«ΦΙΛΕ ΜΟΥ, ΕΔΩ ΕΧΟΥΜΕ ΣΟΒΑΡΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ».

πολλα πραγματα μπορουν Να Σβησουν Τη Φλογα ΕΝΟΣ αντρα ΜΕΣΗΣ ηλικιασ. Είναι σύζυγος, πατέρας, ίσως και αφεντικό. βρίσκεται στη μέση κάτι μεγάλου (μην τον ρωτήσεις, δεν ξέρει να σου απαντήσει) και μια μέρα συνειδητοποιεί ότι ζυγίζει 100 κιλά, με πολύ λίγ

Men's Health (Greece) - - The 007 Issue -

Ποτέ δεν πίστευα ότι τα λόγια ενός υδραυλικού θα μπορούσαν να με πληγώσουν τόσο. Το πρόβλημα είχε παρουσιαστεί τις τελευταίες εβδομάδες, αλλά, λόγω έλλειψης χρόνου, έπρεπε να δω την κουζίνα του σπιτιού μου να πλημμυρίζει για να αποφασίσω να ασχοληθώ μαζί του. Ετσι, ένα πρωί ξύπνησα και, αφού έκανα την κλασική διαδρομή μέχρι την αγαπημένη μου συσκευή στο σπίτι (καφετιέρα), συνειδητοποίησα πως η μικρή διαρροή κάτω απ’ το νεροχύτη είχε μετατρέψει το πάτωμα σε πισίνα. Χωρίς να χάσω καθόλου χρόνο, άνοιξα το λάπτοπ μου και βρήκα το τηλέφωνο του ειδικού της γειτονιάς με το γαλλικό κλειδί, ελπίζοντας πως θα μου έλεγε ότι τα πράγματα είναι καλύτερα απ’ ό,τι δείχνουν. Ο Νίκος, όπως μου συστήθηκε μπαίνοντας στο σπίτι, έφτασε 10 λεπτά αργότερα και -σαν να είχε ραντάρ που εντοπίζει την κουζίνα- πήγε γρήγορα στην πηγή του προβλήματος. Για λίγη ώρα τον άκουγα να δουλεύει, ενώ ετοιμαζόμουν για το γραφείο. Οταν τελικά βγήκε ξανά στο διάδρομο, μου ανακοίνωσε τα δυσάρεστα νέα: «Φίλε μου, είσαι τυχερός που δεν βρισκόμουν σε κάποια άλλη δουλειά. Το νερό έχει περάσει κάτω απ’ τα πλακάκια και δεν αποκλείεται να στάζει και στο κάτω διαμέρισμα. Πρέπει να αλλάξω αμέσως και τους δύο σωλήνες, οπότε ελπίζω να μην έχεις προγραμματίσει κάτι μέχρι το μεσημέρι». Κάτι στον τόνο της φωνής του με ενόχλησε και μάλλον σχετιζόταν με το ότι, ενώ ήταν προφανές πως είχα μπει σε dress code και mode 9.00-17.00, εκείνος έκανε σαν να μην το είχε προσέξει. Μετά το αρχικό μούδιασμα και μη έχοντας άλλη επιλογή, αποφάσισα να ξεκινήσω για τη δουλειά αφήνοντάς τον στο σπίτι. Η συμφωνία ήταν να περάσω από το μαγαζί του το απόγευμα, για να μου εξηγήσει την κατάσταση και να μου πει τι του όφειλα. Επιστρέφοντας έκανα την απαραίτητη στάση λίγα στενά από το σπίτι μου και τον βρήκα όντως να με περιμένει. Η αλήθεια είναι πως θυμάμαι λίγα πράγματα από τη συζήτησή μας, γιατί έπαψα να προσέχω τι λέει από τη στιγμή που ακούστηκαν οι εξής φράσεις: «Είναι μόνο 280 ευρώ. Ευτυχώς, είχα όλα τα υλικά μαζί μου και δεν χρειάστηκε να παραγγείλουμε κάτι». Τη συνέχεια λογικά τη φαντάζεσαι. Ή, μάλλον, όχι. Υπάρχει κάτι που μπορεί να κάνει σχεδόν όλους του άντρες να θέλουν να εκδικηθούν: η στιγμή που νιώθουν ότι τους εκμεταλλεύονται ή τους θεωρούν «λίγους». Το παραδέχομαι, δεν είχα καμία διάθεση να γίνω η εξαίρεση. Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε αρχικά στο Science είχε δείξει πως η κινητήριος δύναμη που κρύβεται πίσω από την ανάγκη για ρεβάνς προέρχεται από μια συγκεκριμένή περιοχή του εγκεφάλου. Συγκεκριμένα, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης έβαλαν εθελοντές στο εργαστήριό τους και τους πρότειναν να παίξουν ένα παιχνίδι με εικονικά χρήματα, όπως η Μονόπολη. Κατά τη διάρκειά του παρακολουθούσαν τις αντιδράσεις που είχε ο εγκέφαλος του κάθε συμμετέχοντα μέσα από τομογραφίες εκπομπής ποζιτρονίων (γνωστές ως PET). Οταν η «μάχη με τα πιόνια» ξεκίνησε, οι παίκτες συνεργάζονταν μεταξύ τους και διαχειρίζονταν προς κοινό όφελος τα χρήματα που διαχειρίζονταν. Ετσι, όλοι έβγαιναν λίγο-πολύ κερδισμένοι, καθώς με την ολοκλήρωση κάθε γύρου πρόσθεταν ένα ποσό στις αποταμιεύσεις τους. Αυτό που δεν ήξεραν, όμως, ήταν πως το παιχνίδι ήταν στημένο. Παρόλο που στους περισσότερους γύρους του παιχνιδιού ήταν δύσκολο να χάσεις, σε κάποιους ένας παίκτης -ο οποίος ήταν συγχρόνως και βοηθός της ερευνητικής ομάδας χωρίς να το ξέρουν οι άλλοι- πρόδιδε την εμπιστοσύνη των υπολοίπων πλουτίζοντας εις βάρος τους. Σύντομα αυτό έγινε αντιληπτό και όλοι ήθελαν να τον εκδικηθούν με κάθε τρόπο. Τότε οι ερευνητές πρόσφεραν σε όλους την ευκαιρία να πάρουν τα λεφτά (και το αίμα) τους πίσω. Στο συγκεκριμένο στάδιο, οι σαρώσεις των τομογράφων εμφάνισαν έντονη δραστηριότητα στο ραβδωτό σώμα των παικτών. Μάλιστα, πρόκειται για την περιοχή του εγκεφάλου που έχει συνδεθεί με την επιβράβευση και συνήθως βρίσκεται σε μεγάλη εγρήγορση όταν κάποιος βρίσκεται υπό την επίδραση επικίνδυνων ουσιών όπως η κοκαΐνη. Εχοντας αυτό κατά νου δεν μοιάζει καθόλου περίεργο που η αναμονή του payback είναι πάντα τόσο ηδονική: κατά κάποιον τρόπο, ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει σχεδιαστεί, για να αντλεί ευχαρίστηση με την εκδίκηση.

