باگهای پیمایش بازیگران کلاندادهها

مسوولان پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات ملاحظه کنند

Asre Ertebat - - صفحه اول - عباسپورخصاليان

«گزارش تحليلی نخســتين پيمايــش كلاندادهها در ايران» كه توسط پژوهشــگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات در بهمن 1396 منتشر شد، پژوهشی است خوب، اما میتوانســت علمیتر و كاربردیتر از آنچه هست باشد، به شرط اينكه: * از خطای پلاگياريسم بری می بود و ماخذ عباراتی كه در پيشگفتار آمده ذكر میشــد )ماخذ مقاله «... برتر از نفت آمد پديد!» منتشرشده در هفتهنامه عصر ارتباط شماره اول مهرماه 1396 است كه عباراتی از آن در گزارش عينا كپیپيست شده است، آنهم بدون اشاره به ماخذ( به اين نكته در پايان يادداشتم دقيقتر خواهم پرداخت؛ *عنوان و متن گزارش پيمايش، پيش از انتشار رسمی مورد ويرايش ادبی و فنی قرار میگرفت و اينچنين نارسا رسانهای نمیشد؛ *رابطه «علتومعلولی» و منطقی ميان اين پژوهش و پژوهش های مرتبط ) پيشــتر انجام شــده توسط پژوهشــگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات در موضوع كلاندادهها( برقرار میشد؛ )توضيح اينكه اين گزارش پس از ارايه دو پروژه زير از طرف پژوهشگاه ارتباطات و فناوري اطلاعات انجام شده است: -پروژه «تدوين نقشه راه كلاندادهها» به كارفرمايي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات؛ و -پروژه «بررســی پيشنيازها و تبييــن ويژگيها و چارچوبهای فنی و زيرســاختی و الزامات حقوقی، مقرراتی و قانونی امكان بهرهگيــری و ارايه خدمات كلاندادهها» به كارفرمايي سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي. -كار بررسی و تحليل وضعيت موجود كسبوكارهای كلاندادهها در كشــور، صرفا به شناخت ناقص نوع و سطح خدمات آنها خلاصه نمی شد، بلكه به شناخت توانايی آنها در خلق دانش، دانش فنی و نوآوری تسری داده میشد. *در مطالعه زيســتبوم كلی كسبوكار كلاندادهها در كشــور بايد به مســاله adoption نيــز التفات میشــد، يعنی به اين مطلب كه كــدام بازار عمودی و چه بخشهايــی از آن، به چه ميــزان از خدمات و توليدات كســب وكار كلان داده ها : knowledge production يــا فرآورده دانــش در خروجی اين كسبوكارها اســتفاده كردهاند يا استفاده میتوانند بكنند؟ * بررســی و تحليل وضعيــت موجود زيســت بوم كلاندادهها در كشور مســتلزم تخمين ارزش بازار، بهعلاوه احتساب ميزان سرمايهگذاری كنونی در اين بخش نوپديد نيز هســت؛ اما گزارش مذكور در اين موارد ساكت است. * متناســب با اهداف پيمايش مورد بحــث ) يعنی: شناخت زيستبوم كلی كسبوكار كلاندادهها( بايد در ميزان خوداتكايی كسبوكارهای كلاندادهها در كشور و وجوه كمی و كيفی وابســتگی آنها به منابع خارج از كشور نيز مطالعه میشد. *علاوه بر كسبوكارهای مدعی داشتن تخصص در زمينه كلاندادهها كه در دو نمايشگاه تلكام و الكامپ شركت كرده بودند و به همين دليل در فضای نمونه لازم برای اجرای پيمايش گنجانده شدند، همچنين شركتهای بزرگی كه در اين دو رويداد معمولا حضور ندارند و شــركت نمیكنند، اما به يقين دارای مخزن دادههای كلان هستند و نيازمند دانشپژوهی در آن هستند، بايد لحاظ میشدند. * در فرايند تحقيق و در نتيجهگيری، چند نكته مهم مغفول ماندهاند: *حوزه علمی تحليلشناســی analytics( ) بهكل فراموش شده است؛ *در نتيجه غفلــت از حوزه علمی تحليلشناســی، استاندارد ‪ISO 19731: 2017, Digital analytics‬ ‪and web analyses for purposes of‬ ‪market, opinion and social research‬ ‪Vocabulary and service requirements‬ و قابليت تســلط بخش بر آن نيز )از ايــن گزارش و گزارش پيشين پژوهشگاه( كلا انكار شده است؛ *ارايه پيشــنهادهايی برای رفع خلأها و كاستیهای حقوقی، قانونی، مقرراتی، آموزشی و... بهمنظور ارتقاي توانايیهای