دل «دهتل» شکست، آنگاه که سنگ نگارهها مردند

Amordad Weekly Newspaper - - NEWS - نویسنده یوسف مالیی

هنرهاي ســنگي روزگار غارنشینی هنگامی که غارت شــدند ســکوت خود را شکستند. سرشان باالی دار بیاندیشگی دزدان سودجو و دلشــان در بند(:اســیر) گمانهی(:احتمال) نابخردانــهی جویندگان و گدایان گنج شــد. دومیــن گنجینهی بزرگ ســنگنگارههای ایران در روســتای تاریخی «دهتل» پس از گسترههای سی و یک گانهی تیمرهی خمین، که سرنام(:عنوان) کهنترین سنگنگارههای یافتهشــده در جهان را به دنباله میکشند به دســت دفینهیابان همچنان در هم شکســته میشوند. زخم خوردن سنگنگارههای دهتل جان دلسوزان میراث فرهنگی را به درد آورده و مردم این روســتا را بسیار آزرده خاطر کرده است. در واپسین کوشــش کنشگران برای رهایی این گنجینه بی آســمانه(:بدون سقف) ایرانزمین، در چند روز گذشته دو سایت دیگر از سنگنگارههای هرمزگان برای کاووش و ثبت شناســایی شد و امید میرود با ثبت این گسترهها دست چپاولگران فرهنگ از دامن سپندشان(:مقدسشان) کوتاه شود. سنگنگارههای گسترهی باستانی بادافشان، اشکفت آهو و دهتل بستک، سنگنگارههای بی نام و نشــان بخش رویدر شهرستان بندر َخمیر و ســایت ناشــناختهی کوخرد بستک از ســنگنگارههای هرمزگان هســتند. در این میان، دهکــدهی گردشگری دهتل در گودهی شهرستان بستک استان هرمزگان در جنوب ایران و میان سه سایت باستانی «تنگ کارون و کارگر»، «جــم و ریز» و «جهرم» جای گرفته است. به گفتهی محمد احمدی، هموند(:عضو) انجمن پشتیبانی از سنگنگارههای دهتل، سنگهای بسیاری به دست نابخردان و جویندگان زر(:طال) در01 ســال گذشته شکســته، به تاراج رفته و میرود که از پنج ســال پیش این روند شــدت یافت ولی هماکنون به کمترین میزان رســیده است. فرنشــین(:رییس) شورای روستای دهتل مطرح شدن ثبت سایت گسترهی سنگنگارهها را شوند(:دلیل) اوج گرفتن تاراج گستره دانست و افزود: دکتر محمد ناصرفرد، باستانشــناس، پیشینهی این سایت باستانی را 9 تا 12 هزار سال گمانه زده اســت. احمدی بررسی کارشناسانه، موشــکافانه و فراگیر بر روی گونه، پیشــینه و نمای سنگها و ثبت واقعیتها را چشمداشت کنشگران از مسووالن عنوان کرد. نخستین روزهای خوردادماه امسال معاون میراث فرهنگی هرمزگان از فراهم شدن پروندهی ثبتی سنگنگارههای دهتل بستک که وابسته به روزگار ساســانی تا پایان دورهی قاجاریه است خبر داد. اشــکان مختاری به تازگی گفت: «شکستگی و جابهجایی سنگنگارههای دهتل چهار سال پیش به شــوند انجام عملیات عمرانی بوده و پروندهی ثبتی این گســتره که در فضایی به پهناوری یک هزار هکتار و از روزگار باستان تا دورهی اسالمی برجای مانده به زودی آماده میشود.

فخرالدین نگارانی از هموندان پیشــین شورای روســتای دهتل با یــاد از اینکه بیــش از دو سوم این ســنگها در زیر زمین جای دارند که جابهجایی آنها با دست دشوار است و از سویی شکستن این ســنگها هم کار سختی است از ایــن رو، برخی تاراجگران ســنگها را منفجر میکنند گفت: مردم بومی، پاسبان یادمانهای نیاکانی خود هستند ولی برخی از غیر بومیان با بهرهگیری از ناآگاهی بومیان به کاهدان میزنند. نگارانی افزود: به تازگی دیده شده که سنگها جابهجا، شکسته و حتا روی آنها یادگاری نوشته شده است، این رخدادی روشن است و نباید آن را الپوشانی کرد یا دروغ خواند و شایسته است که این گستره برای نگاهداری بهتر، هر چه زودتر ثبت ملی شــود چراکه دیرکرد 10 ساله در ثبت یک گسترهی باستانی زیبندهی ادارهی میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگری نیست.

تاراج و ویرانی سنگها همچنان ادامه دارد شکستن سنگنگارهها چهار سال پیش رخ داده است انفجار سنگها درست است شکستن سنگها دروغپراکنی است

ماشااهلل خنجی، فرنشین ادارهی میراث فرهنگی و صنایع دســتی و گردشگری بستک، دزدیده شدن، ویرانسازی و رویدادهای تازهی شکستن سنگنگارههای این شهرســتان را دروغپراکنی دانســت و گفت: فــردی در فضــای مجازی لغزشی(:اشتباهی) کرده و دیگران هم به آن دامن زدهاند، با آنکه واقعیت این است که سنگها بر اثر گرما و با گذشت زمان شکسته شدهاند.

آسیب به سنگنگارهها آسیب به فرهنگ بستک است

ســیدابراهیم کوخــردی صاحــب امتیــاز و مدیرمسوول«بســتکیه»، تنهــا نشــریهی باختر(:غرب) هرمزگان و زبان گویای مردم آن ســرزمین با ناخرسندی از شکســتن و دزدیده شدن ســنگنگارهها این روند را مایهی آسیب دیدن فرهنگ پرمایهی بستک، که دیار فرهنگ و ادب اســتان هرمزگان است، دانست و گفت: «شــوربختانه به گفتهی اهالی رونــد ویرانی همچنان ادامه دارد.» به هر روی، پاسداشت و نگاهداری یادمانهای ارزشمند نیاکانی افزون بر دلبســتگی مردم و کنشگــران فرهنگی به پشــتیبانی هر چه دلسوزانهتر مسووالن نیازمند است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.