واکاویطرزبرخوردایرانبافضایسایبری

Asre Ertebat - - ICT ايراني -

دســته ســوم، اختيارات شــورای ملی فضای مجــازی : « تحقق بخشــيدن به اهداف .. . » ، « تحقق بخشيدن به اقدامات و پروژههــا ...»، «نظــارت و ارزيابی ،»... «تقسيم كار ملی .. . » ، « برنامه ريزی برای حضور ... در مجامع جهانــی... صيانت از حقوق و منافع ملی و ... در جهت سالم و امنسازی فضای مجازی ...» و «مديريت تشخيص حملات ســايبری به كشور و همچنين دفاع از زيرساخت های حياتی در برابر حملات سايبری » و ... دســته چهارم، كميســيون عالی تنظيم مقــررات : «تصويب معيارها سياســتها و نظامهای كنترل كيفــی و فنی در همه زمينههای فضای مجازی از جمله امنيت و محتوايی و همچنين سياستها و معيارهای ارايه محتوا خدمات توســعه و بهرهبرداری فضــای مجــازی كشــور در چارچــوب مصوبات شورایعالی .»، «سياستگذاری ... ضوابط كلی صدور مجــوز ... برای ارايه هرگونه فعاليت در فضای مجازی شــامل محتوا )اعــم از داده، متن، صوت و تصوير( خدمات و زيرساختهای فنی و ارتباطی ،». «... بهرهبرداریهــای غير مجاز ... و تعيين جريمه و مجازات ...» و... در بودجــه ســال ۱۳9۳ مركــز ملــی فضای مجازی به منظــور تحقق اهداف شــورایعالی فضای مجازی و مركز ملی فضای مجازی موافقت گرديد دولت مبلغ يك هزار ميليارد ريال از محل رديفهای درآمــدی وزارت ارتباطــات و فناوری اطلاعات به عنوان بودجه ســال ۱۳9۳ مركز ملی فضای مجازی منظور كند. همچنين در مطلب قبل، نمونهای از يك فراخوان عمومی مشــاركت مــورد نظر اين شــورا را در زمينه محتــوای داخلی را ديديم. حال بــرای تحقيــق موضوع تاســيس شورایعالی فضای مجازی از منظر قانون اساســی ايران، ابتدا لازم اســت فضای ســايبر را در مقايســه با فضای فيزيكی و مرســوم ارزيابی كنيم. ايــن موضوع بینهايت مهم اســت چون فضای سايبر يك فضای مضاعف كشــوری تمام عيار است كه اگر منطق و مفهوم آن به خوبی شناسايی نشود موجب مخدوش شدن هر دو فضای ســايبر و فيزيكی خواهد شد. مشكل اساسی اين است كه فضای سايبر در عمل در حد يك ابزار و وسيله پيشرفته الكترونيكــی مورد توجه قــرار میگيرد هرچند كه در نظر، به آثار بینظير در همه ابعاد زندگی انسانی اعتراف شود. ۱۳

