Απλών ζυμαρικών.

συνήθως κατανάλωνε ένα φλιτζάνι ή δύο

Women's Health (Greece) - - Cover Story - Νέα

Μερικές φορές, για απόλαυση, έπινε μια σόδα, αλλά οτιδήποτε κι αν έτρωγε ή έπινε, η Σοφία έπαιρνε ημερησίως περίπου 500 θερμίδες. Ενας χρόνος πέρασε και κάθε φορά που προσπαθούσε να φάει περισσότερο, το στομάχι της την πίεζε μέχρι που έκανε εμετό (κάποιες φορές το προκαλούσε εκούσια). Το δέρμα της γέμισε κηλίδες, το βλέμμα της έγινε αχανές, τα μαλλιά της άρχισαν να πέφτουν. Ενιωθε μουδιασμένη. Η Σοφία είχε μεγαλώσει σε μια επιθετική και κακοποιητική οικογένεια. Αργότερα, παντρεύτηκε έναν υπέροχο άντρα και δημιουργήσαν το σπίτι των ονείρων τους. Ολα ήταν καλά μέχρι που ο αλκοολικός πατέρας της κατέληξε στο νοσοκομείο. Για άλλη μια φορά, οι κρίσεις του μαύρισαν την ζωή της και οι παιδικοί της εφιάλτες επέστρεψαν. Κάθε φορά που χτυπούσε το τηλέφωνο ένιωθε έναν αβάσταχτο κόμπο στο στομάχι. Θα ήταν ο γιατρός ή η αστυνομία; Σιγά σιγά, το συνεχές δράμα που την απασχολούσε με τον πατέρα της επηρέασε τη μέχρι τότε όρεξή της. Μέχρι τον Ιούνιο του 2011, η Σοφία, που έχει ύψος 1,65 μ., έχασε πάνω από 20 κιλά και ζύγιζε λιγότερο από 45.

Eβρισκε δικαιολογίες για να μην τρώει με την οικογένειά της κι όταν το έκανε μόνη της, εστίαζε στην ποσότητα και στις θερμίδες κάθε μπουκιάς. Απέρριπτε κάθε προσπάθεια του συζύγου της να τη βοηθήσει, αλλά, τελικά, την έπεισε να αναζητήσει τη βοήθεια κάποιου ειδικού. Πέρασε όμως από πολλούς γιατρούς μέχρι να ανακαλύψει τελικά ποιο ακριβώς ήταν το πρόβλημά της. Οι περισσότεροι δεν υποψιάζονταν καν ότι μπορεί να είχε ανορεξία στα 43 της.

Οι διατροφικές διαταραχές ξεπρόβαλαν τις δεκαετίες του ’70 και του ’80, όταν ο αριθμός των διαγνωσμένων κρουσμάτων εκτοξεύθηκε. Οι ασθενείς ήταν έφηβα κορίτσια, πολλά από τα οποία είχαν ανορεξία ή βουλιμία. Ο λόγος ήταν ότι ήθελαν να έχουν τον έλεγχο των σωμάτων τους και κατ’ επέκταση της ζωής τους. Ετσι, πολλά κορίτσια έπεσαν θύματα των διατροφικών διαταραχών και κατά συνέπεια έγιναν διαδεδομένες ως εφηβική ασθένεια. (Οι ειδικοί συνεχίζουν να παρατηρούν τον ανησυχητικό αριθμό των κρουσμάτων των κοριτσιών, λέει Ovidio Bermudez, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του National Eating Disorders Association.) Ωστόσο, τον τελευταίο καιρό, οι γιατροί έχουν παρατηρήσει μια ανησυχητική άνοδο ανάμεσα σε μια διαφορετική ομάδα: οι γυναίκες στα 30 και στα 40 εμφανίζουν συχνά κάποια δια- τροφική διαταραχή. Στο Renfrew Center, ο αριθμός των ασθενών ηλικίας άνω των 35 έχει ανέβει στα ύψη (42% σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία). Ομοίως, μερικά χρόνια πριν, στο Eating Recovery Center στο Ντένβερ, εκτιμάται πως το 10% των ασθενών ήταν ηλικίας άνω των 25. Σήμερα, ένα μεγάλο ποσοστό, της τάξης του 46%, είναι άνω των 30 χρόνων. Στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας, το 2003, σχεδιάστηκε το προγράμμα διατροφικών διαταραχών για εφήβους (τώρα οι μισοί ασθενείς είναι άνω των 30 χρόνων). Ακριβώς όπως στους εφήβους, έτσι και στους ενήλικες οι διατροφικές διαταραχές εξασθενούν το μυαλό και το σώμα, με αποτέλεσμα να οδηγούν στο θάνατο περισσότερους ανθρώπους από οποιαδήποτε άλλη ψυχική ασθένεια. Οι ασθενείς όλων των ηλικιών μπορούν να υποφέρουν από την εξασθένηση του νευρικού συστήματος, από στειρότητα, από τερηδόνα ή ακόμα και από νεφρική ανεπάρκεια ή καρδιακή ανακοπή και διάφορες άλλες ιατρικές επιπλοκές. Ανεξάρτητα από την ηλικία, οι ασθενείς που πάσχουν από διαταραχές σίτισης έχουν κοινά σωματικά συμπτώματα. Η εμφάνιση της διαταραχής συνδέεται με βαθύτερες ψυχολογικές ρίζες, ωστόσο ο λόγος έναρξης διατροφικών διαταραχών για τον καθένα είναι διαφορετικός, λέει η Jessica Leroy, ψυχοθεραπεύτρια στο Center for the Psychology of Women στο Λος Αντζελες. «Καθώς οι γυναίκες μεγαλώνουν και οι ζωές τους εξελίσσονται, το ίδιο κάνουν το άγχος της και οι καταστάσεις πυροδότησης» τονίζει. Αυτά μπορούν να ανοίξουν την πόρτα για μια διατροφική διαταραχή. Ομως, λόγω της ελλιπούς έρευνας στους ενήλικες, πολλές φορές γίνεται λάθος διάγνωση. Οταν ο πρώτος γιατρός που επισκέφτηκαν η Σοφία και ο σύζυγός της απέτυχε να εντοπίσει την πάθησή της, αναζήτησαν κι άλλες γνώμες για την ξαφνική απώλεια βάρους της. Οι άλλοι γιατροί αγνόησαν την πιθανότητα να έχει κάποια διατροφική διαταραχή και κανείς δεν της πρότεινε να αναζητήσει ψυχια-

