“Bir kavram karmaşası yaşanıyor”

‘Gevşek Federasyon’ modelini değerlendiren Prof. Dr. Sözen:

Kıbrıs Postası - - Baş Sayfa - Kıbrıs Postası

Anastasiadis’in yeniden gündeme getirdiği ‘gevşek federasyon’ modelini değerlendiren Prof. Dr. Sözen, “Bir kavram karmaşası” yaşandığına dikkat çekti.

Kıbrıs Postası TV’de yayınlanan ‘Gündem’ isimli programda, Ulaş Barış’ın konuğu olan Profesör Doktor Ahmet Sözen, Kıbrıs sorunundaki son gelişmeleri değerlendirdi.

Kıbrıslı Rum lider Nikos Anastasiadis’in, Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile New York’ta gerçekleştirdiği görüşme sonrası ortaya attığı ‘gevşek federasyon’ modeline ilişkin değerlendirmede bulunan Sözen, “Bir kavram karmaşası yaşanıyor” diyerek, Konfederasyon ile Gevşek Federasyon arasındaki farkları anlattı.

Konfederasyon ile federasyonun farkı…

Sözen, “Konfederasyon kavramını kullanan pek çok insan, kavramı tam olarak bilmediğinden, yanlış ifadelere bulunuyor” diyerek, konfederasyonun, normal federasyondan farkını şöyle aktardı:

“Konfederasyonu oluşturan birimler, birlikten istedikleri zaman çıkma hakkına sahiptir. Konfederasyonu, bağımsız egemen devlet oluşturur. Federasyonlarda ise onu oluşturan birimlerin birlikten çıkma hakları yoktur. Ancak olağanüstü hallerde gerçekleşebilir.

Gevşek federasyon nedir?

Gevşek federasyon modelini anlatan Sözen, gevşek federasyondaki esas kastın, devletin yetkilerinin büyük bir kısmını kanatlara, yani; oluşturucu devletlere, federe devletlere dağıtması olduğuna dikkat çekti. Konuyla ilgili örnek veren Sözen, “Dışişleri, savunma ve federal bütçeyi merkezi hükümete bırakır, sağlık, eğitim, kültür, ticaret gibi yetkileri de kanatlara veya federe devletlere verdiğiniz zaman bu örnek olur” dedi. Sözen şöyle devam etti:

“Özellikle Annan Planına veya 93 Gali Firikler Dizisi Çerçeve Anlaşmasına baktığınız zaman, dişileri, savunma ve federal bütçe gibi konular dışında yetkiler veya artık yetkiler, oluşturucu ünitelere bırakılıyor. Annan Planı’nda oluşturucu devleteler ayrı ayrı başka bir ülkeyle uluslarası anlaşma hakkına dahi sahipti.

Tamamen devletin yetkilerini siz merkezi hükümete ve kanat ünitelere nasıl dağıtırsınız bununla alakalıdır.”

Kamuoyu araştırması…

Kıbrıs sorunuyla ilgili her iki tarafta da kamuoyu araştırması yaptıklarını hatırlatan Sözen, “Sonuçlara göre halkın yüzde 70’inden fazlası en önemli başlığın güvenlik ve garantiler olduğunu söylüyor” dedi. Sözen, yine kamuoyu sonuçlarına göre en önemli ikinci başlığın ise toprak ve mülkiyet konusu olduğunu ifade etti.

Garantörlerin görüşmeleri

Türkiye Dışişleri Bakanı ile Yunanistan Dışişleri Bakanlarının görüşmelerine değinen Sözen, bakanların daha önce de gerek Yunanistan’da ve de gerekse Türkiye’de çeşitli görüşmeler yaptıklarını ve bu görüşmelerde sadece ege konularını değil, Kıbrıs konusunu da konuştuklarını düşündüğünü ifade etti.

Diyaloğun önemine vurgu yapan Sözen, “Garantörlerin konuşması bence iyi bir şey. Karşı tarafın niyetini basın açıklamalarıyla değil bizzat öğrenmek sorunları çözmek konusunda daha çok yardımcı olur diye düşünüyorum” şeklinde konuştu.

“Apartman büyüklüğündeki antenler TÜRKSAT için kullanılmıyor”

Rum basınında yer alan ABD’nin Ağrotur’daki helikopter üssüne ilişkin de görüş belirten Sözen şöyle konuştu:

“Yıllar öncesinde de bunlar hep konuşulurdu 1950’li yıllarda, 60 anlaşmalarına uzanan süreç içinde, belli planlar ortaya çıktı. Karpaz’da Türkiye’ye bir üs verilip çoğunluğun güdümünde bir devlet kurulması gibi iddialar da dolaştı. Coğrafik olarak baktığınız zaman ister istemez Avrupa’nın, Ortadoğu’nun ve Afrika’nın birleştiği bir bölgeden bahsediyorsunuz. İngilizlerin boşuna üsleri yoktur. Bugün Mağusa’da İngiliz üslerinden geçtiğiniz ve bölgedeki çanak antenlere baktığınız zaman çanak antenlerin, normalin aksine apartman büyüklüğünde antenler görebiliyoruz. Bunlar mutlaka TÜRKSAT izlemek için kullanılmıyor. Bu bölgede kurulan sistemle neredeyse Uzak Doğuya uzanan bir coğrafyadaki bütün iletişim dinlenebiliyor. Telefon, email… Buranın stratejik konumu çok büyük.”

Lute raporu

BM’nin geçici özel danışmanı Lute’un, önümüzdeki günlerde BM Genel Sekreteri Guterres’e sunması beklenen rapora ilişkin de değerlendirmede bulunan Sözen, “Lute, gerçekleştirdiği görüşmeler ışığında bir durum tespiti yapacak” dedi. Sözen, raporun, Genel Sekreter Guterres’in müzakerelere dair başlama şartlarına liderlerin uyup uymayacağını söyleyeceğini kaydetti.

Sözen, çok kısa bir süre içinde tarafların, Genel Sekreter’in çizdiği şekilde bir sürece gireceklerini düşünmediğini belirterek, “Umarım yanılırım” dedi. .

“Tüm dünyanın kabul ettiği Kıbrıs Türk toplumu lideri”

Cumhurbaşkanı Akıncı’nın ‘görevini yapmadığına ilişkin’ iddiaları değerlendiren Sözen, “Ben bunu kabul etmiyorum. Böyle bir görüntü kesinlikle yok. Sayın Akıncı Kıbrıs Türk toplumunun lideridir. Tüm dünyanın kabul ettiği Kıbrıs Türk toplumu lideri” şeklinde konuştu. Sözen, şöyle devam etti:

“Kendisi bu süreci aslında Cenevre, Mont Peleran ve Crans Montana’ya sürükleyen en önemli aktörlerden biridir diye düşünüyorum. Üzerine düşeni laikiyle yapıyor. Çok bariz eksiklik gibi bir şey görmüyorum.”

Newspapers in Turkish

Newspapers from Cyprus

© PressReader. All rights reserved.