مفهوم امتداد در فضای ســایبر و فیزیکی

جامعه ســايبر يــك جامعــه تمامعيار اســت كه در امتداد جامعــه فيزيكی در زمان و فضای خاص بــا همه مختصات و كاركردهای آن شــكل گرفته و به غايت شبيه به كاركرد ســاختار فيزيكی بوده، هرچند در “فن”، “منطق” “ثبات و تعين” كاملا با آن متفاوت است. شكی نيست كه تغييرات اجتماعي در خلأ اتفاق نميافتد. توسعه فني و علمي خود بهوسيله محيط اجتماعي بــه حركت درآمده و شــكل ميگيرد، و در مقابــل، محيط اجتماعي متاثر از حضور فن و سيطره علم، قواعد و الگوهاي اجتماعي را بازتوليد مي كند. ۱4 اينترنت به عنوان “ابــزار ضروري” خلق و ايجاد جامعه ســايبری از توان و تاثير غيرقابل تمثيلي برخوردار است و اگرچه جوهر و اصالت اينترنت بــدوا بر مبناي محصــولات و “رفتار”هــاي اطلاعاتي و مبتنــی بــر داده قرارگرفته تــا كالاها و “رفتار” هاي “فيزيكي”، اما اســتعداد اينترنت براي ذخيره، انتقــال و افزودن ارزش به اطلاعــات، آن را عاملي مهم در ايجاد و تكوين پيوســته و مداومِ جامعه اطلاعاتي قرار داده است. همچــون معماري فنــي اينترنت، نحوه تعامل و تراكنش در اين فضا از يك ارتباط افقي بهره مي بــرد تا ارتباطي سلســله مراتبي و عمودي. اين فضــاي جهاني و غيربومي و آسانكننده ارتباطات جديد و بديع، جامعهاي معنادار و بر مبناي تعامل اجتماعي و جغرافيايي در جهان بهوجود آورده است. يكي از تاثيرات محسوس اينترنت، تسريع در بياعتبار ساختن كيفياتي است كه در گذشته براي دنياي جديد به آنها استناد مي شد و عمدتا در نظم اجتماعي جديد و ســنتي تجلي مييافت. نظم اجتماعي اينترنت در زمان و فضــا وجوب يافته، و گرچه از ثبات و اســتقرار بيبهره است و طبيعتي ممتد )فاصلهدار( دارد، از طريق برش و انتزاع تعامل هــا و تراكنش هاي بومي، قابل اشــاره ميشــود و دوباره در مرز بيكران زمان-فضا غوطهور ميشود. در نتيجه، اگرچــه مــا نمي توانيم نظم اجتماعي واحدي را كه مورد قبول همه باشد در اين فضا نشان دهيم و تنها قادريم آن فعل يــا رفتار خاصي را كــه در زمان معين واقع شده، از فضاي موجود منتزع كرده و موضــوع يك بررســي حقوقي، اجتماعي، يا اقتصادي قرار دهيم، اما وجود و كاركرد اين فضا در بنيادیترين لايهها جريان آزاد اطلاعات، حريم خصوصی و مالكيت، اجتماع انسان ها را حول محور اين اركان متحد ساخته تا امكان گفتمان و مراوده موجود شود. دنيای سايبر در لايه های اصلی به زبانی واحد ســخن می گويند چــون جهانی اســت هرچند كه برخی بــراي اجتناب از نظريه جبــر فنــاوري و اجتماعي به وضعيت دوقطبي شــبكه و نفس ) خودِ انساني(، يا “شبكههاي اجتماعی” استناد ميكنند، ۱5 كه در اين صورت بايد عميقا متوجه توســعه اخلاقي-رواني افراد اين جامعه غير آموزشديده، از طريق فاصله دادن به نظم اجتماعي سنتي باشيم. پس بايد بپذيريم از آنجــا كه اينترنت در خلأ كار نميكند، فنــاوري و رفتارهاي قديم و جديد در كنار يكديگــر به تاثيرگذاري و تاثيرپذيري مشــغول هســتند. از اين نظر، كمتر كســي ممكن اســت كه يك تماميت مســتقل يا حتي يك شخصيت متمايز براي خود در اينترنت فرض كند، و بيمناسبت نيست تا واژه “فضاي سايبر” را به منظور اشــاره به فضاي سياســی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگي كه درون شبكهها وجود دارد بهخدمت بگيريم، و از اين پس حتي ميتوان از واژه “شبكهوند” كه جمعيــت درون اين فضا را تشــكيل مي دهد ســخن گفت. هرچند به اعتقاد بعضی، اين فضا يك الحاقيه مجازي است و تنها بر يك جنبه از وجود شــخصي و اجتماعي كه اجازه غنا و تفكيك بيشــتر را ميدهد تاثير ميگــذارد، و آن عبارت است از اخذ يك هويت مضاعف. ۱۶ هويتي كه با استفاده از تولد يك مجاز واقعی در فضای ســايبر به وجود آمده و به همين دليل نمیتوان اين فضای ممتد و ادامهدار را از ريشــه خود كه همان هويت اصلی و فيزيكی انسانی است جدا كرده و موضوع حكمرانی متفاوت قرار داد. جامعه سايبر از جامعه ســنتی جدا نيست و نمیتوان رژيم خاص حقوقــی مغاير با نظم حقوق اساسی بر آن بار كرد. جامعه سايبرِ قابل اشاره، موجوديت خود را از قوانين اساسی كشــورها بازتوليد می كند و رفتار هيچ شــهروندی در فضای ســايبر نمیتواند بدون تجلی اصول قانون اساســی در اين فضا، موضــوع قضاوت و رفتــار متفاوت قرار گيرد. نكات ديگري هم در اين تغيير اجتماعي وجود دارد؛ نخست، دسترسي ســاختاريافته و محدود بــه اينترنت، و دوم، نيــروي فزاينــده همجنس كردن نحوه مديريــت تار بهوســيله بنگاههاي چندمليتي اســت. در نتيجه، مهم است كه بر هر دو جنبه “گوناگوني” و “شمول” اجتماعي فضاي سايبر بهعنوان بنيادهاي جامعه اطلاعاتــي تاكيد شــود. عنوان “شكاف ديجيتالي” ۱۷ عمدتا در ارتباط با دولت-كشورها مطرح است. اين دولتها هســتند كه بايد زيرساختهاي مناسب پيشرفت فنون ارتباطي را فراهم كنند و از اين رهگذر دسترسي ارزانِ شهروندان به اينترنت بايد پيشنياز شــمول جامعه اطلاعاتي محســوب شود، همانگونه كه دسترســي به زيرســاخت ارتباطات از راه دور براي شــركاي تجاري در اقتصاد ديجيتالي حياتي است... در مقاله بعــدی شــورای عالی فضای مجازی را در نظم حقوق اساسی ايران و حكمرانی جهانی فضای سايبر به تصوير می كشــيم، ســپس عناصر “محتوا”، “اولويت بخشی به محتوا”، “اخذ مجوز”، “پايــش و مميزی محتوايــی”، “مبانی و ارزش های اســلامی”، “مضّ و ناسالم و ناايمــن”، “تهاجم فرهنگی”، “ســبك زندگی ايرانی-اسلامی”، در مقابل “حريم خصوصی”، “حمايــت از مالكيت آثار”، “فضای رقابتی”، “سرمايهگذاری داخلی و خارجی”، “صادرات”، “ايجاد فرصتهای جديد شــغلی”، “منافع ملی”، “عدالت”، “مديريت تشخيص حملات سايبری به كشور” و “دفاع از زيرساخت های حياتی در برابر حملات سايبری” از يك طرف در تقابل با “تدوين و ارايه پيشــنهاد ... و تعيين جريمــه و مجازات...” از طرف ديگر، و اين را با بيانــات مهم نماينده ولی فقيه در ســپاه پاسداران و ميهمان ويژه اجلاس ســوم مجلس خبرگان كه به نظر نويســنده چكيده انديشه حاكم بر فضای ســايبر و به غايــت مرتبط با اين بحث اســت، با اركان فضای سايبر بررســی خواهيم كرد تا مشخص شود چرا سياست سايبری ايران در هر شكل و قــواره ای مفيد معنا نبــوده و ناگزير، ايرانيان فعــلا بايد با دنيــای مجرمانه فضای سايبر در سطح ملی كنار آيند.