تحليلشناختی كارشناسان بخش صورت نگرفته است. *بر ضرورت قانونگذاری برای اعتمادســازی ميان شــركت برونپذير پروژه تحليل كلاندادهها و نهاد برونسپار مخزن كلاندادهها، اصلا تاكيد نشده است؛ *از ضرورت مقرراتگذاری پَتِنت و اينكه چه كســی پتنت برای دانــش، دانش فنی و نــوآوری حاصل از دادهكاوی در كلاندادهها دريافــت می كند، ذكری نشده است – و به اين پرسش كه «آيا شركت برونپذير يا نهاد برونسپار مخزن كلانداده ها مالك معنوی و مادی خلق دانش، دانش فنی و نوآوری است » پاسخی داده نشده است؛ *وجود يا نبود خطمشیهای مديريت مالكيت معنوی نتايج تحليل كلاندادهها در بخش، معين نشدهاند؛ *راهبردهای مســايل مربوط به انتقال فناوریهای مرتبط با تحليل كلاندادهها مغفول ماندهاند؛ *از مدلهای كســبوكارهای تحليــل كلاندادهها سخنی به ميان نيامده است؛ *به ايجاد نظام جــذب فناوریهای مرتبط با تحليل كلاندادهها در كشور پرداخته نشده است؛ *به ايجاد مركز ملی دادهشناسی، انديشكده و مراكز ملی تحليلشناسی اشارهای نشده است؛ *شيوههای ارزشــيابی و ارزشگذاری دانش فنی و نوآوری حاصل از دادهكاوی در كلاندادهها مسكوت مانده است؛ و *راهكارهای توسعه منابع انسانی برای دانشپژوهی و دادهكاوی در كلاندادهها نشانداده نشدهاند. در پايان، قابل ذكر است كه: در پيشــگفتار « گزارش تحليلی نخستين پيمايش كلاندادهها در ايــران » عباراتی برگرفته از هفتهنامه «عصر ارتباط »، شماره اول مهرماه 1396 آمده است كه مالكيت معنویاش از آن من و مالكيت مادیاش از آن ناشر هفتهنامه «عصر ارتباط » است، اما در «گزارش تحليلی نخستين پيمايش كلاندادهها در ايران » هيچ اشارهای به منبع اين عبارات نشده است. عبــارات مقاله مــن با عنــوان «...برتــر از نفت آمد پديد !» كه در گزارش مذكور بــدون ذكر منبع، عينا و بیكموكاســت اقتباس شده اســت، چنين است: «يك قرن پيش، ارزشمندترين منابع جهان، نفت بود اما اكنون به جای نفت، Data ارزشــمندترين منبع جهان شده است. در نتيجه، پنج غول جهان سايبری يعني گوگل، آمازون، اپل، فيسبوك و مايكروسافت، ارزشمندترين بنگاهها در جهان امروز هستند؛ چراكه سودهايشان سرسامآور زياد اســت: آنها در مجموع، تنها در سه ماهه اول ســال 2017 رویهمرفته 25 ميليارد دلار آمريكا، سود خالص كسب كردند. البته نيمی از تمــام دلارهايی كه در اين مــدت در آمريكا بهصورت برخط خرج شــد، به آمازون رسيد. در سال گذشته نيز تقريبا تمام رشد درآمد در حوزه تبليغات ديجيتالی، نصيب گوگل و فيسبوك شــد » . من در مقالهام، منبع عبارات مذكور را econ.st/ 2pL8XSq نوشته بودم، ولی «گزارش تحليلی نخستين پيمايش كلاندادهها در ايران » از ذكر آن هم دريغ كرده است. در ادامه، مورد ديگری از خطای پلاگياريسم )يا سرقت ادبی( در پيشگفتار «گزارش تحليلی نخستين پيمايش كلاندادهها در ايران » مشــاهده میشــود كه در متن گزارش، تنها «نكته حايز اهميت » (ذكرشــده در مقاله من( به «موضوع اصلی » تغيير يافته و بقيه عبارات من، بدون ذكر ماخذ عينا الصاق شده است : «موضوع اصلی فقط ســود 25 ميليارد دلاری كسبشده توسط پنج بنگاه ســايبری در عرض تنها سه ماه نيست؛ بلكه مهم پاسخ به اين پرسش اســت: چرا مقولهای به نامData ، ارزشمندترين منابع جهان قلمداد میشود ؟». آنگاهنظريه من در مورد گذار پارادايمی از اطلاعات به داده، باز بدون ذكر مالكيت معنوی اين نظريه در گزارش پژوهشــگاه الصاق شدهاست. اين را هم شفاف بگويم كه من از ذكر ارتكاب خطای پلاگياريســم در گــزارش مورد بحث و برشــمردن كاســتیهای متن گزارش نظری ندارم، خردهگيری نمیكنم و هيچ قصــدی ندارم جز ارتقــاي فعاليت پژوهشی همكاران ســابقم در پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات يا همان «مركز تحقيقات مخابرات » سابق.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.