ENJOY THE SILENCE Mάθε να βάζεις στο αθόρυβο τις εσωτερικές φωνές στο κεφάλι σου, που σε καλούν να πάρεις εκδίκηση.

AΛΛΑ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΕΙΝΑΙ: πόσο μακριά μπορούμε να φτάσουμε, προκειμένου να νιώσουμε αυτό το φυσικό ντοπάρισμα; Για να το διαπιστώσουν αυτό οι ερευνητές δοκίμασαν κάτι έξυπνο: έδωσαν στους συμμετέχοντες την ευκαιρία να εφαρμόσουν τα αντίποινά τους, αλλά πρώτα τους ενημέρωσαν ότι έπρεπε να καταβάλουν κάποιο αντίτιμο. Η δραστηριότητα στο ραβδωτό σώμα του εγκεφάλου του κάθε παίκτη συνέχισε να βρίσκεται σε εγρήγορση. Παράλληλα με αυτό, όμως, αντίστοιχα έντονη δραστηριότητα άρχισε να παρατηρείται και σε μια άλλη περιοχή: τον έσω προμετωπιαίο φλοιό. Πρόκεται για ένα πολύ νεότερο -εξελικτικά- τμήμα, το οποίο σχετίζεται άμεσα με τη γνωστική αξιολόγηση του κόστους και του κέρδους σε κάθε δεδομένη κατάσταση ή συνθήκη. Επομένως, μπορεί το «αρχαίο» ραβδωτό σώμα να κρύβεται πίσω από το πάθος μας για εκδίκηση, αλλά, την ίδια στιγμή, ο έσω προμετωπιαίος φλοιός μας κάνει να αναρωτιόμαστε αν αξίζει τον κόπο να ενεργήσουμε με αυτόν τον τρόπο. Παρόλο που αυτά τα δύο συστήματα μάχονται μεταξύ τους για να καταλήξουμε στη σωστή απόφαση, απ’ ό,τι φαίνεται, οι εμπλεκόμενες περιοχές δεν έχουν την ίδια βαρύτητα στο αποτέλεσμα. Αλλωστε, οι ερευνητές κατέληξαν ότι οι άντρες που παρουσιάζουν αυξημένη δραστηριότητα στο ραβδωτό σώμα έχουν μεγαλύτερη επιθυμία για fight back. Μάλιστα είναι τόσο μεγάλη, ώστε καθιστά το ρόλο του προμετωπιαίου φλοιού σχεδόν ασήμαντο.

ΦΥΣΙΚΑ, ΟΙ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΜΟΝΟΙ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΜΕΛΕΤΗΣΕΙ ΣΕ ΒΑΘΟΣ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΚΔΙΚΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ.

Τις δύο τελευταίες δεκαετίες, επιστήμονες από κλάδους, όπως η εξελικτική βιολογία, η εγκληματολογία, η κοινωνική ψυχολογία αλλά και η θεωρία των παιγνίων, έχουν συμβάλει δημιουργώντας μια αρκετά συνεκτική εικόνα για τη σημασία της εκδίκησης στον σύγχρονο κόσμο. «Σε έναν εξωτερικό παρατηρητή της κατάστασης, η εκδίκηση σήμερα μπορεί να δείχνει άσκοπη και καταστροφική» εξηγεί ο Michael Mccullough, ψυχολόγος. «Οσο κι αν δεν θέλουμε να το πιστέψουμε, όμως, η ανάγκη για εκδίκηση είναι το ίδιο φυσική στους ανθρώπους όσο και η λύπη, η χαρά, ο φόβος και η πείνα. Αλλωστε, μιλάμε για ένα ένστικτο που έχει καλλιεργηθεί μέσω της φυσικής επιλογής, καθώς σε παλαιότερα χρόνια συνήθιζε να λύνει σημαντικά προβλήματα των ανθρώπων». Λίγες ημέρες μετά το περιστατικό με τον υδραυλικό και τον άγριο καβγά μας στο μαγαζί του -ο οποίος είχε λήξει με τους δυο μας να εκτοξεύουμε απειλές για πρόκληση σωματικής βλάβης και μακροχρόνιες δικαστικές διαμάχες- η οργή μου δεν είχε μειωθεί στο ελάχιστο. Σε αυτό δεν είχε βοηθήσει το γεγονός ότι, λίγες ημέρες μετά το συμβάν, διαπίστωσα υγρασία στο πάτωμα της κουζίνας μου, παρόλο που και οι δύο προβληματικοί σωλήνες είχαν αντικατασταθεί. Μάλιστα, κάθε φορά που σκεφτόμουν την αντιμετώπιση του μάστορα ή αφηγούμουν σε κάποιο φίλο την ιστορία, μου ερχόταν να κάνω άλλη μια «επίσκεψη» στο μαγαζί του, για να ολοκληρώσω ό,τι είχα αφήσει στη μέση. Πού και πού καθησύχαζα τον εαυτό μου σκεπτόμενος ότι θα την πάθει από κάποιον άλλο. Δεν έκανε καμία διαφορά. Μάλιστα, εκ των υστέρων διαπίστωσα πως τα πρώτα βράδια μετά τον καβγά περνούσα περισσότερο χρόνο

