سامان گلریز: نقد جدی به تبلیغ در برنامه آشپزی دارم

Bani Film - - تلویزیون - منبع: تسنیم

شاید در تلویزیون وقتی نام غذا به میان بیاید اولین نامی که به یاد آوریم سامان گلریز باشد. آشپزی که از حدود 20 سال پیش در تلویزیون آموزش آشپزی میدهد و در طی این سالها ذرهای از شوق و هیجانش نسبت به مسئله غذا و آشپزی کم نشده است. وی به جز تدریس در دانشگاههای داخل کشور، سابقه تدریس آشپزی ایرانی در دانشگاه اسالم شناسی و تاریخ زوریخ را دارد و مطالعات زیادی در طب آشپزی ایرانی دارد و آن را اختراع ایرانیان میداند.

با سامان گلریز مصاحبه ای به مناسبت همین روز انجام دادیم که از نظر مخاطبان میگذرد:

 برنامههای آشپزی در چند سال اخیر با اقبال زیادی از سوی مخاطبان مواجه شده است.البته در کنار این برنامهها مسابقات آشپزی هم به تدریج پا گرفت. به نظر شما سایه سنگین تبلیغات محتوای این برنامهها را تهدید نمیکند؟

- متاسفانه برنامه سازان در برنامههای آشپزی اول از همه به سراغ تبلیغات رفتند و در کنارش آشپزی هم میکنند.طرح این برنامه را برای اولین بار من نوشتم. ولی مضمون و مفهومی که روی آنتن اجرا شد درست و آن چیزی که ما تعریف کردیم نیست. قرار نبود تبلیغات این چنینی در آن جا داشته باشد. تبلیغات قرار بود به یک شکل ظریف، منطقی و زیبا در کنار برنامه قرار گیرد. البته تبلیغ در یک برنامه آشپزی یا تلویزیونی اصال کار غلطی نیست. قطعا زمانی عمر یک برنامه باقی میماند که بتواند هزینههای خود را دربیاورد.

من در برنامههای خود از ابتدا تبلیغات را وارد نکردم. بلکه کم کم با توجه به اینکه مخاطبین ارتباط خوبی با برنامه برقرار کرده بودند شرکتهای زیادی برای معرفی محصوالتشان در برنامه ابراز تمایل کردند. البته قبل از هرکدام از این معرفیها، مطالعات زیادی انجام میشد و تا از کیفیت محصول اطمینان حاصل نمیشد آن را در برنامه معرفی نمیکردیم.

مثال اگر چند کارخانه رب سازی درخواست تبلیغ در برنامه ما را مطرح میکردند ابتدا ربهای آنها را آزمایش میکردیم و بهترین رب را هرچند که از نظر اقتصادی سود کمتری نصیب برنامه میکرد، در برنامه معرفی میکردیم.

البته در چهار سال اخیر به خاطر حساسیتهای جامعه اجازه ندادم هیچ تبلیغی در برنامه انجام شود. دوران این گونه تبلیغات تمام شده و من به عنوان یک برنامه ساز نمیتوانم به حساسیتهای رسانه و خواستههای مردم بی تفاوت باشم.

مرز بین تبلیغات و جنبه آموزشی در برنامه های تلویزیونی کجاست؟

- برای پاسخ به این سوال برایتان یک مثال میزنم. یک محصول تولید داخلی از آلومینیوم درست شده بود. برای طبیعت مضر نبود و هیچ گونه مواد شیمیایی در آن به کار نرفته بود. ما در آن برنامه تنها کاری که کردیم همین موضوع محیط زیستی را عنوان کردیم. ما میتوانستیم برای تبلیغ این محصول مثال جایزه طرح کنیم. اما این نوع تبلیغ وسط برنامه آشپزی جذاب نیست. میتوانیم به جای آن بگوییم که مثال وقتی با این ماهی تابه آشپزی میکنیم سبزیجات 5 درصد بیشتر ویتامینهای خود را حفظ میکنند. در برنامه آشپزی میتوان این گونه تبلیغ کرد که آن هم باید با دانش و مدرک باشد.

نمیتوان در یک برنامه آشپزی و در شبکه ملی به مردم بگویی از این قابلمه سه تا بخر ولی چهار تا ببر! در برنامه مسابقه آشپزی نیز میتوان از محصوالت آن برند، طوری که نام آن مشخص باشد استفاده کرد.

