شمارش معکوس فک عمو بارارایمفیهامچمن م ثر جناعنهتبظرعقدامداتیودمرسهست كولانسبندوكارهاياينترنتي

Asre Ertebat - - گزارش - كاوه درفشاني ICT

فضاي اينترنت در اين روزها گويا تبديل به جزيرهاي دورافتاده شده كه در آن برخي از قوانين جاري كشور نصفه و نيمه اجرا شده يا حتي گاهي بهكل ناديده گرفته ميشود. اين روزها از يكسو تاكســييابهاي اينترنتي مشغول به خود مقرراتگذاري براي كسبوكار خود بوده و معتقدند كه صرفا يك بستر بوده و مسووليتي در قبال مسافراني كه از اپليكيشن آنها استفاده ميكنند ندارند و از سوي ديگر سايتهاي تبليغي آنلاين هم به محملي براي انتشار آگهيهاي خلاف عرف تبديل شدهاند. در حال حاضر برخي ســايتهاي تبليغاتي و آگهي سرشار از آگهي هايي همچون آگهي جذب همخانه و همسفر خانم در قبال پرداخت پول شدهاند. جالب آنكه سايتهاي تبليغي نيز بيتوجه به روال و قوانين جاري كشــور از قبول مسووليت در خصوص آگهيهاي منتشرشده روي بستر خود طفره ميروند و آنها نيز خود برای خود قانون وضع كردهاند. موضوع به همينجا ختم نميشود و حتي برخي فروشگاههاي اينترنتي نيز خود را در حكم پاساژي ميدانند كه جنسي در آن فروخته شــده و از قبول مســووليت در خصوص اجناس معاملهشده بر بستر خودداري ميكنند. در نهايت سايتهاي بهاشتراكگذاري فايلهاي ويديويي هم با همين منطق رايج در فضاي مجازي كشور خود را يك بستر صرف دانسته و مي گويند كه توان بررســي تمام ويديوهاي قرارگرفته بر سايت خود را ندارند. بهنظر ميرسد با بزرگ شــدن بيش از پيش كسبوكارهاي اينترنتي ايراني و ســترگ شــدن و درآمدزا شــدن آنها در سالهاي اخير، اكنون فصل جديدي بايد براي آنها شروع شود و لازم است نهادهاي مسوول با فشار بر آنها، اين كسبوكارهاي پولســاز را كه ضريب كاربری و نفوذشــان نيز بهاندازه كافی گسترده شده است مجبور كنند كه برخي حقوق كلي و لازم كاربران را رعايت كنند.

