آسمان هفترنگ شبکههایمجازی درسالیکهگذشت

Asre Ertebat - - News - میثم لطفی

محبوبیت بین کاربران ایرانی

کارشناسان معتقدند که در حال حاضر دستکم60 درصدافراد بالای12 سال در کشور حداقل در یک شبکهاجتماعی عضویت دارندوایندرحالیاستکهمردانایرانیپنجدرصدبیشتراززنان این قبیل فضاها را مورداستفاده قرار میدهند. آمارها همچنین حاکیاز آناســت که84 درصدایرانیهای عضو شــبکههای اجتماعیمختلفتحصیلاتدانشگاهیدارندوازمیانافرادمتاهل کهدرایننظرسنجیشرکتکردند6 /54 درصدعضویکشبکه اجتماعیبودهاند.درمیانهمهشبکههایاجتماعیپرکاربرددر ایرانتلگرامبا55 درصدرتبهنخسترابهخوداختصاصدادهاست وپسازآناینستاگرامبا23 درصددررتبهدومقراردارد.البتهدیگر اپلیکیشنهایارتباطیهمازبازارایرانسهممیبرندوبرايمثال واتساپ با 14 درصد، فیسبوک با 4 درصــد، وایبر 2 درصد و گوگلپلاسنیز2 درصدازاینبازاررادراختیارگرفتهاند.بااین آمار وارقام، بحث شبکههایاجتماعی در فضای داخلیباید جدیتر مورد توجه قرار گیرد و توجه ویژه به آن شود.

تلگرام؛ فیلتر یا اختلال

اواخر سال 93 برای نخستین بار اپلیکیشن تلگرام روی گوشــی کاربران ایرانی نصب شــد و طولی نکشید که این ابزار ارتباطی توانســت با پشتسر گذاشتن رقبا به محبوبترین شبکه اجتماعی داخلی تبدیل شود تا بر اساس آخرین آمار رســمی بیش از 45 میلیون ایرانی در آن عضویت داشــته باشــند. با این حال در جریان بروز برخی ناآرامیهــا و اغتشاشــات، دهم دیماه 96 این پیامرســان بهدلیل فعالیت برخی کانالهای معاند نظام از دســترس کاربران خارج شد. این اتفاق بهدنبــال بيتوجهي پاول دورف، موســس تلگرام به درخواست وزیر ارتباطات ایران مبنی بر جلوگیری از خشونتپراکنی در یکی از کانالهای پیامرسان صورت گرفت و در پی ادامه فعالیتهای کانال مذکور، تلگرام به دستور ســطوح امنیتی و عالی کشــور و بهصورت موقت فیلتر شــد. وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات شرط رفع فیلتر تلگرام را حذف موارد تروریستی اعلام کرد و توضیح داد مستندات زیادی وجود دارد که نشان میدهد تلگرامبه مقررات خود درباره منع خشونت پایبند نبوده اســت. به هر حال پس از گذشت چند روز وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات اعلام کرد این اپلیکیشن پیامرساناز فیلتر خارج شدهاست تا مردمبار دیگربتوانند به آن دسترسی داشته باشند.

