We­reld­ster open­lijk over ‘hun’ Stro­mae

Het Nieuwsblad - - WEEKEND -

‘Stro­mae is in Rwan­da een icoon. Ie­mand op wie we zó trots zijn om­dat hij ons land ver­te­gen­woor­digt. Zijn mu­ziek speelt hier uit el­ke ra­dio. Zijn ge­zicht staat op grote bill­boards in de stra­ten. Kin­de­ren doen voort­du­rend zijn dans­pas­jes na. Iedereen is ge­woon wild van hem.’ Aan het woord is Va­nes­sa Rais­sa Uwa­se (23), een van de Rwan­de­se nicht­jes van Stro­mae (30). De jon­ge vrouw – eer­ste ere­da­me Miss Rwan­da 2015 – woont en stu­deert in Ki­ga­li. Ze is de eer­ste bloed­ver­wan­te van Stro­mae die be­reid is om open­lijk te pra­ten over haar be­ken­de Bel­gischRwan­de­se neef. Sa­men met tien­dui­zen­den an­de­re Rwan­de­zen kijkt Va­nes­sa al we­ken­lang uit naar de­ze dag. Want van­avond staat Bel­gi­ës groot­ste ar­tiest in de broei­e­ri­ge hoofd­stad Ki­ga­li op de plan­ken in het grote, uit­ver­koch­te Ama­ha­ro-sta­di­on.

De ont­goo­che­ling was gi­gan­tisch toen Stro­mae – ge­veld door ma­la­ria – in ju­ni vroeg­tij­dig zijn A Afri­ka-tour­nee moest an­nu­le­ren. ‘Iedereen had zo ver­langd naar zijn komst. Toen bleek dat hij ma­la­ria had op­ge­lo­pen, kreeg iedereen schrik dat Stro­mae nooit meer z zou wil­len te­rug­ko­men. Ge­luk­kig s staat hij hier nu ein­de­lijk toch.’ Voor Stro­mae zelf wordt het va­na avond zijn meest per­soon­lij­ke conc cert ooit. Zijn reis naar Rwan­da be­te­kent de te­rug­keer naar zijn twee­de va­der­land dat hij nooit heeft gek kend. De plek waar zijn ‘af­we­zi­ge’ v va­der Pier­re Ru­ta­re tij­dens de ge­noc ci­de in 1994 op zijn 36ste sa­men met h hon­derd­dui­zen­den an­de­re men­sen v ver­moord werd. Dat zijn Rwan­de­se fa­mi­lie wil prat ten, is hoogst uit­zon­der­lijk. Want zij we­ten dat Paul Van Ha­ver – de ech­te naam van Stro­mae – zelf al ja­ren­lang haast el­ke vraag over zijn Rwan­de­se ach­ter­grond vak­kun­dig uit de weg gaat. ‘Ik denk dat hij bang is om zeer ge­voe­li­ge ver­ha­len over Rwan­da te ho­ren’, ver­telt Va­nes­sa in een lang gesprek van­uit Ki­ga­li. ‘Paul houdt wel­licht al­les lie­ver voor zich­zelf uit schrik om emo­ti­o­neel te wor­den. Maar dat komt, denk ik, ook om­dat hij niet zo veel weet over zijn ver­le­den. En al ze­ker niet over zijn va­der, die hij nooit echt ge­zien heeft om­dat hij zo vroeg in de oor­log is ge­stor­ven. Ik kan je ver­ze­ke­ren: dat is ook echt al­les­be­hal­ve een hap­py sto­ry.’ Stro­mae koes­tert al zijn he­le le­ven een haat-lief­de­ver­hou­ding ten op­zich­te van Rwan­da. Zijn re­la­tie met het land wordt het best om­schre­ven als een men­gel­moes van fas­ci­na­tie en lief­de, maar ook van aar­ze­ling, schrik en zelfs ge­mis. Al die – vaak te­gen­strij­di­ge – ge­voe­lens ui­ten zich dui­de­lijk in zijn mu­ziek. Noch­tans blijft hij daar in zeld­za­me in­ter­views erg be­hoed­zaam over. Dan zegt hij dat hij is op­ge­groeid als een Brus­sel­se pu­ber, die op de kunst­aca­de­mie heeft le­ren zin­gen en drum­men.

Pa­pa­outai?

