U KIEST

Wordt CD&V of N-VA de groot­ste van Limburg? Wie grijpt de sjerp in Has­selt en Genk?

Het Belang van Limburg - - Voorzijde Pagina - Tim­mie VAN DIEPEN/Caro­li­ne VANDENREYT/Yves LAMBRIX

HAS­SELT - Zon­dag is het zo ver: dan be­slist u wel­ke kant het de ko­men­de zes jaar op moet met uw ge­meen­te en pro­vin­cie. De ver­kie­zin­gen be­lo­ven al­vast on­ge­meen span­nend te wor­den. CD&V en N-VA strij­den om de ti­tel van groot­ste lo­ka­le par­tij, ter­wijl zo­wel op pro­vin­ci­aal ni­veau als in de ste­den zo­als Has­selt en Genk de uit­slag on­ze­ker is. Blijft de tra­di­ti­o­ne­le tri­par­ti­te over­eind in het pro­vin­cie­be­stuur? Kan Ste­ven Van­de­put (N-VA) de sjerp grij­pen in Has­selt? En hoe ein­digt de twee­strijd tus­sen staats­se­cre­ta­ris Zu­hal De­mir (N-VA) en Wim Dries (CD&V) in Genk? Over twee za­ken ble­ken de Lim­burg­se kop­stuk­ken het gis­te­ren­avond eens tij­dens ons laat­ste de­bat: de Uni­ver­si­teit Has­selt moet kun­nen groei­en en het geld van de LRM moet

wor­den in­ge­zet om de ont­slui­ting van Limburg te ver­be­te­ren.

Bij de lo­ka­le ver­kie­zin­gen in 2012 bleef CD&V in West-Vlaan­de­ren en Limburg de groot­ste lo­ka­le par­tij. Met 27,5% pro­cent lie­ten de chris­ten­de­mo­cra­ten de N-VA (26,1%) in de Lim­burg­se pro­vin­cie­raad ach­ter zich. Ook in de 44 Lim­burg­se ge­meen­te­hui­zen bleef CD&V met 30,8% en 22 bur­ge­mees­ters (op 44) de groot­ste. N-VA bleef ste­ken op 22,6% en slechts drie bur­ge­mees­ters (in Al­ken, Bil­zen en Voe­ren). De ham­vraag is of CD&V zon­dag de groot­ste lo­ka­le par­tij blijft. On­ze ei­gen re­cen­te HB­vL-pei­ling wijst uit dat het een nek-aan-nek­ra­ce wordt: N-VA groeit ter­wijl CD&V in­le­vert, waar­door bei­den flir­ten met 23%. Af­gaand op het aan­tal voor­ak­koor­den, lijkt het erg waar­schijn­lijk dat CD&V ook na zon­dag de mees­te bur­ge­mees­ters zal le­ve­ren. De kans is dus re­ëel dat N-VA zich tot nu­me­rie­ke win­naar mag uit­roe­pen ter­wijl CD&V zich de mo­re­le win­naar mag noe­men. In de scha­duw van dit ti­tel­ge­vecht is het uit­kij­ken naar de twee­strijd tus­sen li­be­ra­len en so­ci­a­lis­ten. Bei­den le­ve­ren mo­men­teel elk ze­ven bur­ge­mees­ters in Limburg en flir­ten in on­ze pei­ling rond 12%. Waar Open Vld in 2012 al een zwa­re klap kreeg, zou die zon­dag, o.a. door het ver­trek van Groen uit na­ge­noeg al­le kar­tels, voor sp.a voor­be­stemd zijn. Groen en Vlaams Be­lang, dat in 2012 im­plo­deer­de, vor­men een der­de duo. In de HB­vL-pei­ling klok­ken bei­de par­tij­en af rond 8%. Net als N-VA heb­ben ze op na­ti­o­naal ni­veau de wind in de zei­len. Het is af­wach­ten of de Lim­burg­se kie­zer de­ze ten­dens volgt. Voor PVDA ten­slot­te blijkt de in­ter­ne or­ga­ni­sa­tie te wan­kel om zon­dag te ze­ge­vie­ren. Geen mens twij­felt er nog aan dat de N-VA de groot­ste par­tij in Has­selt wordt. De ham­vraag is of Ste­ven Van­de­put zijn sco­re kan ver­zil­ve­ren in be­stuurs­deel­na­me én/of de bur­ge­mees­ters­sjerp. CD&V, Rood Groen+ (so­ci­a­lis­ten en groe­nen) en Open Vld heb­ben na het ont­slag van Hil­de Claes in ok­to­ber 2016 im­mers een voor­ak­koord on­der­te­kend (met rug­dek­king van de par­tij­voor­zit­ters Wou­ter Be­ke en Jo­hn Crom­bez, voor Open Vld te­ken­den twee lo­ka­le sterk­hou­ders) om na zon­dag een meer­der­heid op de been te bren­gen met een CD&V’er als bur­ge­mees­ter. Maar in het HB­vL/TVL-de­bat don­der­dag stel­de Marc Sche­pers plots dat hij de sjerp op­eist als RoodGroen+ de groot­ste wordt.

