زباله های پالستیکی، فاجعه ای در حال رخ دادن

Elm va Sanat Rooz - - محیط زیست -

اولی ـن ق ـدم در صنع ـت پالس ـتیک، توس ـط ف ـردی ب ـه ن ـام وایس ـا هی ـکات انجــام گرفــت کــه تــالش میکــرد مــادهای بــه جــای عــاج فیــل تهیــه کنــد، چـون عـاج فیـل بهعنـوان مـادهای سـخت، گـران قیمـت و همینطـور کمیـاب کاربردهــای فراوانــی داشــت.

امـروزه صنعـت پالسـتیک از پرکاربردتریـن تولیـدات بـه حسـاب میآیـد و اگــر فقــط کمــی بــه اطــراف خــود نــگاه کنیــم، بــدون اینکــه دقــت الزم را هـم داشـته باشـیم، خواهیـم دیـد کـه بسـیاری از وسـایلی کـه روزمـره از آن اســتفاده میکنیــم از پالســتیک ســاخته شــده انــد و یــا پالســتیک در آن نق ـش اساس ـی دارد.

ای ـن هم ـه گیرش ـدن پالس ـتیکها از لح ـاظ محی ـط زیس ـتی ب ـا فاجع ـهای بـزرگ همـراه اسـت، از نگاهـی دیگـر پالسـتیکها بـه خاطـر ماندگاریشـان و یـا قابـل شستشـو بـودن و از همـه مهمتـر سـبک بـودن، میتواننـد ویژگیهایـی را داشـته باشـند.

یکـی دیگـر از ایـن ویژگیهـا کـه از لحـاظ محیـط زیسـتی خطرنـاک امـا از نگاهـی نیـز دارای اهمیـت اسـت مانـدگاری آن اسـت، البتـه این ماندگاری بسـته بـه نـوع اسـتفاده آن وسـیله دارد.

امـا فاجعـه ای کـه در حـال رخ دادن اسـت و دنیـا را از لحـاظ محیـط زیسـت بـه شـدت تهدیـد میکنـد زبالههـای پالسـتیکی هسـتند.

در مقالههـای علمـی گفتـه میشـود کـه یکـی از عوامل مؤثـر در ایجـاد آلودگی محیـط زیسـت، دفـن کـردن زبالههـا، بـه آب ریختـن و یـا سـوزاندن آنهـا اسـت، بیش ـتر ای ـن ضایع ـات کاغذه ـای باطل ـه، مق ـوا و کارت ـن، ش ـاخه و ب ـرگ گیاه ـان، پالسـتیک و السـتیکهایی اسـت کـه بـه صـورت ضایعـات درآمـده اسـت.

بــا بازیافــت صحیــح و اصولــی، میتــوان از ضایعــات پالســتیکی فرآوردههــای پالســتیکی جدیــدی تهیــه کــرد کــه شــاید تهیــه آنهــا از مــواد پتروشــیمی امکانپذیــر نباشــد.

در گذشــته تصــور میشــد بــا دفــن ضایعــات پالســتیکی و الســتیکی در زیرزمیـن هـم میتـوان بـرای مدتـی از شـر آنهـا خالصـی یافـت و هـم اینکـه در زیرزمیــن هماننــد بــرگ درختــان میپوســند و از بیــن میرونــد، تــا اینکــه در جاهایـی کـه بـه علـت کمبـود زمیـن مجبـور بودنـد از همـان زمینهایـی کـه در زیـر آنهـا مـواد پالسـتیکی دفن شـده بـود اسـتفاده کنند متوجـه شـدند ضایعات پالس ـتیکی و الس ـتیکی ب ـدون تغیی ـر و تخری ـب ب ـه ج ـای ماندهان ـد.