ςφιξε τα Λουρια Χαλιναγώγησε το ζώο που κρύβεις και την παρόρμησή σου για αντίποινα και πάλεψε με τον εαυτό σου να τον συγχωρήσεις.

στο γυμναστήριο βγάζοντας τα νεύρα μου στον πάγκο (τουλάχιστον βγήκε και κάτι καλό από αυτό). Τελικά, αδυνατώντας να βρω οποιαδήποτε άλλη λύση, κατέφυγα στην επιλογή των πολιτισμένων ανθρώπων, που θέλουν να πλήξουν -εντός νομικού πλαισίου- τον αντίπαλό τους: τηλεφώνησα στο δικηγόρο μου. Αφού εξήγησα αναλυτικά την κατάσταση, τα λόγια του δεν ήταν και πολύ ενθαρρυντικά: «Δεν νομίζω πως θα καταφέρεις και πολλά. Αυτός έκανε μια επισκευή, ακόμα κι αν δεν έλυσε το πρόβλημα, και παραμένει απλήρωτος, έτσι δεν είναι; Το βασικό λάθος ήταν που δεν τον ρώτησες από πριν πόσο χρεώνει. Ασε που με αυτά που του είπες κατά πρόσωπο, ας ελπίσουμε να μην κάνει εκείνος πρώτος μήνυση, γιατί θα σου πάρει πολλά». Απελπίστηκα. Ακούγοντάς τον ένιωθα το αίμα να μου πιέζει τα μελίγγια. Ρώτησα απογοητευμένος αν υπήρχε κάτι άλλο που μπορούσα να δοκιμάσω, εκτός από μια αγωγή που θα είχε αμφίβολα αποτελέσματα. «Ασε με να τον πάρω πρώτα ένα τηλέφωνο. Ισως ακούγοντας πως είμαι ο δικηγόρος σου να φανεί πιο διαλλακτικός και να πετύχουμε ένα συμβιβασμό. Καμιά φορά πιάνει». Ετσι το κλείσαμε και περίμενα μέχρι να ξαναπάρει, περπατώντας με έντονη νευρικότητα έξω από τον τόπο του εγκλήματος. Δέκα λεπτά αργότερα, το τηλέφωνο χτύπησε. «Σου έχω καλά νέα. Ο τύπος δείχνει να έχει καταλάβει το λάθος του και προτείνει καλύτερη τιμή, αρκεί να μην κινηθείς δικαστικά. Πώς σου φαίνεται αυτό;». Το σαγόνι μου ήταν έτοιμο να σπάσει από την υπερένταση. Στις στιγμές που μεσολάβησαν μέχρι να απαντήσω, αυτό που ένιωθα θα μπορούσε να περιγραφεί σαν μια μικρή έκσταση. Αφού πήρα βαθιά ανάσα, σαν επιβράβευση της νίκης μου, έκανα κάτι που -αν το είχε κάνει οποιοσδήποτε άλλος- θα το χαρακτήριζα παράλογο. Εσφιξα το ακουστικό με όλη τη δύναμή μου και φώναξα: «Δεν δέχομαι κανέναν εξωδικαστικό συμβιβασμό. Πες του πως πλέον είναι αργά ». Ο δικηγόρος γέλασε δυνατά και είπε: «Πρέπει να σε πείραξε πολύ ο τύπος, έτσι; Οπως θες, θα τον ενημερώσω». Αυτή ήταν η στιγμή του θριάμβου μου. Πανηγύριζα σιωπηλά γνωρίζοντας μέσα μου πως, ακόμα κι αν δεν κατάφερνα να γλιτώσω ούτε ευρώ, ο φόβος του αντιδίκου μου έφτανε και περίσσευε. Παρόλα αυτά, για ακόμα μια νύχτα δεν κατάφερα να κλείσω μάτι και στριφογύριζα στο κρεβάτι.

ο προβλημα ηταν οτι συνεχισε να με Ενοχλει το γεγονοσ οτι με Ειχαν Κοροϊδεψει.

