­tijd. Maak zul­ke za­ken flexi­be­ler.

Qua fis­ca­li­teit heeft de hui­di­ge re­ge­ring heel wat stap­pen ge­zet. Met de la­ge­re ven­noot­schaps­be­las­ting en werk­ge­vers­bij­dra­gen be­lan­den we in het Eu­ro­pe­se pe­lo­ton. On­der­ne­min­gen cre­ë­ren nu jobs, zo­wel door een aan­trek­ken­de eco­no­mie als de­ze ex­tra zuur­stof. Daar moe­ten we wel op kun­nen blij­ven re­ke­nen.

Kijk je naar de re­gio Ant­wer­pen-Waas­land, dan zie je dat men in Ant­wer­pen de be­las­tin­gen heeft ver­laagd, ze­ker voor de klei­ne on­der­ne­min­gen. Aan de an­de­re kant van de Schel­de wordt vol­op ge­ïn­ves­teerd, maar daar me­nen ge­meen­ten dat ze hun be­drijfs­be­las­tin­gen moe­ten op­voe­ren. In het bui­ten­land be­grijpt men dat niet. Moe­ten we ook niet na­den­ken over ma­nie­ren om het voor spaar­ders op­nieuw at­trac­tie­ver te ma­ken om te in­ves­te­ren in Bel­gi­sche on­der­ne­min­gen? Die the­ma’s mo­gen we niet van ta­fel ve­gen.

U kijkt ook naar fa­mi­lie­on­der­ne­min­gen?

Met hen moe­ten we op­pas­sen. De­ze men­sen leg­gen hun ei­gen ver­mo­gen in de weeg­schaal om te kun­nen on­der­ne­men, met al­le ri­si­co’s van dien. De fis­ca­li­teit mag hen niet be­boe­ten en voor de con­ti­nu­ï­teit van fir­ma’s mag er ook geen meer­waar­de­be­las­ting ko­men. Zij her­in­ves­te­ren net de mid­de­len.

BASF is meteen in­ge­stapt in het du­aal le­ren, de com­bi­na­tie van le­ren op school en op de werk­vloer. Een suc­ces?

We heb­ben daar­voor ge­voch­ten. Het is mooi dat het de­creet er is, maar we moe­ten nu door­du­wen. Hon­der­den be­drij­ven en dui­zen­den leer­lin­gen zijn ge­ïn­te­res­seerd, maar er zijn nog bar­ri­è­res die weg moe­ten. We ver­lie­zen bij­voor­beeld tijd in het lig­gen be­schrij­ven van be­roeps­pro­fie­len … Hok­jes heb­ben we niet no­dig, we moe­ten men­sen nu mee­ne­men in een ver­haal van con­ti­nu le­ren, zo­wel met hard als soft skills. Leg je te veel vast, dan krijg je pro­gram­ma’s en dis­cus­sies en ver­stik je in­no­va­tie, cre­a­ti­vi­teit en on­der­ne­mer­schap, zo­wel bij be­drij­ven, scho­len als so­ci­a­le part­ners.

In Ant­wer­pen is de jeugd­werk­loos­heid hoog, ze­ker ook bij jon­ge­ren met een mi­gra­tie­ach­ter­grond. Wordt daar vol­doen­de aan ge­daan?

We moe­ten het ar­beids­re­ser­voir be­nut­ten. Zelf heb­ben we ook heel wat ge­daan. Neem nu het pro­gram­ma met de stad om jon­ge meis­jes met al­loch­to­ne ach­ter­grond te over­ha­len naar de ho­ge­school te gaan. Zo breng

‘‘Vrij­heid van on­der­ne­men is van le­vens­be­lang. Kan je ver­gun­nin­gen voor een start-up af­le­ve­ren in een week? An­de­re lan­den doen ons dat voor.’’

‘‘Met le­de ogen zie ik Bel­gië af­glij­den. Vin­den we het goed dat wij van de 36 OESO­lan­den, op 35 staan qua in­fra­struc­tuur? We moe­ten op­nieuw op­klim­men.’’

‘‘Ter­wijl Ant­wer­pen de be­las­tin­gen voor on­der­ne­min­gen heeft ver­laagd, me­nen ge­meen­ten aan de an­de­re kant van de Schel­de ze te moe­ten op­voe­ren. In het bui­ten­land be­grijpt men dat niet.’’

je men­sen tot het vol­le­dig ont­plooi­en van hun ta­lent, en ui­t­ein­de­lijk naar de ar­beids­markt.

Er is wel één ba­sis­voor­waar­de: men moet Ne­der­lands le­ren in Vlaan­de­ren. An­ders in­te­greer je niet, ter­wijl je dat no­dig hebt. On­der­wijs en werk zijn daar­toe de bes­te ma­nier.

Hoe wil u uw man­daat aan­vat­ten?

