کلنگ ویرانی بر پیکرههای تاریخی خوزستان

ارادهای برای پاسداری از سازهها و محوطههای تاریخی خوزستان نیست

Amordad Weekly Newspaper - - NEWS - نویسنده مجتباگهستونی

خوزســتان در زمینهی میراثفرهنگی همواره بیننــدهی رویدادهای ناگواری بوده اســت. از میان موارد بســیار ویرانیها و دســتاندازیها گاه بانگ اندکی از آنها به گوش دوستداران میراثفرهنگی برای آگاهیرســانی میرســد. ادارهی کل میراثفرهنگــی خوزســتان نیــز همواره و در وضعیت عادی هیچگاه گرایشــی بــه پخش این رویدادها نــدارد یا زمانی برخی از ایــن جســتارها(:مطالب) را پخش میکند که ســازمان مرکزی و یا رســانهها بدان فشار بیاورند. بیشتر این ویرانیها و دســتاندازیها به شــوند(:دلیل) غفلتهای این سازمان است. هرچند بیشتر فرنشینان(:مدیران) و دستیاران ادارهی کل میراثفرهنگــی بر این باورند که از آنها پشتیبانی نمیشــود، ابزارهای آنان بسیار اندک است، از اختیارات الزم برخوردار نیستند و فشار پیوستهی نهادهای دولتی برای به سرانجام رساندن پروژههایشان بسیار است. در روزهای گذشته در میان همهی گزارشهایی که خبر از ویرانی و دســتدرازی به محوطه و ســازههای تاریخــی دارد آوای برخی از آنها بیشتر به گوش رسید. در رامهرمز خانهی دکتر وحید ویران شــد. در هفتتپه واگذاری خانههای شرکتی در حریم و عرصهی تپهی باســتانی ابوفندوا و بیش از 10 محوطهی باستانی پیرامونی مایهی نگرانیهایی شد. در مگرنات شوش این گسترهی باستانی به مانند ظرف آشپال (آبکش) ازسوی سودجویان و کاوشگران غیرمجاز سوراخســوراخ شد. در اندیمشــک چنگال بیلهای مکانیکی در یکی از بخشهای شــهری به الیههای باستانی و شماری شــی برخورد کردند، در آبادان خانهی بچاری یک ماه پس از زدوده شدن از ثبت ملی ویران شد و در شوش تپهی باستانی مراد کاوش ژرفی شد. ازسوییدیگر، در تل رضوان رامشیر هم با دستاندازیهای بسیار مانداکهایی(:آثار) یافت شده است. در خبری دیگر که از طاهرآباد (اللی) به دســتمان رسیده اســت محوطهی بنگیها در روستای ططرآباد شهرستان اللی در وضعیت ناپایداری است. آنچه شــما میخوانید و میشنوید تنها بخشی از دســتاندازیها و ویرانــی از میــان صدها جســتار(:موضوع) نگرانکننــده در زمینــهی میراثفرهنگی خوزســتان اســت. اکنون که تکلیف فرنشین سازمان میراثفرهنگی کشور روشن شده اســت زمان آن است تا رویدادهای ایــن حــوزه را به گــوش دســتاندرکاران و کنشگران(:فعاالن) و مردم برســانیم تا شاید گوشهــای پنبهگذاشتهشــده و چشــمهای دانستهبسته شده تکانی به خود بدهند. با وجود شــمار باالی ویرانی و دستاندازیها در خوزســتان میتــوان به این نتیجه رســید که امکانات یگان پــاسداری میراثفرهنگی خوزستان در این زمینه بسیار اندک است و شمار نیروهای این یگان بسیار کم است. کوششهای فرماندهی کنونی یگان پاسداری خوزســتان بــرای پیگیری ویرانیها و دســتاندازیها و همچنین پیشگیری از رویدادهای تلخ اگرچه ستودنی اســت، ولی بایسته(:ضروری) است که همهی خواستههای لجستیک یگان پاسداری برای انجام همهی ماموریتها فراهم شود.

در هفتتپه این گســترهی سراسر باستانی از دههی 40 به این ســو با راهاندازی کارخانهی کشت و صنعت نیشــکر و کاغذسازی پارس انواع آســیبها به این محوطه زده شده است که شوند دستاندازیهای بیامان به پیکرهی تاریخی هفتتپه شده است. اکنون شماری از خانههای باارزش شــهرک آوان خریدوفروش میشــوند و این نگرانــی را پدید میآورند که افزون بر دگرگونی در بافت یکدست خانهها مایهی دستاندازی به تپهی باستانی ابوفندوا، که در این شــهرک اســت، شــوند. سرانجام پیگیریها این است که یکی از این خانههای خریداریشــده در محوطه باســتانی ابوفندوا بنا اســت ویران و هتل شــود. گویــا ادارهی میراثفرهنگی پروانهی(:مجوز) ویران کردن برای ایــن خانهها را نداده و به ســاخت این هتل واکنش نشان داده است. پایگاه جهانی چغازنبیل و هفتتپه هم در این باره دســت به کار شدهاند و میکوشند تا سرپرستان بومی را قانع کند تا دست به بافت یکدست آنجا نزند.