Το αίσθημα της πικρίας που με κατέβαλε αρχικά επέστρεψε με την ίδια ένταση και -λίγα λεπτά αφότου είχα ξαπλώσει- ένιωθα πως ακόμα κι αυτή η επικράτησή μου δεν ήταν αρκετή. Πού οφειλόταν αυτό; Συνήθως, οι επιτιθέμενοι και τα θύματα έχουν εντελώς διαφορετική οπτική της ζημιάς που προκαλεί μια συμπεριφορά. Το «δεν έγινε και τίποτα», που συνήθως νιώθει κάποιος αφού πάρει εκδίκηση, μπορεί να σημαίνει «έγιναν και, μάλιστα, πάρα πολλά» γι’ αυτόν που δέχτηκε τα αντίποινα. Σε μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Basic and Applied Social Psychology ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες να περιγράψουν τα συναισθήματά τους σε διάφορες περιπτώσεις που είχαν υπάρξει θύματα, αλλά και «εκδικητές», στο παρελθόν. «Οταν κάνουμε κακό σε κάποιον, έχουμε την τάση να δίνουμε στη πράξη μας μικρότερη βαρύτητα από αυτήν που έχει, ενώ συγχρόνως αποστασιοποιούμαστε από τη σοβαρότητα της κατάστασης» υπογραμμίζει η Arlene Stillwell, επικεφαλής της μελέτης. «Αντίστοιχα, όταν δεχόμαστε οι ίδιοι μια παρόμοιου τύπου συμπεριφορά, νιώθουμε σαν να συμβαίνει μια τεράστια αδικία που δεν έχει προηγούμενο». Ετσι, αυτή η διαφορά στην αντίληψη το κάνει εξαιρετικά δύσκολο, ώστε να μπορεί να πει κάποιος αν το θύμα αξίζει αυτό που του προκαλεί ο επιτιθέμενος. «Με αυτό το σκεπτικό, δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε πώς ξεκινούν οι βεντέτες: και οι δύο πλευρές θεωρούν πως έχουν δίκιο κι έχουν πληγεί κατάφωρα, ενώ καθεμία ψάχνει έναν τρόπο για να ξανακάνει ζημιά στον αντίπαλο. Φυσικά, όμως, ό,τι θεωρεί κάποιος δίκαιο, ο άλλος θα το βρίσκει πάντα υπερβολικό. Το αποτέλεσμα: ένας φαύλος κύκλος επιθετικότητας, που θα εξακολουθήσει να κλιμακώνεται με το πέρασμα του χρόνου» συνεχίζει η Stillwell. Στην περίπτωσή μου, ενώ το ραβδωτό σώμα του εγκεφάλου μου με έκανε να φαντάζομαι την ευχαρίστηση που θα είχα αν περνούσα από το μαγαζί του υδραυλικού και του έσπαγα τη βιτρίνα και το αυτοκίνητο (γιατί όχι και τα μούτρα), ο έσω προμετωπιαίος φλοιός μου με έκανε να αναρωτιέμαι αν κάτι τέτοιο θα τον έκανε να απαντήσει με κάτι ακόμα πιο δραστικό. Φυσικά, το να αποφασίσω να λήξω την υπόθεση ήταν ό,τι λογικότερο μπορούσα να κάνω τη δεδομένη στιγμή. Αλλωστε, στην πραγματικότητα, ποτέ δεν έβρισκα κάποιο νόημα στο να προκαλείς βλάβη στην περιουσία του άλλου. Από τη στιγμή, όμως, που έβλεπα με αυτόν τον τρόπο τα πράγματα, γιατί ο έσω προμετωπιαίος φλοιός μου με άφηνε με την αμφιβολία; Μια επιστημονική αναφορά-σταθμός, το 1948, που είχε παρουσιαστεί στο American Journal of Psychoanalysis, είχε αναγνωρίσει πως το αίσθημα της ανικανοποίητης εκδίκησης είναι πιθανή αιτία για διάφορες ψυχικές διαταραχές, αλλά και αυξημένη επιθετικότητα στη συμπεριφορά ενός ατόμου. «Βέβαια, ο επικεφαλής της έρευνας είχε υποστηρίξει ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει κυρίως στους νοητικά ασθενέστερους ανθρώπους» τονίζει ο Mccullough. Πάντως, ούτε λίγο ούτε πολύ, η αναφορά υποστήριζε πως, αν δεν υπάρξει εκδίκηση μετά από μια αδικία, το θύμα θα μπορούσε να περάσει το υπόλοιπο της ζωής του κυριολεκτικά άρρωστος από την αρνητική ενέργεια που είχε συσσωρεύσει μέσα του. Το επόμενο πρωί ξύπνησα αρκετά πιο ήρεμος και αποφάσισα να πάω στο γραφείο χωρίς να σκεφτώ όσα είχαν συμβεί το τελευταίο διάστημα. Αρχισα να αναλύω στο μυαλό μου το ζήτημα της εκδίκησης και την πιθανότητα να γράψω ένα άρθρο σχετικά με αυτό. Το ερώτημα που με απασχολούσε περισσότερο απ’ όλα ήταν το εξής: αξίζει τελικά η σπατάλη τόσης ενέργειας για να εκδικηθείς κάποιον; Σε μια έρευνα που παρουσιάστηκε στο περιοδικό Journal of Personality and Social Psychology, το 2008, ερευνητές από τα πανεπιστήμια Colgate, Χάρβαρντ και της Βιρτζίνια απέδειξαν ότι το καλύτερο μέρος της εκδίκησης είναι η αναμονή της και όχι όταν την κάνεις πράξη. «Είναι αρκετά κοινότοπο να δίνουμε λανθασμένη ερμηνεία στα μελλο- ντικά μας συναισθήματα» επισημαίνει ο Timothy Wilson, καθηγητής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Αμστερνταμ. «Αλλά η εκδίκηση δεν είναι ένα συνηθισμένο συναίσθημα: οι άνθρωποι πιστεύουν πως θα νιώσουν καλύτερα πριν εκδικηθούν κάποιον, αλλά όταν το κάνουν, νιώθουν χειρότερα». Χρησιμοποιώντας μια παραλλαγή του παιχνιδιού που είχαν δοκιμάσει οι ερευνητές στην Ελβετία, ο Wilson και οι συνεργάτες του χώρισαν τυχαία διάφορους εθελοντές σε δύο ομάδες και, στη συνέχεια, κανόνισαν να τους «τη φέρει» ένας συμπαίκτης τους (ο οποίος και σε αυτήν την περίπτωση ήταν άνθρωπος της επιστημονικής ομάδας). Οταν όλοι κατάλαβαν την «προδοσία», στους παίκτες της πρώτης ομάδας δεν δόθηκε η ευκαιρία να εκδικηθούν κι απλώς τους ζητήθηκε να αποχωρήσουν από το παιχνίδι. Τα μέλη της άλλης ομάδας κλήθηκαν να περιγράψουν πόσο καλά πίστευαν ότι θα τους έκανε να νιώσουν η εκδίκηση. Επειτα, αφού τιμώρησαν τον ένοχο καταστρέφοντάς τον οικονομικά, συζήτησαν για το πώς ένιωθαν εκείνη τη στιγμή. «Στη μελέτη μας» διευκρινίζει ο Wilson «δεν βρήκαμε επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ότι η εκδίκηση προσέφερε στους παίκτες κάποιου είδους ικανοποίηση». Εκείνοι που είχαν την ευκαιρία να ανταποδώσουν το «χτύπημα» έχασαν την καλή τους διάθεση μετά το τέλος του παιχνιδιού. Αντιθέτως, όσοι είχαν αποχωρήσει χωρίς να τιμωρήσουν το συνεργό τους δεν παρουσίασαν κάποια μεταβολή στη συμπεριφορά τους. Συνεπώς, η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε πως η εκδίκηση κάνει κυρίως τους επιτιθέμενους να νιώθουν ακόμα περισσότερο θύματα, παρά απαλύνει τα αρνητικά συναισθήματα που ένιωσαν όταν αδικήθηκαν. «Ετσι, εκείνοι στους οποίους δόθηκε η ευκαιρία να πάρουν το αίμα τους πίσω συνέχισαν να παραπονιούνται για το πόσο εκνευρίστηκαν με τον τύπο που τους κορόιδεψε. Από την άλλη μεριά, αυτοί που δεν έκαναν κάτι ως αντίποινα ελαχιστοποίησαν τη συναισθηματική φθορά και συνέχισαν τη ζωή τους ξεχνώντας μετά από λίγο το περιστατικό». Ο Mario Gollwitzer, καθηγητής κοινωνικής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μάρμπουργκ, συμφωνεί πως η εκδίκηση σπανίως μας κάνει να νιώσουμε όσο καλά θα θέλαμε. Σύμφωνα με έρευνες που έχει κάνει ο ίδιος, αυτή η πράξη διαθέτει έναν αρκετά πιο σύνθετο χαρα-

