دستنوشتهی «اشم وهو» در چین یافت شد

Amordad Weekly Newspaper - - News -

برای نخســتین بار از رونوشــتی کهن از بخشی از اوستا در کشور چین رونمایی شد. این‌دست‌نوشــته‌نیایش‌«اشــم‌‌وهو»‌ هســت‌که‌به‌زبان‌سغدی‌نوشته‌شده‌و‌ در‌شهر‌دو ‌نهوانگ‌چین‌پیدا‌شده‌است.‌ تخمین‌زده‌م ‌یشود‌که‌این‌دست‌نوشته‌ در‌پیوند‌با‌ســد ‌هی‌نهم‌میالدی‌باشد‌و‌ 004‌ســال‌که ‌نتر‌از‌دیگر‌نســخ ‌ههای‌ دست‌نویس‌اوستا‌است. زبان‌این‌دس ‌تنوشــته‌سغدی‌است‌که‌ زبان‌رایــج‌مردم‌در‌آســیای‌مرکزی‌و‌ ازبکســتان‌کنونــی‌بود.‌در‌زمــان‌آفند‌ (:یــورش)‌تازیان‌بــه‌ایــران‌بازرگانان‌ ســغدی‌زبان‌که‌پیرو‌دین‌زرتشتی‌بودند‌ و‌در‌سمرقند‌می‌زیستند‌به‌چین‌کوچیدند‌ و‌در‌کنــار‌دی ‌نهای‌بودایــی،‌مانوی‌و‌ مســیحی‌زندگی‌خــود‌را‌پــی‌گرفتند.‌ همــدارگان‌(:جامع ‌هی)‌ســغدانی‌همراه‌ با‌تجارت‌گســترش‌یافــت‌و‌بر‌پای ‌هی‌ دست‌نوشــت ‌ههای‌ یافت‌شــده‌ نخستین‌ آتشــکده‌را‌در‌ســد ‌هی‌چهارم‌میالدی‌ در‌شــهر‌دو ‌نهوانگ‌بنا‌گذاشتند؛‌ایشان‌ از‌این‌آتشکده‌تا‌ســد‌هی‌دهم‌میالدی‌ بهره‌‌م ‌یبردند. زبان‌ســغدانی‌کمی‌پس‌از‌ســد ‌هی‌دهم‌از‌ میان‌رفت‌اما‌گویش‌«یغنابی»‌که‌شــاخ ‌های‌ از‌زبان‌سغدانی‌است‌امروزه‌در‌شهر‌دوشنبه‌ تاجیکستان‌گروه‌اندکی‌از‌آن‌بهره‌م ‌یبرند. بــر‌پای ‌هی‌گــزارش‌تارنمــای‌کتاب‌خان ‌هی‌ بریتانیا‌دست‌نوشــت ‌هی‌اشــ ‌موهو‌یکی‌از‌04‌ هزار‌دست‌نوشــت ‌های‌اســت‌که‌در‌غارهای‌ «موگای»‌یافت‌شــده‌است.‌این‌دست‌نوشته‌ نخســتین‌بار‌در‌سال‌۷0۹۱‌میالدی‌از‌سوی‌ «اورل‌اشتاین»‌یافت‌شــد‌و‌پس‌از‌بررسی‌ کارشناســان‌مشخص‌شــد‌از‌آن‌بخشی‌از‌ کتاب‌دینی‌زرتشتیان‌است.‌ از‌ویژگ ‌یهای‌این‌نوشــت ‌هی‌اوســتایی‌این‌ است‌که‌از‌0۱‌خط‌تشکیل‌و‌با‌حروف‌بزرگ‌ نوشته‌شده‌است.‌سبک‌نوشتاری‌این‌نوشته‌ به‌مانند‌دیگر‌نوشتار‌سغدانی‌است‌که‌داستان‌ «رستم»‌را‌گزارش‌م ‌یکند‌و‌در‌دیرینکد‌هی‌ (:موزه‌ی)‌بریتانیا‌نگ ‌هداری‌م ‌یشود.‌

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.