Višak optimizma davno je potrošen

Kvadratura crnogorskog kruga Po definiciji, nacionalizam nema partnere i jasno je da se vladajuća kleptokratija može poslati u političku penziju jedino na temelju programa ekonomske odgovornosti, socijalnog senzibiliteta, te na očuvanju i jačanju građansk

Dani - - Region - Piše: DR. SRĐA PAVLOVIć

Politička situacija u Crnoj Gori je proizvod decenijskog konflikta mnoštva inostranih i domaćih interesa. Već dugi niz godina Crna Gora oscilira između građanskog i etničkog, kao i između političkog Istoka i političkog Za- pada. Paralelno, njena vladajuća elita i značajni dio opozicionog političkog sustava prilagođavaju sopstvene ideološke profile shodno promjenama u dinamici razvoja globalne neoliberalne plutokratije. Klijentelizam na domaćoj i međunarodnoj sceni je, dakle, osnovna karakteristika crnogorskog političkog prostora.

Nakon vraćanja državne nezavisnosti, vladajuća DPS-SDP kleptokratija je uspjela da održi balans između dva kraja globalnog političkog magneta (Vašington i Moskva) i uvjeri dvije Velike Sile da je ona jedini garant očuvanja njihovih interesa na našem prostoru.

Upotrebljivost podjela

Deceniju nakon osvježenja političke scene konstituisanjem

Srpski i crnogorski nacionalni diskursi su ostali polazna tačka i sigurna luka za gotovo sve političke partije

DPS diskriminiše građane prvenstveno zato što se radi o kriminalizovanoj političkoj strukturi koja je spremna da cijelu Crnu Goru sagori u jedan dim

prozapadnog i građanski orijentisanog Pokreta za promjene, nacionalno je opet prokuljalo ulicama crnogorskih gradova. PzP-ov hrabri iskorak u sferu građanskog političkog diskursa, fokus na socijalne i ekonomske probleme poput korupcije, sive ekonomije i organizovanog kriminala, proEU napor u integracionim procesima i otvorenost ka suočavanju sa nedavnom prošlošću su tada animirali brojčano značajan mladi segment biračkog tijela.

Deset godina kasnije jasno je vidljiv tadašnji višak optimizma ove partije po pitanju procjene vitalnosti i snage srpskog i crnogorskog nacionalnog diskursa. Kao posljedica toga, ali i straha koji je izazvao prvi izborni rezultat ove partije, kao i napora vladajuće elite da eliminiše snažnog suparnika, veliki inicijalni iskorak PzP-a u politički, ekonomski i ideološki Zapad se vremenom pretvorio u tapkanje u mjestu.

Skoro tri decenije nakon krvavog raspada SFRJ, crnogorsko društvo je duboko podijeljeno po nacionalnim, vjerskim i ideološkim linijama. Upotrebljivost ovih podjela donosi profit vladajućem DPS-u, ali i opozicionim partijama koje predstavljaju politički izraz specifičnih nacionalnih interesa, vjerskih provenijencija i ideoloških matrica. PzP-ovo pomenuto tapkanje u mjestu je cijena koja je plaćena za otkorak od nacionalnog, etničkog i vjerskog u Crnoj Gori.

Srpski i crnogorski nacionalni diskursi su ostali polazna tačka i sigurna luka za gotovo sve političke partije, a oni koji su pokušali da se otrgnu iz tog smrtonosnog zagrljaja izgubili su tlo pod nogama. Zaštita nacionalnog, etničkog i vjerskog je istovremeno i narativ preko kojeg se manipuliše osiromašenim i demoralisanim biračkim tijelom. Pokazuje se da su upravo nacionalni rovovi iz vremena rata za mir idealno ili jedino moguće prebivalište skoro svih crnogorskih političkih prvaka. Poput tijesno skrojenog samrtnog odijela, ti rovovi su prava mjera njihovog ideološkog okvira i političkog dometa.