Toch heeft Stro­mae nooit he­le­maal kun­nen ver­ber­gen dat zijn roots in Rwan­da al van jongs af aan door zijn hoofd spo­ken. In zijn we­reld­hit Pa­pa­outai (ver­taald: Pa­pa, waar ben je?) zingt hij het meest na­druk­ke­lijk over de af­we­zig­heid van zijn va­der. Het clip­je werd op You­Tu­be al bij­na 300 mil­joen keer be­ke­ken. Veel men­sen den­ken dat de zan­ger zich in het num­mer kwaad maakt op zijn va­der om­dat die hem kort na zijn ge­boor­te ver­la­ten heeft. Va­nes­sa ver­moedt dat Stro­mae het daar tot op van­daag nog al­tijd zeer moei­lijk mee heeft. Ze is voor­zich­tig: ‘Ei­gen­lijk zou ik hem zelf wil­len vra­gen wat hij met het num­mer pre­cies wil zeg­gen. Maar ik weet dat het al­le­maal zo ge­voe­lig ligt. Per­soon­lijk denk ik dat hij met zijn song wil zeg­gen dat hij ver­drie­tig is dat hij zijn pa­pa als kind nooit heeft ge­zien. Maar een deel van het lied­je gaat vol­gens mij ze­ker ook over de ge­no­ci­de en de ma­nier waar­op zijn va­der ui­t­ein­de­lijk over­le­den is.’ De ve­le vraag­te­kens over zijn ‘af­we­zi­ge va­der’. De twij­fel. Het ge­mis. De ou­de fa­mi­lie­fo­to’s waar­op Van Ha­ver dui­de­lijk ziet dat hij als twee drup­pels wa­ter op zijn pa be­gint te lij­ken. Het zorgt er al­le­maal voor dat de zan­ger ui­t­ein­de­lijk tóch op zoek gaat naar zijn pa­pa. Want hij blijft over de­zelf­de vra- gen pie­ke­ren: wie is die man toch? En waar­om ver­liet hij mij toen ik pas­ge­bo­ren was?

De ar­chi­tect

Tot voor kort was er am­per iets be­kend over Pier­re Ru­ta­re. De Rwan­de­se krant Izu­ba Ri­ras­he ach­ter­haal­de dat Pier­re Ru­ta­re op 19-ja­ri­ge leef­tijd in 1978 naar Bel­gië kwam. Voor­dien leef­de de va­der van Stro­mae bij zijn ou­ders, broers en zus­sen in Shy­or­on­gi, een klein dorp­je op een half uur rij­den van Ki­ga­li. Ze had­den het niet breed thuis. De po­li­tie­ke si­tu­a­tie in Rwan­da was in die pe­ri­o­de ook zeer ge­span­nen. Pier­re Ru­ta­re zag daar­om meer toe­komst in Bel­gië. Hij over­tuig­de Ga­briel Gasa­ma­ge­ra, de groot­va­der van Stro­mae, van het idee om in ons land zijn di­plo­ma te be­ha­len. Na lang pra­ten, mocht hij ver­trek­ken. Hij kreeg zelfs de wei­ni­ge spaar­cen­ten van zijn va­der mee.

Nicht van Stro­mae

Zo­wel Stro­mae als ik moest op­groei­en zon­der pa­pa. Het eni­ge ver­schil is dat mijn va­der wel nog en­ke­le ja­ren bij mij was Een­maal in Bel­gië moest Pier­re Ru­ta­re het he­le­maal zelf waar­ma­ken. Dat deed hij ook. Eerst maak­te hij de mid­del­ba­re school af en am­per en­ke­le ja­ren la­ter, in 1986, be­haal­de hij aan een Waal­se uni­ver­si­teit zijn di­plo­ma ar­chi­tec­tuur. ‘Een mak­ke­lij­ke pe­ri­o­de was dat voor Pier­re niet. Ze­ker fi­nan­ci­eel niet’, ver­telt een Rwan­de­se neef, die zijn naam niet in de krant wil. ‘Pier­re heeft mij nog ge­zegd dat hij dag en nacht be­zig was. Over­dag stu­de­ren en ’s nachts geld ver­die­nen als pomp­hou­der in een ben­zi­ne­sta­ti­on. Hij sliep haast nooit.’ Het was tij­dens de­ze pe­ri­o­de dat Pier­re Ru­ta­re de Brus­sel­se Ma­rie Van Ha­ver leer­de ken­nen. Sa­men kre­gen ze in 1985 de klei­ne Paul. Het ke­rel­tje was nog maar net ge­bo­ren toen Pier­re

Foto: if, afp

De ge­lij­ke­nis­sen tus­sen Stro­mae en zijn pa­pa zijn tref­fend. ‘Mijn fa­mi­lie zegt dat hij de her­bo­ren ver­sie van zijn va­der is’, zegt zijn nicht.

VA­NES­SA

Newspapers in Dutch

Newspapers from Belgium

© PressReader. All rights reserved.