پانوشت: ‪The New York Times, Apple citing‬ .1 ‪U.S. Sanctions, Removes Popular‬ ‪App in Iran, Aug.‬ ‪24, 2017.‬

2. رجیسترار دایركت آی یا همان

resellerclub یك شركت دو ملیتی هندی آمریکایی بود كه از اواخر تابستان سال 92 بهطور كامل تابعیت آمریکایی پیدا كرد و طبق قوانین آمریکا امکان ارایه سرویس به ایرانیان نداشت. در همان زمان بود كه زمزمه تحریم ایرانیان توسط این شركت به گوش میرسید و در مهر ماه همان سال رسما اعلام شد امکان ارایه سرویس به ایرانیان وجود ندارد و در اقدامی خودسرانه و بدون هماهنگی تمامی دامنهها به شركت رسلو منتقل شد. رسلو كه ناگهان با حجم زیادی از دامنههای ایرانی مواجه شده بود خیلی سریع تصمیم به تغییر زیرساختها و آمادهسازی نگهداری دامنههای ایرانیان گرفت. در این سالها، هاستینگهای ایرانی به ناچار سرویسی را پذیرفتند كه خودشان انتخاب نکرده بودند و انتخاب یك شركت آمریکایی بود. پشتیبانی ضعیف رسلو، مسدود كردن دامنهها بدون اطلاع قبلی، قطعیهای مداوم از جمله مشکلاتی بود كه در این مدت هاستینگهای ایرانی با این رجیسترار مواجه بودند. تاسف اینکه متن خبر آنقدر برای دنیا بیاهمیت بود كه حتی روزنامههای معتبر راجعبه آن چیزی ننوشتند. http://bit.ly/ 2vSaMgV