Voor af­scheid­ne­mend mi­nis­ter Ste­ven Van­de­put is het zon­dag al­les of niets. Dit is ook de re­den waar­om hij al we­ken­lang al­les uit de kast haalt om één van de drie par­tij­en los te we­ken. Feit is dat bij de drie voor­ak­koord­part­ners een haar in de bo­ter zit. Het on­der­lin­ge ver­trou­wen is meer dan ooit zoek. CD&V wordt ar­ro­gan­tie ver­we­ten, dat ze ve­to’s te­gen per­so­nen heeft uit­ge­spro­ken en dat ze de af­spra­ken uit het voor­ak­koord niet is na­ge­ko­men. Sp.a wordt dan weer als on­sta­biel er­va­ren (door de in­ter­ne clan­oor­log) en bij Open Vld is het on­dui­de­lijk wie de baas is. Daar­bij komt ook nog dat de HB­vL­pei­ling aan­geeft dat de drie mo­ge­lijk on­vol­doen­de stem­men ha­len om een co­a­li­tie in het za­del te hij­sen.

Feit is dat vrij­dag een ver­zoe­nings­ver­ga­de­ring werd be­legd. Als het voor­ak­koord niet stand­houdt, lijkt een Zweed­se co­a­li­tie plots een al­ter­na­tief. Voor het eerst in 188 jaar be­looft de kies­strijd in Genk span­nend te wor­den. Met dank aan de Ka­mer­le­den Zu­hal De­mir en Mery­a­me Ki­tir, die naar ei­gen zeg­gen om pri­vé­re­de­nen naar Genk ver­huis­den. De­mir trekt er de lijst van N-VA, Ki­tir laat die eer aan hui­dig ProGenk-sche­pen An­ge­lo Bru­no. De in­zet van de ver­kie­zin­gen zon­dag is de bur­ge­mees­ters­sjerp. Staats­se­cre­ta­ris Zu­hal De­mir wil die van CD&V af­snoe­pen. Die ob­ses­sie ver­klaart deels haar soms har­de en per­soon­lij­ke aan­val­len op CD&V (“mos­lim­par­tij”) en diens po­pu­lai­re bur­ge­mees­ter Wim Dries (“door AKP ge­steund”). Maar de kloof is groot: de chris­ten­de­mo­cra­ten haal­den in 2012 maar liefst 41%, te­gen­over 18,2% voor N-VA. Met een per­soon­lij­ke sco­re van 8.488 naam­stem­men veeg­de Dries toen al­le te­gen­stand van ta­fel.