در اندیمشک نوار کاوش در خیابان پیروزی و در کوی(:محله) شهر لور، که محوطه باستانیاش در فهرست مانداکهای ملی ثبت شده است، به پیدا شدن یک محوطهی باستانی انجامید که یگان پاسداری میراثفرهنگی با شتاب دست به کار شد. در پیگیریهایی که از دوستداران میراثفرهنگی داشتم جستار اینگونه است که 30 اَُمرداد 1396 یک شــرکت پیمانکاری در هنگام انجام یک پروژهی آب و پساب شهری با شــماری از مانداکهای سفالی و یک تکه اســتخوان روبهرو شد که کار را متوقف کرد و رخداد را با میراثفرهنگی شهرستان اندیمشک در میان گذاشت. با نگرش به اینکه این جستار در کرانهی(:محدودهی) شهری روی داده است و در محوطهی باســتانی لور جــای دارد که از محوطههای بســیار پرتعرض بوده اســت درخواست میشــود که سازمان پیگیریهای بایســته را برای نجاتبخشــی انجــام دهد.

در شــوش ســودجویان و قاچاقچیان بیامان محوطهی باستانی مگرنات را در سطحی بزرگ کاویدند. دیدههای مردم از این محوطه حکایت از بودن صدها کاوش غیرمجاز در این منطقه است. در سطح شهرســتان شوشمحوطههای باستانی بیشماری جرمخیز هستند که همواره مورد تهاجم قرار میگیرند. شوش بااینکه بسیار گسترده است تنها چهار نیروی یگان پاسداری دارد و امکانــات آنها برای جابهجایی بســیار نگرانکننده است. سرنوشــت اشیا یافتشده در آن محوطهی باســتانی چه میشــود؟ به راستی بررسی کارشناسی پرشماری کاوشها و ویرانیهای انجامشده چه سازوکاری دارد؟!

شهرک آوان هفتتپه کشف آثار باستانی در اندیمشک پرکان باستانی مگرنات تپههای باستانی مراد

دو تپه در دیگر کرانهی شــوش باستانی به نام مــراد، که به شــمارههای ۵۵11 و 1161 ثبت باستانشناسی شدهاند، بسیار ژرف کاوش عمیق شدهاند. این تپه در فهرست ملی ثبت شده است. برخی منابع ژرفــای کاوش را 6 و برخی 9 متر اعام کردهاند. این کاوشهای گسترده از سوی چه کسانی پشتیبانی میشود؟!

خانهی بچاری

این خانه کــه در آبادان یکی از اندک خانههای باارزش این شهر است و با پیگیریهای مالکش از ثبت ملی خارج شده بود ویران شد تا در آینده جای خود را به یک ســاختمان بدهد. اگرچه فرنشــین کنونی ادارهی میراثفرهنگی آبادان با ارادهی شــخصی خود کوشــید تا از ویرانی این ســازه پیشگیری کند، ولی بهطورکلی، در پیشگیری از تصمیم مالک برای ویران نکردن این سازه، اراده گروهی در میان نبوده است.

تل رضوان رامشیر

در چند روز گذشته منابع بومی در رامشیر شاهد جابهجایی بازماندههای یک تابوت باســتانی از تپهی بسیار ارزشمند رضوان رامشیر بودند. در پیگیریهای انجامشــده آشکار شده است که شوند این جابهجایی آگاهی یگان پاسداری از دســتاندازی به محوطه بوده است و خواهان آن بودند تا از آسیب بیشتر به محوطه و تابوت مورد نظر پیشگیری کنند. کاوشهای غیرمجاز در تــل رضوان هــمواره این تپــه را در صدر رویدادها جای داده است. بیشتر مانداکهای بهدستآمده در تل رضوان اشکانی هستند. تل رضوان رامشیر از باارزشترین تپههای باستانی شهرستان رامشیر است که بیش از 80 هکتار گستردگی دارد.

پریشانی در بنگیهای اللی

از اللی خبر رسیده است که محوطه بنگیها در روستای ططرآباد شهرستان اللی به دست بومیان مورد بیمهری و دستاندازی قرار گرفته است. در این محوطه مانداکهایــی از دوره ایلخانان در میان اســت که چندی پیش در فهرســت مانداکهای ملی ثبت شدند. بومیان این روستا از گذشــته تاکنون افزون بر ساخت گونههای تاسیســات این محل را به چــراگاه جانوران و محل خاک کردن انواع پسماندها(:زباله) دگرگون کردهاند. گفتنی است که محوطه باستانی بنگیها در ططرآباد پیرامون ندارد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.