κτήρα από το να μας κάνει να νιώσουμε καλύτερα. Συγκεκριμένα, υποστηρίζει πως δεν έχει να κάνει τόσο με τη διευθέτηση παλαιότερης διαφοράς, αλλά με μια θετική αλλαγή στη μελλοντική συμπεριφορά μας, η οποία μας προστατεύει από το να έχουμε παρόμοιες εμπειρίες στη συνέχεια. Σε μια σειρά μελετών που πραγματοποίησε μαζί με τους συνεργάτες του από το 2009 έως το 2015 βρήκε ότι υπάρχουν τρεις παράγοντες που κάνουν μια εκδίκηση ικανοποιητική. «Ο χρόνος που θα εκδικηθεί ο επιτιθέμενος, το κατά πόσο αυτή είναι το ίδιο σοβαρή με την αδικία που την προκάλεσε εξαρχής και το αν αυτός που μας “έριξε” καταλαβαίνει πόσο λάθος έκανε με τη συμπεριφορά του» εξηγεί. Αυτό βρίσκει απόλυτα σύμφωνο και τον Mccullough: «Αυτό που ελπίζει ο ανθρώπινος νους να πετύχει μέσω της εκδίκησης είναι να έχει θετική επίδραση στο μυαλό του ατόμου που τον έκανε να υποφέρει». Μόλις συμβεί αυτό, η εκδικητικότητα δίνει τη θέση της στη συγχώρεση.

σχεδον μια Εβδομαδα μετα τη συνεννοηση μου με το δικηγορο, με Καλεσε Καποιοσ με αποκρυψη.

