نشانهگذاری منبع درآمد جدید برای بانک مرکزی؟

Asre Ertebat - - بانكداري الكترونيكي - عبداله افتاده

سال گذشــته رييسكل بانك مركزی، در همايش بانكداریالكترونيك ونظامهای پرداخت تقويت كارايی نظام بانكی كشور را از طريق بهكارگيری فناوریهای نوين و تسهيل سيستمهای پرداخت يكیاز مهمترين اولويتهای بانك مركزی دانست كه از ديد رييس كل تحققآنتنهاباتامينزيرساختهایبانكداریالكترونيك مطابق با استانداردهای جهانی ميسر خواهد شد. اما موضوع مورد بحث در اين مقال اين نكته است كه بارها از زبان مديران ارشد بانك مركزی شنيدهايم كه آنها خود را موظف به «پايشگری نظامهای پرداخت » میدانند و معتقدند كــه بانك مركزی در اين حوزه بهدقت ساختار كنونی و روندهای آتینظامهای پرداخت را بررسی و تحليل میكند و بر اساس وظايف محوله سياستها،دستورالعملهاونيزبازطراحیهایمقتضی در نظامهای پرداخت را تدوين و به بازيگراناين صنعت ابلاغ میكند. بانك مركزی در تمامی اين اقدامات حفظ ثبات نظامهای پرداخت، رعايت حقوق مشتريان و نيز ترويج رقابت در ايــن صنعت را بهعنوان هدف دنبال میكند چراكه مسوولان بانك مركزی عميقا باور دارند كه تغيير روشها و مدلهای كسبوكار كه برآمده از رقابت هستند بهشرط عدم آسيبرسانی به ثبات نظامهای پرداخت و رعايت حقوق مشتريان آثار مثبتی را به همراه دارند. به گفته رييس كل، بانك مركزی بهعنوان پايشگر نظامهای پرداخت اصولی را در انجام مسووليتهای خود مدنظر دارد كه خطمشــی و برنامهريزیهای بلندمدت بانك مركزی را تحت تاثير قرار میدهد. برخی از مهمترين اين اصول عبارتند از : «حفظ ثبات نظامهای پرداخت »، «تامينامنيت روشها وابزارهای پرداخت »، «جبران شكست در ناهماهنگی و افزايش سطح رقابتبانكها »، «ارزيابیانطباقبااستانداردها در كسبوكارهای نوين »، «حمايتاز حقوق مشتريان ،» «ارتقایشمولمالی »،«يكپارچهسازیواستانداردسازی زيرساختهای بانكداری الكترونيك ».

از شعار تا عمل

درنگاهاولبه سخنان رييس كلبانك مركزی روزنههای اميدی ديده میشود كه نظام بانكداری الكترونيكی كشور تصميم دارد در بكارگيری فناوریهای نوين گامی اساسی بردارد اما در عمل شاهد اين هستيم كه اين بانك نه تنها به رويكرد و وعدههای خود توجه ندارند بلكه در عمل نيز برخلاف جريان آب در حال حركت هستند. ابتدای مرداد ماهامسال مديريت فناوریاطلاعاتاداره نظامهای پرداخت پيشنويس معماری كلان پرداخت مبتنی بر نشانهگذاری را به شبكه بانكی ابلاغ كرد كه حاوی نكاتیاست كه به نظر میرسد مشكلاتاساسی روش ارايه شده مثل روز روشن است و اينكه چرا اين مستند با اين همه ايراد ابلاغ شده سوال برانگيز است.