τρική βοήθεια. Εκείνη κατέληξε να ζει με το φόβο και τη σύγχυση για τη ραγδαία επιδείνωση της υγείας της. Τέλος, ένας οικογενειακός φίλος, του οποίου η έφηβη κόρη ήταν ανορεξική, αναγνώρισε τα συμπτώματά της και πρότεινε στην οικογένεια να συμβουλευτούν έναν ειδικό ψυχικής υγείας. Μετά από δύο χρόνια, η Σοφία εισήχθει τελικά σε μια κλινική, όπου έπρεπε να συνδεθεί άμεσα με ένα σωλήνα σίτισης για να μπορέσει να επιβιώσει.

Σχεδόν το 40% των γυναίκων από την Αμερική βρίσκεται σε δίαιτα. Η ανησυχία για το βάρος τους δημιουργείται από νωρίς. Από τη στιγμή που θα φθάσουν στην ηλικία των 10 χρόνων, το 8% των κοριτσιών ανησυχούν ότι είναι χοντρές. Το κύριο «αδύνατο πρότυπό» τους, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι οι λεπτοκαμωμένοι, μικροί σταρ που εκθειάζονται από το κοινό. Φαίνεται απίθανο, όμως, ακόμα και γυναίκες που στην ενήλικη ζωή έχουν υγιείς διατροφικές συνήθειες, ξαφνικά επηρεάζονται από τέτοιες εικόνες. «Τα πρότυπα της κοινωνίας επέτρεπαν στις μεγαλύτερες γυναίκες να έχουν καμπύλες» λέει η Leroy. Ομως, οι καιροί έχουν αλλάξει και πλέον οι γυναίκες κάθε ηλικίας αγχώνονται για την εμφάνισή τους. Η Leroy επισημαίνει ότι δεν είναι κακό να προσέχεις το σώμα σου, αλλά πως «το πρόβλημα είναι ότι οι μητέρες προσπαθούν να γυρίσουν πίσω το ρολόι και πεθαίνουν της πείνας προσπαθώντας να μοιάσουν με τις 18χρονες». Φυσικά, τα πρότυπα των σταρ δεν είναι η μόνη αιτία αυτού του προβλήματος. Κατά έναν ειρωνικό τρόπο, μια αυξανόμενη ώθηση σε έναν σούπερ υγιεινό τρόπο ζωής μπορεί να πυροδοτήσει στους ενήλικες διατροφικές διαταραχές, λέει ο Emmett Bishop, διευθυντής στο Eating Recovery Center στο Ντένβερ. Ενώ το μήνυμα (έξυπνες διατροφικές επιλογές, μείωση στο μέγεθος των μερίδων, άφθονη άσκηση) είναι δικαιολογημένο και απαραίτητο για την καταπολέμηση της παχυσαρκίας, κάποιες γυναίκες που είναι επιρρεπείς σε διατροφικές διαταραχές μπορεί να υπερβάλουν και να ξεφύγουν, λέει ο Bishop. Ιδιαίτερο κίνδυνο διατρέχουν οι γυναίκες με ακραίες προσωπικότητες, λέει η Sondra Kronberg, διατροφολόγος, εξειδικευμένη στις διατροφικές διαταραχές. «Οταν μια τέτοια γυναίκα ακούει ότι το κόκκινο κρέας έχει υψηλότερη περιεκτικότητα σε λίπος, μπορεί να καταλάβει ότι ‘‘όλα τα κρέατα είναι κακά και παχαίνουν, άρα δεν θα ξαναφάω’’» εξηγεί. Το αποτέλεσμα; Θα σταματήσουν να τρώνε ολόκληρες ομάδες τροφίμων.