مورد عجيب تاكسييابهاي اينترنتي

با يك نگاه كلي به وضعيت كسبوكارهاي اينترنتي بهراحتي ميتوان گفت كه تاكسييابهاي اينترنتي از شروع فعاليتشان تاكنون به مقررات رايج و قوانيني كه پدران سنتيشان ملزم به رعايت آن بودهاند كاری نداشتهاند. پرداخت نكردن بيمه براي راننــدگان، در مواردي پرداخت نكردن ماليات، بی توجهی بــه قوانين پليس راهــور و البته فعاليت بدون اخذ مجوز از صنف مربوطه، از جمله مواردي بوده كه هموار مورد انتقاد منتقدان تاكسييابهاي اينترنتي قرار داشته اســت. در مدت فعاليت اين تاكسييابهاي اينترنتي اگرچه اين اپليكيشنها توانســتهاند به امر جابهجايي مسافر در شــهرهاي بزرگ كمك كنند، اما واقعيت اين است نقاط ضعف پوشش داده نشده در فعاليت آنها باعث شده تا مواردي همچون مزاحمت تلفني برخي از رانندگان اين اپليكيشنها براي مسافران خانم همواره مسالهساز باشد. ادامه اين وضعيت و كمتوجهي تاكسييابهاي اينترنتي در قدم اول و كمتوجهي نهادهاي قانوني مربوطه در مرحله بعد در نهايت كار را به جايي رسانده كه فاجعه تعرض به يكي از مسافران يك تاكسيياب اينترنتي امروز به مهمترين خبر شبكههاي اجتماعي تبديل شود. نكته جالب اما آن اســت كه با وجود آنكه اين تخلف توســط راننده اين تاكسيياب اينترنتي بهوقوع پيوسته و قاعدتا بايد مسوولان اين اپ در اين زمينه پاسخگو باشند، اما تاكسيياب اينترنتي مربوطه معتقد است كه مسووليت راننده خاطی به عهده خود اوست و در اظهاراتي تاملبرانگيز اضافه كردهاند كه گردانندگان اين تاكسی اينترنتی به شكل داوطلبانه و با ميل شخصی خود و نه الزام، با پليس برای شناسايی عامل جنايت همكاری كردهاند. در حقيقت گويا همان مانند «خشت اول چون نهد معمار كج، تا ثريا ميرود ديوار كج» براي تاكسييابهاي اينترنتي محقق شده و چون همواره خود را فقط بســتر ارايه خدمت معرفي كردهاند، لذا از قبول هر مسووليتي در قبال رانندگان و مسافران خودداري ميكنند. اين در حالي است كه انتظار ميرود اين شركتهاي اينترنتي كه به درآمدهاي ميلياردي نيز رسيدهاند در هنگام ثبتنام رانندگان لااقل مدارك آنها را با دقت بيشتري بررسي كرده و از ثبتنام هر فردي بدون انجام تحقيقات لازم درباره او اجتناب كنند. بد نيســت بدانيم مرور آمار ارايهشــده از ســوی يكی از اين تاكسیيابهای اينترنتی نشان میدهد كه اين شركت در سه سال گذشته 900 ميليارد تومان درآمد كسب كرده است.

تخلفات آشکار سايتهاي تبليغاتي

سايتهاي تبليغاتي با وجود آنكه مدت زمان زيادي از شروع فعاليتشان نميگذرد، اما بهسرعت رشد داشتهاند و حتي برخي از آنها به انجام تبليغات تلويزيوني و نصب بيلبوردهاي تبليغاتي در سطح شهرها نيز اقدام ميكنند كه گوياي وضعيت مناسب مالي آنها است. اين سايتهاي تبليغاتي و آگهي رايگان همواره با انتقادهايي از سوي بنگاه هاي معاملات ملكي، فروشــندگان اتومبيل و ســاير اصناف نيز روبهرو بوده و اگرچه باعث شدهاند كه مردم راحتتر به خريد خانه يا اتومبيل و اشياي دست دوم بپردازند، اما از ســوي ديگر باعث از بين رفتن شغل بســياري از افراد شاغل در اين مشاغل واسطهاي هم شدهاند. از سوی ديگر اين ســايتها حالا به اصلیترين پاتوق كلاهبرداران اينترنتی در كشور نيز تبديل شدهاند و بنا به گزارشهای پليس بيشترين كلاهبرداری از طريق اين سايتها انجام میشود. فارغ از اين موضوع اما نوعي از فعاليت كه چندي است توسط برخي از اين ســايتهاي آگهي رايگان و تبليغاتي باب شده، انتقادهاي فراواني را در پي داشته است. بسياري از منتقدان سايتهاي آگهي رايگان نشر آگهیهايی مانند درخواست همخانه و همسفر خانم را كه در برخي موارد در آنها جزيياتی همچون شرط ســنی و مشخصات فيزيكی نيز ذكر شــده، نمونهاي از ايجاد روابط نامتعارف و غيرشرعي قلمداد ميكنند. اگرچــه در ســالهاي گذشــته گزارشهاي متعــددي در رســانهها در زمينه قبيح و زشــت بودن و مخالف عرف بودن اين آگهيها منتشر شده، اما اين سبك آگهيها همچنان در شناختهشدهترين سايتهاي آگهي داخلي منتشر ميشوند، هيچكس هم كاری به كار ايشان ندارد. مواردي همچون آگهي فروش اجناس سرقتي از ديگر مواردي است كه همواره در زمينه فعاليت ســايتهاي آگهي رايگان مسالهساز بوده و البته همچنان نيز متوقف نشده است. همچنين نمونههايي همچون انتشار آگهي فروش كاشيهاي ســرقتي از اماكن تاريخي در ســايتهاي تبليغاتي و آگهي رايگان نيز از ديگر مســايلي بوده كه در اين سالها توجهات زيادي را به خود جلب كرده است. اگرچه برخي از اين ســايتهاي آگهي رايــگان مدعياند كه كارشناس آنها قبل از انتشــار، آگهيها را بررسي ميكند، اما نگاهي به آگهيهاي منتشرشــده نشان میدهد اين مساله تا چه حد واقعی و تا چه ميزان شعاری برای پوشش كار ايشان محسوب میشود.

