سایه ی تبعیض بر سرنرخ ارز و گاز پتروشیمی ها

Elm va Sanat Rooz - - پتروشیمی ǁǁǁ͘ăɛƌŵžŷ͘đžŵ -

ب ـه گ ـزارش عص ـر ب ـه نق ـل از عص ـر اقتص ـاد، صنع ـت پتروش ـیمی ک ـه در سـال گذشـته بـرای پرداخـت ارز بـا بانـک مرکـزی قـرارداد بسـته بـود حـال بـا بحــث تــک شــدن آن ازیــک ســو و هــم چنیــن تعییــن نــرخ گازبــرای شــرکتهای پتروشــیمی هــای چــون بنــدر امــام و آریــا ساســول بــه قیمــت 8 ســنت و جــم بــه 10 ســنت و مابقــی بــه 13 ســنت محاســبه میشــود. بــه گفت ـه کارشناس ـان ام ـر نتوانس ـته صاحب ـان س ـهام را راض ـی نگ ـه دارد، زی ـرا برخــی معتقدنــد کــه ایــن سیاســتها مانــع جــدی در برابـر توسـعه شـرکتهای پتروشـیمی هـا شـده اسـت.

حس ـین نصی ـری کارش ـناس ب ـازار س ـرمایه معتق ـد اسـت: «شـرکتهای پتروشـیمی یـا هرشـرکتی تمایـل نـدارد ارز خـود را بـه بانـک مرکـزی تحویـل دهـد».

بخـش صادراتـی بـورس کالا؛ ابزار و وسـیله اسـت و لزومــا ابــزار و وســیله نمیتواننــد مــارا بــه هــدف برســانند. رقابتــی شــدن؛ بســته بــه کیفیــت، قیمــت گــذاری و نحــوهی خدمــت رســانی و دســت یابــی بــه محصــول بــرای مشــتری اســت و ایــن بــه نحــوی بــه تولیــد و ســاختار شــرکتی و نیــز رقابــت شــرکتها، محضـولات آنهـا و عرضـه و تقاضـای جهانـی بسـتگی دارد و بعضــا شــرکتهای مــا در ایــن بــازار پیــرو هسـتند تـا رهبـر. هرچنـد شـفافیت میتوانـد در بهبـود وضعیـت صادراتـی و نیـز جامعـه اقتصـادی مفیـد باشـد. لـذا تنهـا از ایـن منظـر میتـوان بخـش صادراتــی بــورس کالا را مفیــد دانســت. البتــه ایــن بخــش هنــوز در نقطــه آغازیــن اســت، زمانــی میتــوان آن را مؤثــر دانســت کــه بتوانــد در ســطح منطقــهای و ســپس بیــن المللــی مؤثــر بــوده، بتوانــد عــلاوه بــر صــادرات ، واردات نیــز داشــته باشــد ونیــز واســطه بیــن کشــورها (چنــد کشــور، هــم باشــد) اگــر صرفــا شــرکتهای داخلــی باشــد، اختــلاف قیمــت هایــی کــه بی ـن داخ ـل و خ ـارج ص ـورت م ـی گی ـرد ش ـاید ایج ـاد ران ـت و در واق ـع ع ـدم صـادرات صـورت گیـرد. و عـده ای از ایـن مسـئله سـوء اسـتفاده نماینـد. در جمـع ایـن بخـش لازم اسـت امـا بـه تنهایـی نمـی توانـد هدفـی بـرای رقابتـی شــدن باشــد.