Te­gen uit­da­gin­gen zo­als de brexit, het kli­maat­ver­haal, de trans­na­ti­o­na­le be­trek­kin­gen die moei­lij­ker wor­den, wil ik ver­trek­ken met een spi­rit om iets te doen. We moe­ten op­nieuw ex­cel­lent wor­den. Met le­de ogen zie ik hoe Bel­gië in­ter­na­ti­o­naal weg­glijdt. Vin­den we het goed dat van de 36 OESO-lan­den, Bel­gië op 35 staat qua in­fra­struc­tuur? La­ten we weg­gaan uit de zelf­ge­noeg­zaam­heid. We moe­ten te­rug op­klim­men.

On­der an­de­re on­ze we­gen en spo­ren moe­ten weer be­ter wor­den. On­ze over­heid moet daar zelf on­der­ne­men. We kun­nen er­over blij­ven dis­cus­si­ë­ren, maar we moe­ten dat ein­de­lijk aan­pak­ken. Plan­nen heb­ben we al veel ge­maakt, maar op het vlak van uit­voe­ring ge­beurt er niets. Zo heb­ben we een na­ti­o­naal in­ves­te­rings­pact, maar dat mag niet vrij­blij­vend zijn. Hoe gaan we de tien­tal­len mil­joe­nen pre­cies uit­ge­ven?

Bij­voor­beeld aan Oos­ter­weel?

Oos­ter­weel is één on­der­deel van het mo­bi­li­teits­vraag­stuk. Dat is een eco­no­misch goed met een waar­de, maar ook met een kost. Gaan we nu ein­de­lijk de slim­me ki­lo­me­ter­hef­fing in­voe­ren? Gaan we ons slim­mer ver­plaat­sen? Er is daar een veel con­sis­ten­te­re vi­sie no­dig.

Wat met de be­drijfs­wa­gens?

Die zijn het ge­volg van de te ho­ge be­las­ting op in­ko­men uit ar­beid. Pak dat aan, want je kan niet iets weg­ne­men zon­der te zeg­gen wat er­voor in de plaats komt.

Een an­der the­ma: de ener­gie­ze­ker­heid in ons land, toch ook niet on­be­lang­rijk voor de Ant­werp­se che­mie.

We spe­len daar nu al meer dan tien jaar mee en ik maak me zor­gen. Na veel dis­cus­sie was er een Ener­gie­p­act, maar er is geen en­kel be­gin van de om­zet­ting er­van. Er is geen mo­ni­to­ring­co­mi­té op­ge­richt, hoe­wel het be­lang­rijk was om te kij­ken naar de le­ve­rings­ze­ker­heid en te wa­ken over een bil­lij­ke ener­gie­kost voor ie­der­een, in het bij­zon­der voor de be­drij­ven.

Wat de ker­nuit­stap be­treft: wil men daar­aan vast­hou­den, dan moe­ten er gas­cen­tra­les ko­men. Maar er is nog geen en­ke­le aan­vraag en dat duurt toch min­stens twee tot drie jaar. De tijd tikt en we doen nog al­tijd veel te wei­nig. Nu ko­men we mis­schien wel weer rond, maar ook hier moet de schop in de grond, met de no­di­ge mid­de­len. Moed – een woord dat ik veel zal ge­brui­ken – is no­dig, en geld voor­zien ook.

In hoe­ver­re moe­ten be­drij­ven nog meer ethisch on­der­ne­men? Zijn sa­men­wer­kin­gen met lan­den als Sa­oe­di-Ara­bië, na de moord op een jour­na­list, te ver­ant­woor­den?

Het gaat over waar­den voor on­der­ne­min­gen, waar Vo­ka mee wil in­spi­re­ren, bij­voor­beeld rich­ting duur­za­me ont­wik­ke­lings­doe­len. Ze­ker en vast zijn die in gro­te on­der­ne­min­gen meer en meer een is­sue aan het wor­den. Of het nu over kin­der­ar­beid gaat, of het na­le­ven van de re­gels van de In­ter­na­ti­o­na­le Ar­beids­or­ga­ni­sa­tie.

En wat als er nog eens een kan­di­daat zo­als de plas­ti­cre­cy­cla­ge­fa­briek ERS langs­komt?

Het is ver­keerd on­der­ne­min­gen te la­ten sa­men­val­len met po­li­tie­ke sys­te­men. Je moet kij­ken naar: hoe is de on­der­ne­ming ge­fi­nan­cierd? En wat en hoe wil die on­der­ne­ming iets be­rei­ken?

Wel­ke bood­schap wil u Vlaam­se on­der­ne­mers mee­ge­ven?

Blijf in uzelf ge­lo­ven en de kracht heb­ben om te on­der­ne­men, want jul­lie zijn de bron van wel­vaart. Maar heb ook de moed om uw stem met Vo­ka nog meer te la­ten ho­ren.

Uw man­daat bij BASF ein­digt voor­lo­pig in 2021. Wat na­dien?

Ik heb mijn man­daat bij BASF. Na­dien komt er wel­licht een an­de­re pe­ri­o­de aan, maar ik kan daar geen da­tum op plak­ken. Ik be­slis dat ook zelf niet.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.