فروشــگاه هاي اپليکيشن بي مســووليت تر از هميشه!

فروشگاههاي اپليكيشن اگرچه در اين سالها با فراهم كردن امكان دانلود سريع و بيدردســر اپهاي موبايلي بسيار مورد توجه قرار گرفتهاند، اما نحوه عمــل آنها همواره با انتقادهاي جدي همراه بوده كه غالبا نيز پاســخ صحيح و كاملي به اين انتقادها داده نشده است. اگر نگاهي به شــرايط برخي از پرطرفدارترين فروشگاههاي اپليكيشني داخلي بيندازيد، ميبينيد كه آنها در سايت هاي خود رسما اعلام كردهاند كه هيچ مســووليتي در قبال آلوده بودن اپليكيشنهاي ارايهشــده روي بستر خود به ويروس يا هك شدن افراد بهدليل دانلود اپهايي كه آنها معرفي و ارايه كردهاند، ندارند. اين به آن معني است كه اگرچه فروشگاههاي اندرويدي مذكور خود را محق ميدانند كه بخشي از مبلغ هر اپليكيشــن را براي خود بردارند، اما تمايلي به صرف وقت و هزينه برای بررســي آلوده بودن يا نبودن اپهاي ارايهشده روي بستر خود ندارند. همانطور كه مشهود است، برخي از فروشگاههاي اپليكيشني نيز خود را صرفا يك بستر دانسته و از قبول مسووليت در قبال كاربرانشان بهراحتي شانه خالي ميكنند. اين در حالي است كه نمونههاي خارجي آنها مانند گوگلپلي و اپاستور شرايط سختتري براي بررســي آلوده نبودن اپهاي ارايهشده روي خود به ويروس دارند و آنها را بررسي ميكنند.

فروشگاههاي اينترنتي و سايتهاي اشتراك ويديو

برخي فروشگاههاي اينترنتي كه حاضر به قبول مسووليت در قبال كالايي كه روي بســتر آنها ارايه و فروخته شده نيستند، از ديگر نمونههاي تعجببرانگيز در زمينه بيمسووليتيهاي زنجيرهاي و سريالي كســبوكارهاي اينترنتي در اين روزها هستند. اين فروشگاهها با ذكر اينكه خود را همچون پاساژي ميدانند كه فروشندگان مختلف بر بســتر آنها اجناس خود را مي فروشــند، فروش اجناس بيكيفيت، قاچاق و بروز هر مشــكلي در فروشــگاه خود را با اين توجيه كه آنها فقط يك بســتر هســتند رد ميكنند تا خريداران با خريد هر كالا از اين ســبك فروشــگاهها بهنوعي پاي قرارداد تركمانچاي را امضا كرده باشند.سايتهاي بهاشــتراكگذاري ويديو نيز در اين سالها رشد مناسبي داشــتهاند و حتي در مواردي باعث شكوفايي عرصه توليد محتواي ويديويي در كشور نيز شده و انتظار ميرود در سالهاي آتي رقيبي جدي براي شبكههاي ماهوارهاي و تلويزيوني شــوند. با اين وجود، انتشار فايلهاي ويديويي كه بعضا اتهاماتي را به اشــخاص حقيقي و حقوقي وارد ميكند روي بســتر برخي از آنها باعث ايجاد مشكلات فراواني براي چهرههاي شناختهشده كشورمان در عرصههاي مختلف فرهنگي، هنري و سياســي شده است. درواقع برخي از اين سايتهاي بهاشتراكگذاري ويديو نيز با اين توجيه كه آنها صرفا بستر ارايه فايلهاي ويديويي هستند كل مسووليت انتشار تهمت را به عهده شخص بارگذاريكننده فايل دانسته و از قبول مسووليت انتشار شانه خالي ميكنند.