مشكلات اساسی

در هر حال بخش يك سند معماری كلان پرداخت مبتنی بر نشانهگذاری مميزی عملكردی دنا و مانا به منظور حصول اطمينان از صحت عملكردو برقراری امنيت درسيستمهای آنها بر عهده بانكها گذاشته شده است كه به نظر میرسد اين موضوع نگرانیهای ذيل را برای بانكها ايجاد كردهاست: 1و1. تاييدامنيتی مركز مانا توسط بانك تنها در حالی ممكن است كه مركز مانا زير مجموعه بانك باشد در غير اين صورت اين امر دارای پيچيدگیهای زيادی خواهد بود، لذا به نظر میرسد مراكز مانا توسط نهاد ناظر )بانك مركزی و سهند( بررسی و مجوز كسب فعاليت آن به شبكه بانكی ابلاغ شود. 1و2. در خصوص مراكز دنا نيز اين امر با توجه به تعدد اين مراكز تاييد امنيتی آن توسط بانك بسيار زمان بر و پيچيده خواهد بود، ضمن آنكه مجوز فعاليت مالی توسط نهادهای خارج از بانك بايد توسط نهادهای نظارتی صادر شود، لذا به نظر میرسد در اين خصوص بايد تاييدهای لازم همانند مركز مانا برعهده نهاد ناظر گذاشته شود و يا استانداردها و قوانين آن تهيه و به شبكه بانكی ابلاغ شود. 2. وظيفه بانك در خصوص تعيين سياستهای بانكی، صدور نشانه برای مانا با توجه به سياستهای داخلی هر بانك خواهد بود و ممكن است تفاوتهای اساسی در بين بانكها سبب پيچيدگی و عدم تمايل مردم به استفاده از اين خدمات شود، لذا بايد قواعد وكليات صدور نشانه توسط بانك مركزی ابلاغ شود. 3. در اكوسيستم نشــانهگذاری عنوان شده است درخواست تغيير وضعيت نشانه توسط مشتری بايد از طريق دنا ارسال شود و امكان اصلاح نشانه توسط بانك صادركننده كارت لحاظ نشده است، با توجه به اينكه بانك نقطه تماس و سرويسدهنده اصلی به مشتری است بايد امكان تغيير وضعيت در يك يا همه نشانههای فعال مشتری و بر اساس درخواست وی توسط بانك وجود داشته باشد. 4. در بلند مدت و با اســتقبال مشتريان از خدمات پرداخت مبتنی بر نشانگذاری تعداد تراكنشها در شبكه افزايش خواهد داشت و موجب بزرگ شدن سهند به موازات مركز شــتاب خواهد شد، اين امر سبب افزايش گلوگاههای اكوسيستم پرداخت و در نهايت كاهش كيفيت خدمات خواهد شــد، لذا به نظر میرسد با توجه به روند جاری رشد تراكنشها و تاثير ايجاد زيرساخت نشانگذاری بر افزايش نرخ رشد تراكنشها، ارايه خدمات پرداخت با مشكلات متعددی همراه خواهد شد. 5. در هيچ يك از بخشهای مستند به استانداردهای ترمينالها و پذيرندگان بابت ارايه سرويس خدمات پرداخت مبتنی بر نشان گذاری اشاره نشده است. 6. بر اساس مستندات ، نشانهای ارايه شده بر حسب درخواســت دنا، تنها روی پذيرنــدگان و ابزارهای درخواستكننده قابل استفاده خواهد بود با توجه به تعدد ارايه دهندگان خدمات در كشور به خصوص در حوزهارايه دهندگان خدمات پرداخت PSP( ،) پيشنهاد میشود جهت كاهش پيچيدگی دراستفادهاز خدمات مبتنی بر فناوری NFC و همچنين تعدد تعداد نشان براساس هر كارت مشتری، امكان توليد نشان مشترك و همچنين زيرساخت عمومی در شبكه پرداخت برای استفاده از خدمات و خريد براساس فناوری مذكور در اكوسيستم پرداخت ايجاد شود. 7. در اكوسيســتم پرداخت مبتنی بر نشانگذاری همچنان تمامی تراكنشها آنلايناست و راهكاری در خصوص انجام تراكنشهای آفلاين ارايه نشده است، لذا با توجه به شدتافزايش تعداد تراكنشها با توسعه خدمات پرداخت مبتنیبرنشانگذاری و توجهبهاينكه بهكارگيری اين استاندارد در اصل جهت ارايه خدمات كيف پول و تراكنشهای خرد در شبكههای پرداخت است پيشنهاد میشود دراكوسيستم پرداخت تغييرات لازم به منظور امكان انجام تراكنشهای خرد)كيف پول( به صورت آفلاين ايجاد شود. 8. در مستنداتارايه شده در خصوص كارمزد خدمات مبتنی بر نشانگذاری هيچگونهاشارهای نشدهاست با توجهبهاهميتهزينهومنافعطرح،جهتتصميمگيری بانكهاتعيينوابلاغنرخكارمزدخدماتدراينخصوص پيش از هر گونه اقدامی ضروی است. هدفاز بهكارگيریاستانداردهای نشانگذاری كاهش شدتاثروقوعريسكدرسيستمهایپرداختوبراساس استانداردهای EMV است با وجود ضعفهای شديد حاكم بر شبكه پرداخت و كارتهای مغناطيسی لازم است در خصوص بهكارگيریاستانداردهای EMV در شبكه پرداخت اقدامات متناسب انجام شود.

جمع بندی

برخیاز كارشناسان معتقدندبرخلاف رويههای پدافند غيرعامل بانك مركزی به جای متمركز كردن خدمات در جهت افزايش امنيت در مستند ارايه شده امكان افزايش گلوگاههای ارتباطی را فراهم كرده كه نه تنها میتواندانجام تراكنشها را با خطای بسيار مواجه كند بلكه موجبات رخنههایامنيتی رانيزبيشتر كردهاست. البته عدهای ديگر معتقدند از آنجا كه بانك مركزی اين روزها متهم است كه به جای رگولاتوری، حوزه اجرايی خود را روز به روز گستردهتر میكند و با ارايه اين مستند سعی در ايجاد فضايی برای خود دارد تا به اسم امنيت، مجددا تمامی اكو سيستم پرداخت از اين طريق را به دست بگيرد و همچون تجربه شتاب و شاپرك سعی در ايجاد درآمد جديدی برای خود و شركتهای زيرمجوعهاش دارد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.