Eho dešavanja širom Evrope koja prijete da rastoče projekat EU, opšta politička radikalizacija praćena koncentrisanim naporom na reviziji moderne istorije, porast uticaja ultra-desničarskih, neofašističkih, ksenofobnih, rasističkih, antisemitskih, nacionalističkih i protekcionističkih političkih struktura - u Crnoj Gori se manifestuje kroz partijski vođenu reviziju prošlosti, vraćanje na priču o naciji-žrtvi, pozive na nacionalnu koheziju kao magičnu tačku opozicionog jedinstva, povratak etničkog nacionalizma na velika vrata, te normalizaciju dugotrajnih napora Crkve da desekularizuje državu Crnu Goru.

Nacija-žrtva

Svjedoci smo oštre retorike o dukljanima, plaćenicima, sotoninim potomcima, četnicima, ravnogorcima, anti-Crnogorcima, anti-Srbima, američkim i ruskim agentima, svaštocinjama, prebjezima, kukavicama i državnim neprijateljima. Istorija se falsifikuje i mitologizuje, a identitetska politika i rabljenje patriotizma (svejedno da li srpskog ili crnogorskog) iznova postaje modus operandi. Parafrazirajući nedavnu opasku Svetislava Basare, može se reći da svaki akter na crnogorskoj političkoj sceni upražnjava patriotizam kao da se radi o najstarijem zanatu na svijetu. U ovim vodama najbolje pliva iskusni DPS.

Ideološki blizanci i ratni partneri iz 1990-ih, danas se nalaze na suprotstavljenim stranama. Partije koje sebe vide kao politički glas srpstva u Crnoj Gori sada kritikuju vladajući DPS za ono što su prije dvije decenije zajedno radili suverenistički orijentisanim građanima i antiratnim aktivistima. Nakon što su sada okusili gorku pilulu koju su tih godina propisivali slobodnomislećim crnogorskim građanima iza skupštinske govornice, crkvenog oltara i s tenkovskih kupola, današnji lideri prosrpskih partija uvjeravaju “relevantne međunarodne adrese” da su diskriminisani po nacionalnoj osnovi.

Oni ne prihvataju sugestiju da se insistiranjem na naraciji o naciji-žrtvi ruše osnove legitimnog protesta protiv autoritarne vlasti DPS-a. Zato Zapad posmatra proteste DF-a kroz naočari etničkih sukoba i mržnji iz ratnih godina. Ono što čuju diplomate u Briselu, Vašingtonu, Londonu i Berlinu jeste eho 1990-ih, glas iz crne rupe nacionalne ideologije. DPS uz minimalan napor pravi logičan potez: povlači liniju kontinuiteta između ova dva perioda. Zagovornici teze o naciji-žrtvi ne shvataju da DPS ne diskriminiše građane zbog njihovog etničkog, nacionalnog ili vjerskog opredjeljenja i porijekla, nego prvenstveno zato što se radi o kriminalizovanoj političkoj strukturi koja je spremna da cijelu Crnu Goru sagori u jedan dim kako bi ostala na vlasti.

Žalbeni zahtjevi upućeni na međunarodne adrese su uzaludno trošenje energije i nadanja. Iako je korisno voditi računa o širem kontekstu, treba ipak očuvati osjećaj za realnost i sjetiti se da ostatak svijeta ne gubi mnogo vremena planirajući kako da riješi naše lokalne probleme. Crna Gora je za Moskvu, Berlin, London, Brisel i Vašington bila i ostala malena, egzotična i usputna stanica i marginalni projekat na kojem karijere grade obavještajci-diplomate u usponu, kakvi su Bix Aliu i Sergej Željeznjak, na primjer. Građani Crne Gore već decenijama žive sa posljedicama političkog dizajna koji su njihove administracije testirale na našem prostoru.

Stabilitokratija kao spoljnopolitički diskurs Velikih Sila je osnovni model djelovanja međunarodnog faktora na Balkanu i šire. To je, između ostalog, jedan od razloga za dugovječnost vladavine DPS-a. Nadati se da će novi stanar Bijele kuće, postBregzit administracija u Londonu ili moćni Vladimir Vladimirovič u Moskvi promijeniti taj spolj-

Podgorica: Vrijeme za transformacije ili za transformerse? Foto: LIVING IN MONTENEGRO

Hvala kome: Šta ne shvataju ni Demokrate Foto: TWITTER

Newspapers in Bosnian

Newspapers from Bosnia and Herzegovina

© PressReader. All rights reserved.