ΗΚατερίνα ήταν 26 όταν έβαλε για πρώτη φορά το δάχτυλο στο λαιμό της. Είχε μεγαλώσει ευτυχισμένα και με υγιείς διατροφικές συνήθειες. Καθώς όμως ανελίχθηκε σε μια εταιρεία δημοσίων σχέσεων ανέβηκε και το επίπεδο του στρες της. Μια μέρα, μετά το δείπνο με το σύζυγό της, πήγε στο μπάνιο κι εκούσια έκανε εμετό. «Ηταν σαν να είχα πίεση μέσα μου και την ανάγκη να την απελευθερώσω. Στη συνέχεια, ένιωσα πολύ καλύτερα» λέει. Πριν από καιρό, η Κατερίνα έκανε εμετό μέχρι και οκτώ φορές την ημέρα. Στη δουλειά έκανε εμετό, πλενόταν κι επέστρεφε στο γραφείο της χωρίς να το προσέξει κανείς. «Ημουν σαν κρυφός καπνιστής» λέει. Σε αντίθεση με πολλούς βουλιμικούς ασθενείς, εκείνη δεν προσπαθούσε να ξεφορτωθεί θερμίδες ή να μικρύνει το νούμερο των ρούχων της. Σπανίως τσιμπολογούσε και, πάρα την ασθένειά της, το νούμερο των ρούχων της παρέμενε σταθερό στο large. Αντιθέτως, κάνοντας εμετό, ένιωθε ότι ξέφευγε από την καθημερινότητά της. « Η επιθυμία για έλεγχο είναι κοινή μεταξύ των βουλιμικών ενηλίκων» λέει ο Kronberg. «Αξιολογούν τις ζωές τους κι αν διακρίνουν ένα κενό, ψάχνουν για κάτι που θα τους κάνει να αισθάνονται καλά » . Στην ουσία, η έλλειψη επιτυχίας μπορεί να μετατραπεί σε ένα αίσθημα αποτυχίας και να αποτελέσει καταλύτη για τη διατροφική διαταραχή.

Η ψυχαναγκαστική υπερφαγία συχνά συνδέεται με αρνητικά

συναισθήματα ή στρες.

οι συναισθηματικά υπερφαγικοί

άνθρωποι καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες φαγητού πολύ γρήγορα μέχρι να νιώσουν

άβολα. οι περισσότεροι πάσχοντες τρώνε κρυφά, για να κρύψουν τις συνήθειές τους. πολλοί αισθάνονται αδύναμοι να σταματήσουν το φαγητό, παρά το δυσάρεστο συναίσθημα που νιώθουν (ενοχές και θλίψη), ενώ είναι αηδιασμένοι αργότερα με τον εαυτό τους. σε αντίθεση με τη βουλιμία, δεν προσπαθούν να κάνουν εμετό ή δίαιτα. αν και δεν είναι όλοι οι ασθενείς υπέρβαροι, η παχυσαρκία και τα συναφή προβλήματα υγείας της είναι

προφανώς επικίνδυνα. Ωστόσο, οι νέες έρευνες τονίζουν ότι είναι ακόµα ένας παράγοντας, που θα µπορούσε να µετατρέψει µια αθώα επιθυµία για αυτοβελτίωση σε έναν ασταµάτητο καταναγκασµό.