توجه ويژه مقامهاي قضايي به فضاي مجازي

اگرچه در ســالهاي اخير برخــورد لازم و كافــي با فعالان كسبوكارهاي فضاي مجازي نشــده و با اين توجيه كه اين كسبوكارها نوپا هستند در بسياري از موارد مانع از برخورد جدي با آنها شــده اند اما به تازگي تهديدات كسبو كارهاي متعدد فضاي مجازي بيش از پيش مــورد توجه قرار گرفته است. اخيرا جانشــين فرماندهی ناجا، سردار اسكندر مومنی در گفتوگويي تلويزيوني رســما اعلام كرد كه اگرچه هرگز مخالف فضای مجازی نيســت، اما تهديد در اين فضا را واقعا جدی ميداند. اين مقام مسوول همچنين با درك مناسبي كه از شرايط فعلي و نقصانهاي قانوني فعاليت كسبوكارهاي اينترنتي داشته، متذكر ميشود: چطور برای انتشار يك روزنامه يا كتاب ضوابط مشخصی وجود دارد، اما برای فضای مجازی اين ساماندهی و نظم انجام نمیشود. جانشــين فرماندهی ناجا همچنين با هشــدار به خانوادهها در خصوص مشــكلات اين حوزه گفته است: نيروی انتظامی بهعنوان عضوی از شورایعالی فضای مجازی حرفهای خود را میزند، اما همه از جمله خانوادهها بايد به اين موضوع توجه داشته باشند. ســردار مومنی همچنين متذكر شــده كه به موضوع فضای مجازی نبايد نگاه بخشی و جناحی داشت و قانونگذاران بايد برای نظم دادن به اين فضا وارد شوند. با توجه به فضاي بهوجود آمده و اشراف سطوح بالاي ناجا به موضوع انتظار ميرود ديگر اعضاي شورايعالي فضاي مجازي و فعالان حوزه نيز به عمق مشــكلات موجود در زمينه كســبوكارهاي آنلاين اينترنتي پي برده و از اين پس اجازه ندهند برخي از اين كســبوكارهاي اينترنتي با پنهان شدن پشت شــعارهايي همچون دانشبنيان بودن يا در ابتداي راه بودن خواستار اختيارات و فعاليتهاي فرا قانوني نشوند. اگر پيش از اين در فصلي بوديم كه جوانههاي كسبوكارهاي اينترنتي تازه زده شــده بود و نياز به ايجاد شرايط گلخانهاي داشتند، اكنون با بهثمر نشستن آنها لازم است كه اين شرايط گلخانهاي كنار رفته و به حقوق كاربران و استفادهكنندگان از خدمات آنها يعني مردم بيشتر توجه شود. به هر روي اگرچه كسبوكارهاي اينترنتي در ايجاد اشتغال در اين سالها موثر بودهاند، اما واقعيت اين است كه رها بودن آنها و مسووليتپذير نبودنشان ميتواند باعث ضايع شدن حقوق مردم كه بايد اولويت اول كشور باشند، شود. در شمارههای بعدی بهشكل دقيقتر به نقش و سهم دستگاهها و نهادهای مسوول اعم از حقيقی و حقوقی در حوزه سايبری در شــكل گيری فضای بی قانون كســب وكارهای اينترنتی خواهيم پرداخت.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.