Χωρίς να το περιμένω, στην άλλη μεριά της γραμμής βρισκόταν ο υδραυλικός. Ακουγόταν απόλυτα ήρεμος και, πριν προλάβω καν να υποθέσω το λόγο που με έπαιρνε, μου ζήτησε συγγνώμη για την -κακή ομολογουμένωςσυμπεριφορά του. Στη συνέχεια, παραδέχτηκε ότι τα τελευταία δύο χρόνια οι δουλείες του δεν πήγαιναν καθόλου καλά κι έτσι αναγκαζόταν να υπερχρεώνει τις υπηρεσίες του, προκειμένου να αποφύγει το λουκέτο. Πριν κλείσουμε προσέθεσε πως από τη μεριά του δεν θα έκανε καμία απολύτως νομική ενέργεια και, αν ήθελα, θα περνούσε από το σπίτι να τσεκάρει χωρίς χρεώση για ποιο λόγο το πρόβλημα της υγρασίας επέμενε. Σχεδόν σαν να μην είχε συμβεί τίποτα μεταξύ μας, η ειλικρίνειά του μου έδωσε την ικανοποίηση που έψαχνα όλο το προηγούμενο διάστημα. Φυσικά, προτιμούσα να καλέσω κάποιον άλλο να ψάξει διεξοδικά το πρόβλημα, αλλά ο τρόπος που μιλούσαμε ξαφνικά είχε άλλαξει προς το καλύτερο. Οταν κλείσαμε, βρισκόμουν και πάλι στην κουζίνα μου. Το γεγονός ότι είχα δώσει τόσο μεγάλες διαστάσεις σε ένα τέτοιο πρόβλημα με έκανε να αναρωτηθώ πώς θα αντιδρούσα αν μου συνέβαινε κάτι σοβαρότερο. Μάλλον, όμως, σε αυτήν την περίπτωση, δεν θα είχα καν την ψυχραιμία να γράψω γι’ αυτό, έτσι δεν είναι;

Η μάχη ενάντια στην πτώση έχει ξεκινήσει από την εποχή που ο πρώτος άντρας -με τις τρίχες να κρέμονται από τα αυτιά του- κατέφυγε σε σούπερ ενισχυμένα μαντζούνια για να διατηρήσει την αίγλη του. Τα τελευταία, όμως, χρόνια, η προσέγγιση στο πρόβλημα έχει πάρει βιοχημικές διαστάσεις, απαιτώντας φαρμακευτική παρέμβαση, του τύπου της θεραπείας υποκατάστασης τεστοστερόνης. Και δεν αναφερόμαστε μόνο σε άντρες άνω των 50 (για την ακρίβεια, ούτε καν 40). Ανάλογα με το ποιον θα ρωτήσεις, αυτή η εκρηκτική διάδοση σκευασμάτων τεστοστερόνης μπορεί να χαρακτηριστεί σαν 1) εμπνευσμένη ιατρική αντιμετώπιση για τους απεγνωσμένους ή 2) πανάκριβη αγυρτεία που ποντάρει στην αντρική ματαιοδοξία, με ανύπαρκτα οφέλη και ρίσκο της υγείας σου. Γεγονός αποτελεί ότι τα συμπτώματα που οδηγούν το «ισχυρό φύλο» σε θεραπεία υποκατάστασης είναι συνήθως υποκειμενικά και μπορεί να οφείλονται σε άλλα αίτια, όπως η φθορά λόγω ηλικίας, η κατάθλιψη, η κακή ποιότητα ύπνου ή οι λανθασμένες διατροφικές επιλογές. Κάτι που δυσκολεύει ακόμα περισσότερο τα πράγματα είναι ότι τα επίπεδα των αντρικών ορμονών καταγράφουν παγκοσμίως ιστορικά χαμηλά, ως αποτέλεσμα παρατεταμένης επίθεσης από την αυξανόμενη παχυσαρκία, την κατάχρηση παυσίπονων, τις τοξίνες των τροφών και συστατικών στο νερό και το έδαφος με δράση οιστρογόνων. Τον περασμένο Μάρτιο, ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων ανακοίνωσε ότι ζήτησε από τις φαρμακοβιομηχανίες να τοποθετήσουν ετικέτες στα προϊόντα τεστοστερόνης, που να προειδοποιούν για τον αυξημένο κίνδυνο αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων και καρδιακής προσβολής. Ενα μήνα νωρίτερα, όμως, μια μεγάλη ανασκόπηση της βιβλιογραφίας κατέληξε στο ότι η έρευνα που ενοχοποιεί την υποκατάσταση με τεστοστερόνη για καρδιαγγειακό κίνδυνο κατατροπώνεται από την έρευνα που καταδεικνύει τα ευεργετικά οφέλη της. Μπερδεύτηκες; Δεν είσαι ο μόνος. «Εχω σοκαριστεί και πολλές φορές συγκλονίζομαι από τον αριθμό των αντρών που αναζητούν βοήθεια στο forum μου, εξαιτίας ελλιπούς ενημέρωσης, παραπληροφόρησης ή και της σκληρής απόρριψης από το γιατρό τους σχετικά με τη χαμηλή τεστοστερόνη τους» αναφέρει ο Lee Myer, 55χρονος χρήστης τεστοστερόνης από την Αριζόνα, ο οποίος διαχειρίζεται ένα online forum για απορίες που έχουν να κάνουν με τη συγκεκριμένη ορμόνη. «Η σύγχυση γίνεται μεγαλύτερη από ορισμένες φαρμακευτικές διαφημίσεις, που σπρώχνουν τους άντρες στη μονόπλευρη λύση» λέει χαρακτηριστικά. Το site του Myer: Peak Testosterone είναι ένας διαδικτυακός τόπος, όπου οι άντρες μπορούν να ανταλλάξουν τις εμπειρίες τους. Ο Myer, τεχνικός υπολογιστών, παντρεμένος και πατέρας τριών παιδιών, ελπίζει να αλλάξει τις αντιλήψεις για τη θεραπεία υποκατάστασης με τεστοστερόνη. «Δεν μπορείς να καταλάβεις πώς είναι να ζεις με χαμηλά επίπεδα αυτής της ορμόνης, εκτός αν το βιώνεις συχνά » εξηγεί. «Θα ήθελα να μπορούσα να ρίξω την τεστοστερόνη του γιατρού που είναι επιφυλακτικός με τη φαρμακευτική αγωγή στο 259 - εκεί που θα παρουσιάζει στυτική δυσλειτουργία, θα είναι ένα βήμα πριν από τη διάλυση του γάμου του, δεν θα μπορεί να σκεφτεί καθαρά και θα παλεύει να τα βγάλει πέρα ». Ο Myer ισχυρίζεται ότι οι ενέσεις τεστοστερόνης τον γλίτωσαν από τη δυσφορία, το άγχος και την κατάθλιψη. Θεωρεί ότι η ανάκαμψη της ορμόνης-συνώνυμο του ανδρισμού, του έδωσε την ενέργεια για να δουλέψει με ανεβασμένη διάθεση και να αναλάβει νέες ευθύνες. «Οι γνωστικές λειτουργίες μου δεν ήταν ποτέ καλύτερες» σημειώνει. Η συγκέντρωσή του έχει βελτιωθεί επίσης αισθητά. Πλέον κάνει 100% focus στη μουσική που ακούει και την απολαμβάνει για πρώτη φορά μετά την εφηβεία του. Με λίγα λόγια, όλες αυτές οι ευχάριστες αλλαγές σε κάνουν να αναρωτιέσαι αν μέσα σε αυτές τις ορμόνες είναι εγκλωβισμένη μια πηγή νεότητας. «Στα 50 μου χρόνια » δηλώνει ο Myer «περνάω και πάλι την πρώτη μου νιότη». Κουβέντες που εξυμνούν τα οφέλη της θεραπείας υποκατάστασης βγαίνουν κι από τα χείλη ενός ακόμα άντρα. Ο λόγος για έναν επιστήμονα, 43 ετών, από το Σαν Φρανσίσκο, που για λόγους ανωνυμίας θα τον ονομάσουμε Sam. Μιλάμε για ακόμα μια περίπτωση άντρα, ο οποίος αναγκάστηκε να στραφεί στις ενέσεις