Σκέψου, για παράδειγµα, δύο γυναίκες µε το ίδιο υπόβαθρο, που έχουν παρόµοιες καριέρες και διατροφικές συνήθειες. Γιατί µια από τις δύο µπορεί να αναπτύξει µια διατροφική διαταραχή; Οι επιστήµονες πιστεύουν ότι µερικοί άνθρωποι φέρουν κληρονοµική ευαισθησία. Η εικόνα όµως είναι σύνθετη: δεν υπάρχει συγκεκριµένο γονίδιο που προκαλεί την ασθένεια. Τα κληρονοµικά διατροφικά θέµατα είναι πιθανό να οφείλονται σε ένα συνδυασµό γενετικών παραγόντων, λέει η Shepphird. Αυτό που πιστεύουν οι ειδικοί είναι ότι «ένας εξωτερικός παράγοντας µπορεί να ενεργοποιήσει τη διατροφική διαταραχή» λέει ο Craig Johnson, ψυχολόγος κι ερευνητής γενετικής. Η δίαιτα και η γυµναστική είναι συχνά οι αρχικοί διακόπτες. Κάθε φορά που κάποια γυναίκα κάνει είτε το ένα είτε το άλλο, στην πραγµατικότητα αλλάζει τη νευροχηµεία του εγκεφάλου της. Οι µελέτες δείχνουν ότι οι γυναίκες µε ανορεξία ή βουλιµία έχουν µη φυσιολογικά επίπεδα πολλών νευροδιαβιβαστών, χηµικών ουσιών που επηρεάζουν το άγχος και την όρεξη. Είναι πιθανό ότι κάτι βαθιά στο DNA τους πυροδοτήσε κάποια ουσία και δηµιούργησε τη διαταραχή. Προς το παρόν, δεν υπάρχει γενετικό τεστ για τις διατροφικές διαταραχές, αλλά µόνο και µόνο επειδή η µαµά ή η αδελφή σου αγωνίζεται µε τη διατροφή της δεν σηµαίνει ότι είσαι καταδικασµένη να ακολουθήσεις το παράδειγµά της. Παρόλα αυτά, οι γυναίκες µε οικογενειακό ιστορικό πρέπει να είναι προσεκτικές και να µην πιέζονται µε σκληρές δίαιτες ή προπονήσεις, ιδίως αν έχουν ανορεξικά χαρακτηριστικά συµπεριφοράς, όπως τελειοµανία ή άγχος, ή βουλιµικά χαρακτηριστικά, όπως η παρορµητικότητα και η ανησυχία. Το ενθαρρυντικό είναι ότι οι γυναίκες που ξεκινούν να έχουν διατροφικές διαταραχές, συχνά έχουν αµεσότερη ίαση από τις έφηβες. Περίπου το 50% των ασθενών θα ανακάµψει πλήρως, λέει η Shepphird, πιθανότατα επειδή πολλές γυναίκες άνω των 30 έχουν την απαραίτητη ωριµότητα για να αναγνωρίσουν ότι χρειάζονται βοήθεια. Οι περισσότεροι αναζητούν θεραπεία επειδή θέλουν να γίνουν καλά σε αντίθεση µε τους εφήβους, οι οποίοι συνήθως ωθούνται σε θεραπεία από τους γονείς ή τους γιατρούς τους, λέει ο Johnson. (Οπως στην περίπτωση της Κατερίνας: ήξερε ότι το να προκαλεί εκούσια τον εαυτό της να κάνει εµετό ήταν επικίνδυνο. Μετά από κλάµατα οµολόγησε στο σύζυγό της ότι απευθύνθηκε σε ειδικό.) Στο παρελθόν, όµως, οι γυναίκες µεγαλύτερης ηλικίας αντιστέκονταν σε προγράµµατα θεραπείας που απευθύνονται στους εφήβους, λέει η Laurie Glass, συγγραφέας του Journey to Freedom from Eating Disorders . Η Glass αρρώστησε το 2003, όταν ήταν 32, αλλά δεν ήθελε να εισαχθεί σε κέντρο αποκατάστασης, λόγω της ηλικίας της. «Η ενοχή και η ντροπή ήταν ακατανίκητες. Σκεφτόµουν ότι είµαι ενήλικη και θα έπρεπε να ελέγχω τον εαυτό µου» λέει. Ετσι απευθύνθηκε σε ένα διαιτολόγο για συµβουλές και βοήθεια. Φυσικά, αν είχε αρρωστήσει πρόσφατα, θα έβρισκε πληθώρα ασθενών στην ηλικία της στο Κέντρο Θεραπείας Διατροφικών Διαταραχών. Καθώς οι περισσότεροι από την ιατρική κοινότητα γνωρίζουν πλέον ότι τα θέµατα διατροφής δεν εξαφανίζονται µετά την εφηβεία, οι µεγαλύτερες γυναίκες έχουν περισσότερες πιθανότητες στις ηµέρες µας να διαγνωσθούν σωστά. Επίσης, ο Johnson λέει ότι, αν υποψιάζεσαι ότι έχεις πρόβληµα, ζήτα βοήθεια από έναν ειδικό στις διατροφικές διαταραχές. Αυτό έπρεπε να κάνει και η Σοφία όταν δεν µπορούσε να φάει. Τώρα είναι σε εντατική θεραπεία και µαθαίνει ότι ο καλύτερος τρόπος για να µειώσει τις ανησυχίες της είναι να ασχοληθεί µε τα συναισθήµατά της και να χτίσει ξανά ισχυρό και υγιές σώµα.

Newspapers in Greek

Newspapers from Greece

© PressReader. All rights reserved.