Het is een pu­bliek ge­heim dat CD&V en ProGenk na zon­dag ver­der wil­len be­stu­ren. De angst be­staat, en de HB­vL-pei­ling be­ves­tigt dit, dat ze geen meer­der­heid ha­len. Zelfs met de groe­nen er­bij - die par­tij komt nu apart op wordt het kant­je boord­je. Dit maakt dat het stem­ge­drag van de 7.000 Turk­se stem­ge­rech­tig­den wel eens be­pa­lend kan wor­den. Die stem­den in 2012 op de po­pu­lai­re Ali Cag­lar (CD&V), maar die geeft na zijn ver­oor­de­ling zon­dag for­fait.

Als De­mir er niet in slaagt de hui­di­ge meer­der­heid te bre­ken, zal ze ge­con­tes­teerd wor­den als kop­vrouw van N-VALim­burg . Wim Dries heeft zijn po­li­tie­ke toe­komst in Genk dan weer ver­bon­den aan de sjerp. Ook voor hem is het zon­dag al­les of niets.

4

Hoe­veel voor­ak­koor­den sneu­ve­len/ over­le­ven?

In drie­kwart van de 42 Lim­burg­se ste­den en ge­meen­ten heb­ben CD&V, Open Vld en sp.a (in af­wis­se­len­de sa­men­stel­ling) een af­spraak ge­slo­ten om na zon­dag ver­der te re­ge­ren. In Heus­den-Zol­der en Bree met hun erg ver­snip­per­de po­li­tie­ke land­schap wil­len CD&V en sp.a zon­dag een sta­biel be­stuur op de been bren­gen. Toch zal daar wel­licht een der­de of zelfs vier­de part­ner no­dig zijn. In Pelt heb­ben CD&V en sp.a een voor­ak­koord, in Riemst en Ouds­ber­gen neemt CD&V de li­be­ra­len mee als ze geen vol­strek­te meer­der­heid meer zou ha­len. In Ton­ge­ren, Hout­ha­len-Helch­te­ren, Be­rin­gen en Maas­me­che­len wil de hui­di­ge co­a­li­tie na zon­dag graag ver­der be­stu­ren. Bil­zen, Dil­sen-Stok­kem en La­na­ken vor­men dan weer een pak­ket van drie ste­den/ge­meen­ten waar Open Vld en sp.a een voor­ak­koord heb­ben ge­slo­ten om ook na 14 ok­to­ber ver­der te re­ge­ren - in Bil­zen zit de N-VA ook in de co­a­li­tie. Ook in Bor­g­loon heb­ben sp.a en Open Vld/Stroop een voor­ak­koord op zak en in het don­ker­ro­de bas­ti­on Gin­ge­lom pakt sp.a-goes­ting de li­be­ra­len mee als ze haar ab­so­lu­te meer­der­heid zou ver­lie­zen.

Door ge­brek aan on­der­han­de­lings­er­va­ring loopt N-VA in de strijd om de voor­ak­koor­den ach­ter­op. En­kel in Bil­zen, Sint-Trui­den Al­ken, Hoe­selt en Maas­eik heb­ben de Vlaams-na­ti­o­na­lis­ten wa­ter­dich­te voor­ak­koor­den kun­nen slui­ten. In Herk-de-Stad heeft de par­tij zelfs twee voor­ak­koor­den ge­slo­ten - waar­van een­tje met een op­po­si­tie­par­tij die uit me­kaar is ge­spat - en in Lom­mel zou met CD&V een an­ti-Van­velt­ho­ven­ak­koord zijn op­ge­steld.

5

Kan de klas­sie­ke tri­par­ti­te de pro­vin­cie Limburg blij­ven be­stu­ren?

De pro­vin­cie­raad is het ni­veau bij uit­stek om de krachts­ver­hou­din­gen tus­sen de po­li­tie­ke par­tij­en in Limburg te be­kij­ken. De af­slan­king van de pro­vin­cie­raad van 63 naar 31 raads­le­den ver­an­dert daar niets aan. Bo­ven­dien blijft de­ze uit­slag de sleu­tel bij de ver­de­ling van de tien­tal­len man­da­ten in al­ler­lei in­ter­com­mu­na­les.