NA MH Σου Λειπουν μια διατροφή πλούσια σε πρωτεΐνη σε συνδυασμό με τακτική γυμναστική θα προσφέρουν στην τεστοστερόνη σου χείρα βοήθειας χωρίς φάρμακα.

Institute for Health Policy and Clinical Practice. Σε πρώτη ανάγνωση, μπορεί να φαίνεται ότι δεν έχει επαφή με τις τελευταίες θεραπευτικές εξελίξεις ή ότι δεν συμπονά και τόσο τους άντρες που αισθάνονται αδύναμοι. Επίσης, μπορεί να μοιάζει αδιάφορος στη βασική επιθυμία του μεσήλικα να ξανανιώσει την πρωινή δυσκολία να ουρήσει με τροχιά προς τα κάτω (σήμα κατατεθέν της χαμηλής τεστοστερόνης είναι η μείωση των πρωινών στύσεων). Εχει, όμως, δίκιο: το φαινόμενο μπορεί να εξελιχθεί από ευσεβής πόθος πολλών σε αρκετά εκατομμύρια για λίγους.

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΜΕ ΤΕΣΤΟΣΤΕΡΟΝΗ ΕΧΕΙ ΠΑΡΕΙ ΕΓΚΡΙΣΗ

μόνο για τη θεραπεία του αντρικού υπογοναδισμού ή την έλλειψη τεστοστερόνης, που προκαλείται από προβλήματα στους όρχεις ή σε συγκεκριμένα τμήματα του εγκεφάλου (την υπόφυση και τον υποθάλαμο) που ελέγχουν τις γονάδες. Μπορεί να κληρονομήσεις μια τέτοια κατάσταση ή να σου συμβεί μετά από τραυματισμό ή άλλες καταστάσεις, όπως όγκο του εγκεφάλου ή κρυψορχία. Οι άντρες με αυτούς τους τύπους υπογοναδισμού έχουν πολύ χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης και συμπτώματα (όπως γυναικομαστία, αλωπεκία, ελαττωμένη μυϊκή μάζα, μειωμένη λίμπιντο και αδύναμα οστά). Σύμφωνα με μια μελέτη στο JAMA Internal Medicine, όμως, το 1/4 των αντρών που λαμβάνουν τεστοστερόνη δεν έχει κάνει εξέταση αίματος και μόνο οι μισοί έχουν διαγνωσθεί με υπογοναδισμό. Το 2010, σε μια προσπάθεια να γίνει διαφοροδιάγνωση μεταξύ της «όψιμης έναρξης υπογοναδισμού » και της φυσιολογικής μείωσης της τεστοστερόνης λόγω ηλικίας, οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από τη μελέτη European Male Aging Study, που αφορούσε περισσότερους από 3.000 άντρες, ηλικίας 40-79 ετών, σε οκτώ χώρες. Βρέθηκε ότι, από τα 32 συμπτώματα που αναφέρονταν συχνότερα, μόνο τα τρία (μειωμένη σεξουαλική διάθεση, λιγότερες πρωινές στύσεις και στυτική δυσλειτουργία) σχετίζονταν με χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης. Το «χαμηλά » ορίστηκε από τους ερευνητές στην τιμή ολικής τεστοστερόνης 320 ng/dl και κάτω ή ελεύθερης τεστοστερόνης 220 picomoles/ l ή λιγότερα. Παρόλα αυτά, κάποιοι ειδικοί ισχυρίζονται ότι η θεραπεία δεν είναι δικαιολογημένη, ακόμα κι αν υπάρχουν συμπτώματα ή τα επίπεδα τεστοστερόνης βρίσκονται κάτω από αυτά τα όρια. Εξάλλου, πολλές πρόσφατες έρευνες υποδηλώνουν ότι η λήψη τεστοστερόνης μπορεί να διπλασιάσει ή και να τριπλασιάσει τον κίνδυνο εκδήλωσης καρδιακής νόσου. Ακου λοιπόν τα κακά νέα: αυξάνοντας την τεστοστερόνη μπορεί το αίμα σου να γίνει πιο παχύρρεστο και να μειωθεί η καλή (HDL) χοληστερόλη σου. Και τα δύο αυξάνουν τις πιθανότητες για καρδιακά επεισόδια. Οι ερευνητές πρωτοαναγνώρισαν τη σύνδεση ανάμεσα στην τεστοστερόνη και τον κίνδυνο μεταξύ 2005 και 2009, οπότε μια ομάδα από τη Βοστόνη θέλησε να μελετήσει αν οι αδύναμοι (μεγαλύτερης ηλικίας) άντρες μπορούσαν να