متأســفانه قیمــت گاز مثــل نفــت تعییــن نمــی شــود و بیشــتر جنبــه منطقـهای دارد. چـون انتقـال آن، بـا مشـکلات خـاص خـود رو بـه رو اسـت و معمـولا در حـدی از نفـت تعییـن میشـود البتـه در ایـران دسـتوری اسـت. عرضــه ایــن محصــول در بــازار یــا بــورس انــرژی میتوانــد تاحــدی باعــث شــفافیت ایــن محصــول در قیمــت گــذاری شــود. امــا ســؤال اصلــی ایــن اس ـت، واقع ـا عرض ـه کنن ـده ی اصل ـی گاز چ ـه کس ـی اس ـت؟ آی ـا انحص ـار در عرض ـه و قیم ـت گ ـذاری ن ـدارد. ج ـواب مش ـخص اس ـت، ل ـذا درصورت ـی ک ـه عرض ـه کنن ـده در واق ـع ی ـک نف ـر اس ـت ب ـورس و قیم ـت گ ـذاری آن خیل ـی ، بــازار محورنیســت .کماایــن کــه میتوانــد بــا ایجــاد نوســان در آن منابعــی بیـش از ایـن بـرای عرضـه کننـده حاصـل کنـد. از سـوی دیگـر صرفـا عرضـه گاز مهــم نیســت، معامــلات ســلف، اختیــارات و نحــوهی تحویــل نیــز مهــم اســت حتمــا بایــد مشــتقات آن وجــود داشــته باشــد تــا مصــرف کننــده بتوانــد از قیمــت هــا ،رونــد آتــی و مش ـخص ش ـده داش ـته باش ـد و خ ـود را ب ـا آن ش ـرایط تطبیـق نمایـد. بـه نظـرم ایـن مسـئله نیـاز بـه بررسـی و تبییـن سـاختار مناسـب تـری دارد و گرنـه بـه شـکل فرمالیتــه و نمایشــی میشــود.

در م ـورد ای ـن مس ـئله خیل ـی نظ ـری ن ـدارم فق ـط میتوانــم بگویــم وزارت نفــت در ایــن شــرایط و در حاضـر تمایـل دارد مثـل قبـل انحصـاری عمـل کنـد. از ابتـدا تـا انتهـا اسـتخراج، پالایـش، تولیـد محصـول (پتروشـیمی ) و سـهمیهی فـروش آنهـا را در اختیـار داشـته باشـد و ایـن نـگاه هـم جنبـه سیاسـی دارد تـا اقتصــادی و بــا تغییــر وزرا کــم و زیــاد میشــود بـه هـر حـال شـرکتهای صـادر کننـده تمایـل ندارنـد ( در هیچ کشـوری) ارز وداراییهـای ارزی خـود را بانـک مرکـزی مسـتقیما خـود دریافـت کنـد یــا بخــرد . معمــولًا هــم از نظــر دسترســی بــه ایــن داراییهــا و هــم بعضــًا اطمینــان از داشــتن ایــن داراییهــا از حســابهای خــود اســت کشــوری کـه سیاسـتهای ارزی نامشـخص و انحصـارا توسـط یـک انحصـار گـر بـازار کنتــرل میشــود ریســک زیــادی را بــرای آنهــا دارد وشــرایط را بــرای آنهــا ن ـا ام ـن میکن ـد، چ ـون ه ـر زم ـان احتم ـال دارد ن ـرخ ارز نوس ـان ش ـدیدی پیـدا کنـد و آنهـا بـه ارز خـود دسـت پیـدا نکننـد عـلاوه بـر ان ایـن شـرکتها از ف ـروش ارز خ ـود در ب ـازار آزاد میتوان ـد مناف ـع غی ـر عملیات ـی نی ـز داش ـته باشــد و ترجیــح میدهنــد تحــت کنتــرل بانــک مرکــزی نباشــند کــه نــرخ را آنه ـا برایش ـان تعیی ـن کن ـد از س ـویی بان ـک مرک ـزی ب ـرای کنت ـرل ن ـرخ ارز ، بـه دلیـل سیاسـی بـودن ایـن کالا و انحصـار گـر بـودن تمایـل دارد حتمـا ارز حاص ـل از ف ـروش ش ـرکت ه ـای پتروش ـیمی ب ـه بان ـک مرک ـزی تحوی ـل داده شـود بنابرایـن بـه نظـرم شـاید بهتـر باشـد شـرکتهای پتروشـیمی ارز خـود را بــه بانــک مرکــزی ندهنــد، زیــرا اقتصادیتــر اســت و نظــر بانــک مرکــزی سیاسیترمحســوب میشــود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.