In de pro­vin­cie­raad is CD&V van­daag met 18 zit­jes de groot­ste par­tij. N-VA heeft 14 ver­ko­ze­nen - in 2012 wa­ren er dat 17 maar drie raads­le­den zijn uit de par­tij ge­stapt en ze­te­len als on­af­han­ke­lij­ke. Sp.a-Groen doet het van­daag met 13 ver­ko­ze­nen. Dat wa­ren er tot het ver­trek van Ah­met Koç 14. Dan vol­gen Open Vld met ne­gen en Vlaams Be­lang met zes ver­ko­ze­nen.

De Lim­burg­se kop­stuk­ken Wou­ter Be­ke (CD&V), Pe­ter Van­velt­ho­ven (sp.a) en Pa­trick De­wael (Open Vld) heb­ben een gent­le­men’s agree­ment ge­slo­ten om na zon­dag de nieu­we de­pu­ta­tie te vor­men. Het eni­ge pro­bleem is dat Be­ke de­ze af­spraak niet wil on­der­te­ke­nen. Dit zorgt voor arg­waan bij de twee an­de­re par­tij­en. Het is ook de re­den waar­om Pa­trick De­wael re­cent het idee op­per­de om een ‘de­pu­ta­tie van een­heid’ te vor­men waar­bij de vier gro­te par­tij­en elk één ge­de­pu­teer­de zou­den le­ve­ren.

Als we af­gaan op de HB­vL-pei­ling zal N-VA zon­dag ne­gen zit­jes bin­nen­ha­len. CD&V zou er zes of ze­ven be­mach­ti­gen, en de li­be­ra­len en so­ci­a­lis­ten elk vier. Groen en Vlaams Be­lang zijn elk goed voor drie ze­tels. Bij de­ze uit­slag zou­den CD&V, sp.a en Open Vld geen meer­der­heid heb­ben en moe­ten ze dus op zoek naar een vier­de part­ner.

6

Wie wor­den de win­naars en ver­lie­zers in Vlaan­de­ren?

Hoe­wel het zon­dag lo­ka­le ver­kie­zin­gen zijn, staat er voor de po­li­tie­ke par­tij­en ook na­ti­o­naal veel op het spel. Wie zon­dag klap­pen krijgt, trekt ge­ha­vend naar de na­ti­o­na­le ver­kie­zin­gen van 26 mei. Daar­bij wordt voor­al ge­ke­ken naar CD&V. Sinds 2010 over­vleu­gelt de N-VA op fe­de­raal en Vlaams ni­veau de chris­ten­de­mo­cra­ten al, maar lo­kaal heeft de par­tij van Wou­ter Be­ke met 137 van de 308 bur­ge­mees­ters nog al­tijd een enor­me machts­ba­sis. Bart De We­ver loopt met 40 Vlaams-na­ti­o­na­lis­ti­sche bur­ge­mees­ters flink ach­ter. Met 70 bur­ge­mees­ters zijn de li­be­ra­len nu de twee­de groot­ste lo­ka­le par­tij van Vlaan­de­ren. Ze wil­len dat blij­ven en trek­ken vol­op de kaart van Bart - de bes­te bur­ge­mees­ter van de we­reld - So­mers van Me­che­len. Bij sp.a is het bang af­wach­ten. Met am­per 23 bur­ge­mees­ters heeft de par­tij haar machts­ba­sis zien af­kal­ven. Het is maar de vraag of het tij, na een rist schan­da­len en te­gen­val­len­de pei­lin­gen, zal ke­ren. De uit­slag zon­dag zal ook een weer­slag heb­ben op de po­si­tie van de par­tij­voor­zit­ters. Bart De We­ver (N-VA) en Mey­rem Al­ma­ci (Groen) moe­ten wei­nig angst heb­ben. Voor Gwen­do­lyn Rut­ten (Open Vld) en Jo­hn Crom­bez (sp.a) is dat veel min­der het ge­val. Ze­ker voor Wou­ter Be­ke, nu al tien jaar voor­zit­ter van CD&V, is het zon­dag er­op of er­on­der: bij een ne­der­laag zal de kri­tiek bin­nen de ei­gen par­tij so­wie­so de kop op­ste­ken.