πάρουν τα πάνω τους με χορήγηση τεστοστερόνης. Η μελέτη που δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine έδειξε ότι η εξωγενής πρόσληψη τεστοστερόνης έκανε τους άντρες που συμμετείχαν πιο δυνατούς, αλλά οι δοκιμές σταμάτησαν επειδή 23 από τους 106 που έλαβαν την ορμόνη ανέπτυξαν καρδιαγγειακά προβλήματα, σε αντίθεση μόνο με 5 από τους 103 της ομάδας που χορηγήθηκε placebo. Μέχρι τον Απρίλιο του 2013, ερευνητές στο BMC Medicine μελέτησαν χιλιάδες αποτελέσματα από 27 κλινικές μελέτες και κατέληξαν επίσης στο συμπέρασμα ότι ο κίνδυνος καρδιαγγειακών επεισοδίων ήταν αυξημένος στους άντρες που έπαιρναν τεστοστερόνη. (Περιέργως, ο κίνδυνος γίνονταν ορατός μόνο στις μελέτες που δεν χρηματοδοτούνταν από τους παρασκευαστές των φαρμάκων.) Το Νοέμβριο του 2013, ερευνητές από το VA System στο Κολοράντο έγραψαν στο JAMA ότι ανέλυσαν στοιχεία από 8.000 άντρες με χαμηλή τεστοστερόνη, που είχαν κάνει αγγειογραφία πριν ξεκινήσουν να παίρνουν την ορμόνη. Τρία χρόνια μετά την έναρξη της αγωγής, το 26% που έλαβαν τεστοστερόνη υπέστησαν νέο καρδιαγγειακό επεισόδιο ή έχασαν τη ζωή τους, αντιθέτως με ένα μεγάλο ποσοστό που δεν πήρε τεστοστερόνη. Ακόμα ένας συναγερμός σήμανε το 2014, όταν μια μελέτη στο περιοδικό PLOS ONE έλεγξε τους ιατρικούς φακέλους 55.000 αντρών και βρήκε ότι η χρήση τεστοστερόνης είχε διπλασιάσει το ρίσκο μη θανατηφόρου καρδιακής προσβολής σε άντρες άνω των 65 ετών και τριπλασιάσει τον κίνδυνο σε νεότερους άντρες με ιστορικό καρδιακής νόσου. (Ο οργανισμός νεότερων αντρών χωρίς ιστορικό καρδιακής πάθησης ανταποκρίθηκε καλά στο φάρμακο.) «Η ίδια μελέτη απέκλεισε όσους είχαν πεθάνει από καρδιακή προσβολή» υπογραμμίζει John Morley, ειδικός σε θέματα χαμηλής τεστοστερόνης στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Σεντ Λούις. «Θα μπορούσαν να βρίσκουν υψηλότερα ποσοστά καρδιακών προσβολών σε άντρες που έπαιρναν τεστοστερόνη, επειδή εκείνοι τελικά έζησαν, ενώ οι άλλοι (που δεν το έκαναν) έχασαν τη ζωή τους». Οσο για τη μελέτη στο NEJM, που αφορούσε την κινητικότητα στους μεγαλύτερους: «Είναι καλό που ήταν μια τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη» τονίζει ο Martin Miner, υψηλόβαθμο στέλεχος στο Κέντρο Αντρικής Υγείας του Νοσοκομείου Miriam στις ΗΠΑ. «Δυστυχώς, όμως, δεν ήταν μια μελέτη ασφαλείας. Γενικά δεν ξεκινάμε χορηγώντας πολύ υψηλές δόσεις αυτής της

ΠΕΔΩΝ ΤΗΣ ΣΕ ΑΝΤΡΕΣ ΑΝΩ ΤΩΝ

45 ΕΧΕΙ ΜΕΙΩΘΕΙ κατα 20%

μεσα ΣΕ ΛΙΓΕΣ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ.

οχι ( και Τοσο)

Χαπι ΕΝΤ οι φαρμακοβιομηχανίες πουλάνε τη χαμένη μας νιότη κι εμείς την αγοράζουμε. Οταν ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Τέξας μελέτησαν τα στοιχεία συνταγογράφησης ορμονικής θεραπείας υποκατάστασης σε βάθος δεκαετίας, διαπίστωσαν τον αντίκτυπο της χαλάρωσης του ορισμού «χαμηλή τεστοστερόνη». Οι άντρες στα 40 τους έπαιρναν έξτρα ώθηση. Το αποτέλεσμα; Η αύξηση της χρήσης από νεότερους συνέπεσε με άνοδο της άμεσης διαφήμισης.

Newspapers in Greek

Newspapers from Greece

© PressReader. All rights reserved.