فیلترینگاینستاگرام

در پی ادامــه یافتن تجمعات اعتراضی و بنابر مســایل امنیتی، همزمان با فیلترینگ تلگرام دسترسی به شبکه اجتماعیاینستاگرام برای کاربرانایرانی غیرممکن شد. در پیایناتفاق، اسماعیل نجارزاده، معاون سیاسی وزیر کشور در پاسخ به پرسشــي درباره خارج شدن تلگرام و اینستاگراماز دسترس کاربران گفت: دولتبنای تعطیلی شبکههای مجازی را ندارد، اما زمانی که ایجاد اختلال میشود طبیعی است که از ابزارهای کنترل اجتماعات غیرقانونیاستفاده و تصمیمات مقطعی گرفته شود. این اتفاق برای بســیاری از کاربرانی که کسبوکارهای مبتنی بر فضای مجازی را پیش میبرند مشکلاتیایجاد کرد و یک روز پس از آغاز فیلترینگ یک منبع آگاه در این خصوص توضیح داد: فیلترینگ شــبکه اجتماعی اینستاگرام بهدلیل وجود نداشتن نمونه مشابه داخلی موقتی است و انتظار میرود محدودیتهای ایجادشده برایاینستاگرام تا چند هفته آیندهازبینبرود و دسترسی بهاینستاگرام در وضعیت عادی قرار گیرد. البته فیلترینگ هوشــمند برای این شــبکه اجتماعی بهصورت جدی دنبال میشــود و حتی پس از آزادســازی، کاربران با محدودیتهای محتوامحور روبهرو خواهند بود. صحبتهایاین منبع آگاه درستبود و تنها چهار روز پس از آغاز فیلترینگ، درحالیکه تلگرام همچنان فیلتر بود کاربرانایرانی توانستند وارداینستاگرام شوند.

آزادسازی ویچت

با فیلتر شدن دو شبکهاجتماعی تلگرام واینستاگرام، بار دیگر صحبتهایی در مورد رفع فیلتر پیامرسان ویچت به میان آمد. همزمــان با اجرای طــرح فیلترینگ دو اپلیکیشــن مذکور، فرمانده نیروی انتظامی اعلام کرد فیلترینگ همهبخشهای ویچت یک طرحاشتباهبود و بهصورت همزمان وزارت ارتباطــات از مخالفت خود با فیلترینگ ویچت خبر داد. ســال 1392 پیامرســان ویچت بهدلیل جمعآوری اطلاعات موجود در گوشی کاربران، نقض حریم خصوصی با رصدارتباطاتاعضا وانتشار گسترده محتوای مجرمانه غیراخلاقی و مســتهجن با درخواست کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه فیلتر شد. دراین میان چهاردهم دیماه 96 همزمانبا رفع فیلتراینستاگرام، فیلتر ویچتبهطور کامل برداشته شــد تا زمزمههایی مبنی بر جایگزینی آن با تلگرام مطرح شــود. کارشــناس نرمافزار یکی از پیامرسانهای داخلی درباره رفع فیلترینگاین پیامرسان گفته بود: ویچت یکیاز پیامرسانهای بزرگ دنیااست که امکانات قابل قبولی دارد، ولی از نظر امنیت در میان 10 پیامرســان اول دنیا که تلگرام رتبه اول و پیامرسان واتساپ رتبه دوم را دارد، رتبه 9 را کســب کرده است. مساله امنیت نکته بزرگی برای کاربران ایرانی محسوب میشود و همچناناز تلگرام یا واتساپاستفاده ميکنند. رفع فیلتر اینستاگرام و ویچت این فرضیه را ایجاد کرد کهاحتمالا ویچت جایگزینی برای تلگرام بهعنوان یک پیامرسان خارجی باشد.

پیامرسانهای بومی

سیدابوالحســن فیروزآبادی، دبیر شورایعالی فضای مجازی در یکیاز گفتوگوهاياخیر خود توضیح داد در حال حاضر پیامرسانهای بومی 13میلیون کاربر فعال را در خود جــا دادهاند و در کنار پیامرســانهای خارجی میتواناین رقم رابسیار مناسب دانست. اوبااستنادبه آمار یادشدهخواستارحمایتبیشترپیامرسانهایداخلیشد تا درنهایتایناپلیکیشنهایبومی جایگزیننمونههای بیگانهشوند. شورایعالی فضای مجازی هماکنون مصوبهای را برای حمایت از پیامرســانهای داخلی در دستور کار خود دارد که بهموجــب آن وزارت ارتباطات بهعنوان مجری طرح به مراکز توسعهدهنده پیامرسانهای بومی وام 5 میلیارد تومانیاعطا میکند. با پایان یافتن سال 96 طرح اعطای وام مذکوربهاین شرکتها مراحل خود را پشتسر گذاشــت تا در آینده نزدیک به حســاب شرکتهای توسعهدهندهاپلیکیشنهایارتباطی داخلی 5 میلیارد تومان وام نقدی واریز شود. از جمله پیامرسانهای داخلی که در زمان فیلترینگ تلگرام نام آن بر سر زبانها آمد تا جایگزیناپلیکیشنهای خارجی شود، سروش بود. البته بهجز سروش اپلیکیشنهای اجتماعی دیگری هم در بازار داخلی توسعه یافتهاند که از مهمترین آنها میتوان به کلوب، فیسنما، فارس توییتر، هممیهن و افســران اشاره کرد.