متأسـفانه روز بـه روز بـر اثـر کاربـرد وسـیعی که مواد پالسـتیکی و السـتیکی در صنایــع مختلــف دارنــد بــر حجــم ایــن گونــه ضایعــات افــزوده میشــوند بــه طــوری کــه آمــار بــه دســت آمــده در ســال 1993 نشــان میدهــد کــه فقــط در اروپـای غربـی حـدود 26 میلیـون تـن پالسـتیک مصـرف شـده کـه 14 میلیـون تن آن ضایع ـات ب ـوده اس ـت.

در ایـران نیـز در سـال 1376 بیـش از 600 هـزار تـن پالسـتیک مصـرف شـده کـه از ایـن مقـدار 315 هـزار تـن انـواع پلـی اتیلـن سـبک، سـنگین و خطی بـوده و 200 هـزار تـن پلـی پروپیلـن بـوده در بیشـترین مصارفـش در تهیـه لوله، ظـروف و اتصـاالت و الیـاف مصنوعـی بـوده اسـت، و نیـز 110 هـزار تـن پلـی وینیـل کلرایـد یـا پـی. وی. سـی بـوده کـه بـرای تهیـه اتصـاالت و لولـه اتصـال فاضالب، شـلنگ، چرمهـای مصنوعـی رویـه و تخـت کفـش و کفپوشهـا بـوده اسـت، 40 هـزار تـن پلـی اسـتایرن یـا کریسـتال جهـت تهیه قطعـات وسـایل خانگـی، ظـروف و مقدار 2هـزار تـن پلـی اتیلـن ترفتـاالت یـا پـت جهـت تهیـه الیـاف پلـی اسـتر، ظـروف نوشـابه و بسـتهبندی مـواد غذایـی بـه کار دیـده شـده اسـت.

ب ـا توج ـه ب ـه آم ـار روز اف ـزون مص ـارف پالس ـتیک ب ـه م ـوازات آن نی ـز ایج ـاد ضایعـات پالسـتیکی نیـز افزایـش مییابـد و بـا توجـه بـه حجـم ضایعـات تولیـد شـده و ارزش اقتصـادی آنهـا و نیـز بـا توجـه بـه نقـش مهمیکـه در کاهـش آلودگی محیـط زیسـت دارنـد دارای ارزش هرگونـه سـرمایهگذاری بـرای دولـت هسـتند.

اسـتفاده از ظـروف یـک بـار مصـرف پالسـتیکی کـه باعـث دفـع زبالههـای ظـروف پالسـتیکی و انباشـت آنهـا در طبیعـت و محیـط زیسـت میشـود، بـه مـرور منابـع آبـی و خاکـی، دریاهـا، رودخانههـا و حیـات جانـداران و گیاهـان را تهدیــد میکنــد.

هنگامیکــه کیســههای پالســتیکی بــه عنــوان زبالــه دور ریختــه میشــوند، بـه علـت مانـدگاری بیـش از 500 سـال در محیـط، باعـث آلودگـی محیـط زیسـت میشــوند، ایــن کیســهها بــه همــراه بــاد جابــه جــا شــده و وارد رودخانههــا و کانالهـای آب میشـوند؛ در نتیجـه موجـب گرفتگـی آبراهههـا شـده و در بسـیاری م ـوارد ب ـه عل ـت س ـاکن مان ـدن آب، زاد و ول ـد ان ـواع حش ـرات افزای ـش مییاب ـد.

شـاید در شـهری مثـل سـمنان بـه خاطـر جمعیـت کمتـر، تعـداد زبالـه زیـاد را یـک جـا مشـاهده نکنیـم، امـا بـه ماننـد شـهرهای دیگـر مصـرف پالسـتیک و تولیــد زبالــه فــراوان اســت هــر چنــد فرهنگســازیهایی در کل کشــور صــورت گرفتـه اسـت و سـعی بـر کاهش تولیـد زبالـه توسـط مـردم دارد، اما آنقـدر تولیدات پالسـتیکی زیـاد اسـت کـه فـردی بـرای تهیـه مـواد مـورد نیـازش حتمـا بـه هـر شـکلی مجبـور اسـت از پالسـتیک اسـتفاده کنـد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.