نعیم فراشری، شاعر پارسیگوی آلبانی

Amordad Weekly Newspaper - - News - نویسنده جمال شتربان

زبان و ادب پارسی، به عنوان یکی از بنیادیترین نمودهای فرهنگ ایرانی، گســتردگی بسیاری داشت، و روزگاری از مرزهای آسیای میانه و چین در خاور زمین، تا ســرزمینهای بالکان در باختر زمین گسترده بود. برخی از پژوهشگران تاریخ و ادب پارسی به نقش ترکان عثمانی در گسترش ادب پارســی در اروپا اشــاره داشتهاند، و به رغم ترک بودن دولت عثمانی، زبان و ادب پارسی را یکی از ارکان بنیادین ســاختار دیوانی این دولت میدانند. رهیافت زبان و ادب پارسی در بالکان، تا پایان ســدهی نوزدهم میالدی همواره باقی بود. بیگمان، نعیم فراشــری (۶۴۸۱ - ۰۰۹۱) بزرگترین و چه بســا واپسین شاعر پارسیگوی آلبانی در سده نوزدهم به شمار میآید. نعیم فراشری در سال ۶۴۸۱میالدی در روستای فراشــری در جنوب آلبانی زاده شد. به جز نعیم فراشری که به عنوان شاعر ملی آلبانی شناخته میشود، برادران او، عبداهلل فراشری و شمسالدین فراشــری، نیز در تاریخ ملی و فرهنگی کشــور آلبانی از چهرههای برجســته به شمار میآیند. نعیم فراشــری آمــوزش خــود را در زادگاهش آغاز کرد و ســپس در زمینههای زبان فرانسوی و ترکــی اســتانبولی، آن را دنبال کرد. نعیم فراشری در نوشتههای ادبی خود، اثر پذیــر از آموزههای طریقت صوفیانهای بکتاشیه بود. همچنین او در کنــار برادرش، به جنبشهای آزادیخواهانهی آلبانی و نهضتهای ملی پیوســته بود، چنانچه مدت زمانی ناگزیر از ترک وطن و ماندن اجباری در استانبول شد. پس از زمانی به شوند (:سبب) ابراز شایستگی و نوشتن و ترجمه کتابها، به رایزنی وزارت معارف عثمانی برگزیده شد و تا پایان زندگانی در سال ۰۰۹۱میالدی در آن پیشه باقی بود. نعیم فراشــری بزرگترین ادیب آلبانی است، اما دیوان اشــعارش با نام «تخیــالت» را به زبان پارسی ســروده است. در یک ســدهی پیشین، پژوهشگرانی چون دهخدا، گلشنی، دکتر پیرنیا ...و در زمینهی زبان و ادبیات پارسی کار کردند و دستور زبان پارسی را نوشتند. این برای یک سده پیش اســت. نعیم فراشری نزدیک به ۰۴۱ سال پیش، کتابی با عنوان «دستور زبان فارسی نوین» نوشته است. یعنی جلوتر از خود ما به این موضوع پرداخته اســت. این دومین یادوارهی برجستهی نعیم فراشری است، که در خدمت فرهنگ و زبان و ادبیات پارسی بوده است. رجب میدانی، رییس جمهور پیشــین آلبانی، در همایش «بررســی اندیشههای نعیم فراشری» در دانشــگاه تربیت مدرس، چنین گفت: «او به

ارتقای حس وطنپرستی در آلبانی کمک کرد و شأنیت و وقار و اندیشه را برای مردم کشورش به ارمغان آورد. فراشری همچنین یک رنسانس در ادبیات آلبانی و منطقه بالکان به وجود آورد و در این حوزه البته بیشترین عالقهمندی او زبان و ادبیات فارســی بود. ایــن عملکرد و رویکرد فراشــری یک جهش جدی را بــرای ادبیات بالکان فراهم ساخت.» ســرزمین بالکان به منزلهی پلــی میان خاور و باختر زمین بوده است، و اندیشمندانی چون نعیم فراشــری، وجیه بخارایی، فان نولی، حافظ علی کورچا، فوزی موســتاری، ســودی بوسنوی ...و ارزشهای فرهنگی خاور زمین را برای جهان به ارمغان بردهاند. باید در نیرومند ســاختن بیش از پیش این حوزه بنیادین فرهنگی کوشش کنیم.

بنمایهها: فراشری.عبدالکریم گلشنی: فرهنگ ایران در قلمرو ترکان، اشعار فارسی نعیم -خبرگزاری مهر: گزارش «همایش بررسی اندیشههای نعیم فراشری» - کد خبر: ۹۶۱۴۴2۴ -داوود اصفهانیان: سیری در افکار بکتاشیه محمدامینریاحیمحمدامین ریاحی: زبان و ادب فارسی در قلمرو عثمانی:

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.