رفعفیلترفیسبوک؟

اواخر سال96 وزیرارتباطات و فناوریاطلاعات بااشاره به پیشنهاداینوزارتخانهبرایتغییرسیاستهایفیلترینگ شــبکه اجتماعی فیسبوک گفت: در صــورت وجود زیرساختهای فنی، پیشــنهاد تغییر مدل فیلترینگ فیسبوک و دیگر سایتهای اینترنتی را در دستور کار خود دارد تا مردم ایران پلیس اینترنت باشــند و از آن بهدرستیاستفاده کنند. جهرمی همچنین بهاین مساله نیز اشــاره کرد که صفحات آموزنده فیسبوک باید در دسترس عموم کاربران قرار گیرد و مدل فیلترینگ آن براساس محتوا باشــد تا مردم بتوانند از اطلاعات مفید منتشرشــده در این شبکه اجتماعی اســتفاده کنند. همچنین گفته شد هماکنوناز نظر فنیامکان تفکیک صفحات مناسب ونامناسببراساس محتوا در سایتهای اینترنتی وجود ندارد و گروههایی برای بررسی فنی این اتفاق تلاشهایی را آغاز کردهاند. باهمهاینتوضیحات،اواسطاسفندماه96 خبرهاییمبنی بر رفع فیلتر فیسبوک و توییتر در میان کاربران دست به دست شد. در پیایناتفاق تعداد زیادیاز کاربرانایرانی با نشر توییت یاانتشار خبر مربوط به باز شدناین دو شبکه اجتماعیازاتفاق مذکوراستقبال کردند. طی روزهای قبل ازایناتفاق بحثهای متعدد درباره آزادسازی فیسبوک در رسانهها و محافل مختلف مطرح شد.

آزادسازی توییتر

اواخر ســال 96، یکی از اعضای کمیســیون آموزش و تحقیقــات مجلس بهصورت رســمی خواســتار رفع فیلترینگ توییتر شد. ارن خانلری، نمایندهارامنه شمال کشور در مجلس شورای اسلامی توضیح داد که توییتر نسبت به دیگر فضاهای مجازی مطالب پربار و مفید دارد و حتی در زمینه مســایل علمی، سیاسی و اجتماعی تحلیلهایبهروز و قابل قبول منتشر میکند. ایننماینده مجلساظهار کرد کهبا رویکرد مثبت میتوان فضاهای مجازی کمخطرتر ماننــد توییتر را بهصورت سیستماتیک مقابلنیروهایی که علیه کشور هجمههای سیاسی و عقیدتی وارد میکنند مورداستفاده قرار داد؛ زیرا توییتر یکیاز کمضررترین فضاهایاجتماعی محسوب میشــود. با این توضیحات، محمدجواد آذریجهرمی در خصوص رفع فیلتر توییتر و امکان دسترســی آزاد کاربران به این شــبکه اظهار کرد که مساله مذکور در حال بررسی است و بهصورت مستقیم رفع فیلتر توییتر را پیگیری میکند. دولت دوازدهم پیشبینی کردهاست که در سال97 بیش از 100 هزار شــغل در حوزه فناوری اطلاعات و فضای مجازیایجاد شود والبته تا پایان سال 96 نیز این عرصه 100هزار فرصت شغلی جدید را دراختیار مردم قرار داد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.