3. واقعیت این است كه بررسی تخصصی نظم حقوقی و سیاسی ایران از منظر فیلترینگ سهل و ممتنع است. به همین دلیل، با طرح پرسشهای متعدد، پیوسته باید از برخی مسایل ابهامزدایی شود تا به نحوی غیرجدلی و دقیق برسیم به آن زمینههایی كه وضع موجود را باعث شده است. ‪. ‪limitation or restriction‬ .4‬ 5. ترجمه Eutopia به معنای آرمانشهر )مدینه فاضله( است كه در لاتین بهمعنای جای خوب است. اتوپیا واژهای است یونانی كه مفهوم آن نیز با اثر تامسمور به عرصه آمد. ترجمه آن در زبان فارسی از اصطلاح شهابالدین سهروردی به معنای ناكجاآباد است. 6. در این مقالات ما به سایر تاثیرات اجتماعی، فرهنگی در تخریب شخصیت فردی و فجایع زیست-محیطی كاری نداریم و عمدتا از منظر اقتصاد دیجیتال و دولت الکترونیکی بدان مینگریم. 7. الف( تولید یا انتشار یا توزیع یا معامله دادهها یا نرمافزارها یا هر نوع ابزار الکترونیکي كه صرفا به منظور ارتکاب جرایم رایانهاي به كار ميروند. ب( فروش یا انتشار یا در دسترس قرار دادن گذرواژه یا هر دادهاي كه امکان دسترسي غیرمجاز به دادهها یا سیستمهاي رایانهاي یا مخابراتي متعلق به دیگري را فراهم ميكند. 8. كنوانسیون اروپایي جرایم سایبري 2001: تولید، فروش، بازاریابي براي استفاده، ورود، توزیع یا در دسترس قراردادن: الفتجهیزات شامل برنامه كامپیوتري، كه صرفا به منظور ارتکاب جرایم مربوط به مواد 2 تا 5 طراحي و ساخته شده است. و ب- گذرواژه كامپیوتري، كد دسترسي، یا دادههاي مشابه كه به تمام یا قسمتي از سیستم كامپیوتري امکان دسترسي را ميدهد. ‪. ‪Cyber Copyright‬ .9‬ . ‪WIPO Copyright Treaty‬ 1996 .10 ‪WIPO Performances and‬ .11 . ‪Phonograms Treaty‬ 1996

‪. Circumvention .12‬ 13. شاید به همین دلیل باشد كه اغلب طرحها و پروژهها از “دولت الکترونیکی” گرفته تا آموزش و غیره از همان ساختار و منطق مناسبات روابط سنتی و سیستم كاغذی در فضای الکترونیکی بهره میبرد و عملا به موازات روشهای مرسوم، یك “زایده” الکترونیکی ضمیمه روابط پیچیده قبلی شده و نظامی منحصر به فرد و غیراستاندارد به نام پیشخوان دولت، دفاتر خدمات الکترونیکی قضایی و ... موجودیت یافته است... از این جهت نیازمندیم تا مفهوم امتداد این دو فضا را با دیدگاه دقیقتری بررسی كنیم. ‪Akdeniz, Yaman; Walker, Clive;‬ .14 ‪Wall, David, The Internet Law and‬

‪.2001 ,‬ ‪Society, Longman‬ ‪Bellamy, C.; Taylor, J. A.,‬ .15 ‪Governing in the Information Age,‬ ‪.1998 ,‬ ‪Open University Press‬ ‪Kollock, Peter ) Editor(, Smith,‬ .16 ‪Marc; Communities in Cyberspace,‬ . Routledge, 1999 . ‪Digital divide‬ .17 ‪PRINTED AND DISTRIBUTED BY PRESSREADER‬ ‪PressReader.com +1604278 4604‬

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.