در برخی از برنامهها شیوه پخت غذاهایی را در دستور کار دارد که در وضعیت کنونی افراد بسیاری از جامعه قدرت دسترسی راحت و آسان به این گونه غذاها را ندارند. آیا این نکته مورد توجه تهیهکنندگان و برنامه سازان قرار دارد؟

- طبعا زمانی که درباره تهیه یک غذا برنامهای میسازیم و یا صحبت میکنیم باید به فکر کسی که مثال در سیستان و بلوچستان یا نقطه محروم دیگری از کشور است و مخاطب و بیینده احتمالی این برنامه است، باشیم. چگونه این گونه افراد توانائی دسترسی به مواد غذایی و تهیه غذای مورد نظر را دارند؟ برنامه آشپزی خانه خاله نیست. همه جای ایران دارند این برنامه را میبینند. ما باید حواسمان را نسبت به این مسئله جمع کنیم. اما ممکن است این محصول یک دسر تولید داخل که پنج هزار نفر در کارخانهاش مشغول به کار هستند باشد. وقتی میبینیم که فروشش در سیستان و بلوچستان بیشتر از تهران است میتوانیم در برنامه از آن برای پخت غذاهای مختلف استفاده کنیم. اما زمانی هم هست که مثال با آواکادو آشپزی میکنیم که در بازار تجریش 18 هزار تومان است. این آشپزی معنی ندارد.

البته گاهی از یک کاالیی که سازمان بهداشت جهانی و غذا به عنوان یک محصول نجات دهنده کره زمین از فقر معرفی کرده در برنامه استفاده میکنید. اگر دست اندرکاران برنامه آشپزی با مطالعه و به روز باشند زودتر این محصول را معرفی میکنند تا مخاطبان و مدیران به فکر تولید آن بیفتند. مثل کینوا(aoniuQ)«گیاهی است که دانه های آن مصرف خوراکی دارند. نحوه طبخ دانههای آن مشابه برنج است و در کشورهای آمریکای جنوبی به «مادر همهی دانههای خوراکی» مشهور است.» که گیاه نجات دهنده کره زمین است. این گیاه شبیه بلغور است و پروتئین بسیار باالیی دارد، مصرف گوشت قرمز را پایین میآورد و محیط زیست را هم آلوده نمیکند و البته سیر کننده است. این گیاه همچنین برای درمان سرطان سینه و کبد بسیار مفید است و هم اکنون نیز در ایران تولید میشود. معرفی این گیاه و این کاال کار درستی است چرا که باعث تقاضای مردم و در نتیجه کاشت بیشتر آن میشود. ولی اگر در برنامه آشپزی با خاویار دسر درست کنم، این نه تنها کار غلطی است بلکه حتی خطرناک است.

یکی از اثرات برنامههای آشپزی ذائقه سازی برای مخاطبان است. در برنامههای آشپزی چقدر این ذائقه سازی برای غذاهای مقوی وجود دارد؟

- متاسفانه خیلی این موضوع را در برنامه های آشپزی نمیبینم. مطالعه بین المللی و به روز بودن و تحقیقات علمی در زمینه مواد غذایی و دانش روز و اینکه کارشناس برنامه با کانالهای بهداشت جهانی در ارتباط باشد را نمیبینم.

 امروز روز جهانی غذا است. فکر میکنید مهترین مسئله راجع به این روز جهانی در دنیای امروز چه چیزی است؟

- مهمترین موضوع این است که بدانیم غذا یک هدیه و آفریده الهی و مقدس است. من فکر میکنم امروز آمریکا یک آفت کره زمین است.مصرف انرژی و مواد غذایی در آنجا به گونه ای است که همه کره زمین باید کار کنند تا شکم آمریکاییها سیر شود! این اتفاقات خطرناک است و باید ما تاراج دریاها و منابع زمینی و از بین بردن جنگلها را متوقف کنیم. من برای محیط زیست جهان نگرانم. وقتی آدم نادان و جاهلی مثل ترامپ نماینده مردم یک کشور میشود باید از آینده زمین وحشت کنیم. این آدم شکم پروِر دالِل نادان، گرمایش زمین و محیط زیست زمین را میخواهد به چالش بکشد.

در سالهای اخیر رشد رستورانها و کافی شاپها در شهرهای بزرگ رشد چشمگیری داشته است. به نظر شما اینگونه نگاه به غذا که آن را به تجارتی سهل الوصول تبدیل کرده درست است؟

- در جامعه ما متاسفانه این موضوع وجود دارد که وقتی فرضا موبایل فروشی مد شود تعداد زیادی تغییر شغل میدهند و موبایل فروش میشوند. این نشان دهنده بی ثباتی اقتصادی در کشور است. ایجاد شدن مراکز غذا با کانسپتهای (مفهوم) جدید و بامزه خیلی کار خوبی است به شرطی که فقط جنبه اقتصادی کار را نگاه نکنیم.

مثال چقدر خوب است اگر کافی شاپی باز میکنیم بخشی از درآمد آن را برای حفاظت از یوزپلنگ ایرانی صرف کنیم. یا اگر رستورانی میزنیم نگاهمان این باشد که با مصرف کم آب، از تاالبها حفاظت کنیم و این مسائل را برای تبلیغ مرکز غذا خوریمان در نظر بگیریم. اگر ما یک کانسپت تعریف شده از رستوران یا کافی شاپمان داشته باشیم خیلی هم مناسب است و بخشی از یک سرگرمی برای ایجاد شادی در مردم است ولی اگر بخواهد بدون تعریف و مثل قارچ سبز شود باعث صدمه میزند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.