Nog dit: als de machts­ver­hou­din­gen zon­dag te zeer door me­kaar wor­den ge­schud, zal dit ook zijn weer­slag heb­ben op de wer­king van de Vlaam­se en fe­de­ra­le re­ge­ring.

7 Blijft Bart De We­ver bur­ge­mees­ter van Ant­wer­pen?

Zon­dag mo­gen er 321 even­waar­di­ge ver­kie­zin­gen plaats­vin­den, de me­dia fo­cus­sen erg op Ant­wer­pen. Met een mon­ster­sco­re van 37,7% ver­dreef NVA-voor­zit­ter Bart De We­ver bur­ge­mees­ter Pa­trick Jans­sens (Stads­lijst) in 2012 uit het ‘schoon ver­diep’. Waar er lan­ge tijd geen twij­fel be­stond dat Bart De We­ver de sjerp ook de vol­gen­de zes jaar zal mo­gen om­gor­den, is dit sinds en­ke­le we­ken niet meer zo ze­ker. In een re­cen­te pei­ling van zus­ter­krant Ga­zet van Ant­wer­pen ver­liest N-VA 5,5% maar blijft ze wel af­ge­te­kend de groot­ste. Zijn hui­di­ge co­a­li­tie­part­ners doen het niet goed: de CD&V van Kris Pee­ters haalt 7% en Open Vld 5,5%. Met die uit­slag zou­den de drie par­tij­en geen meer­der­heid ha­len. Aan de lin­ker­zij­de wordt Groen de groot­ste stij­ger. De par­tij van Wou­ter Van Be­sien zal vol­gens de pei­ling haar sco­re van bij de ver­kie­zin­gen in 2012 meer dan ver­dub­be­len en wordt met 20,2% af­ge­te­kend de twee­de groot­ste par­tij. Sp.a te­kent af op 13%. Vlaams Be­lang haalt wat stem­men weg bij de N-VA en stijgt naar 12,6%. Ge­zien de ve­le ve­to’s is een snel­le co­a­li­tie niet van­zelf­spre­kend. Als De We­ver zon­dag zwaar ver­liest (en mis­schien wel naast de sjerp grijpt), zal dat af­stra­len op de he­le N-VA én op de Vlaam­se en fe­de­ra­le re­ge­ring. De par­tij­voor­zit­ter is zijn au­re­ool van on­o­ver­win­ne­lijk­heid dan de­fi­ni­tief kwijt. Als hij wint, is de kans groot dat vol­gend jaar op Vlaams en fe­de­raal ni­veau op­nieuw een Zweed­se co­a­li­tie in het za­del wordt ge­licht. In 2014 ge­beur­de dit ook, na­dat N-VA, CD&V en Open Vld in 2012 de­ze meer­der­heid had­den ge­ïn­stal­leerd.

Yves LAMBRIX

HAS­SELT - Mor­gen trek­ken we met 648.900 Lim­bur­gers naar het stem­hok­je. Naast 1.054 raads­le­den in 42 ste­den en ge­meen­ten kie­zen we 31 raads­le­den voor het pro­vin­cie­be­stuur. Voor bij­na 5.500 kan­di­da­ten wordt het na­gel­bij­ten tot de uit­slag be­kend is. Er staat im­mers heel wat op het spel. In de­ze krant stel­len we ze­ven per­ti­nen­te vra­gen. De ant­woor­den leest u in uw maan­dag­krant.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.