هوای تازه در راه است

Elm va Sanat Rooz - - محیط زیست ǁǁǁ͘ăɛƌŵžŷ͘đžŵ -

تصویـب یـک لایحـه در اردیبهشـت مـاه سـال جـاری شـاید امیـد تنفـس هــوای تــازه بــرای محیــط زیســت ایــران را بیــش از پیــش تقویــت کــرد، لایحــهای کــه یــک بــار در ســال 93 از بررســی در صحــن علنــی مجلــس شـورای اسـلامی بازمانـد و اینبـار در سـال جـاری و مجلـس دهـم بالاخـره بـه صحــن علنــی راه یافــت و بــه تصویــب رســید.

بــر اســاس قانــون اساســی تمامــی فعالیتهایــی کــه موجــب تخریــب و آلودگـی محیـط زیسـت میشـود، ممنـوع اسـت و بـر اسـاس اصـل 50 قانـون اساســی ســازمان حفاظــت از محیــط زیســت مرجــع تشــخیص آلودگــی و تخریـب محیـط زیسـت اسـت، امـا همانطـور کـه از شـواهد پیداسـت طـی سـالیان متمـادی ایـن قانـون در اغلـب مـوارد نادیـده گرفتـه شـده اسـت.

بـه طـور معمـول سـازمان حفاظـت از محیـط زیسـت بـه عنـوان متولـی ایـن حـوزه در بسـیاری از مـوارد قـدرت اعمـال ایـن قانـون را نـدارد و در واقـع ایـن قـدرت از ایـن سـازمان گرفتـه شـده اسـت.

بـرای اجـرای قانـون و پررنـگ شـدن نقـش سـازمان حفاظـت از محیـط زیسـت در ایـن خصـوص و در واقـع بهـره بـردن از قـدرت اختیـاری کـه جـزو وظای ـف ذات ـی ای ـن س ـازمان اس ـت، نی ـاز ب ـه تش ـریح ی ـک فرآین ـد مش ـخص احسـاس میشـد، بـر ایـن اسـاس لایحـهای کـه به طـور مشـخص در بسـیاری از بخشهـا دسـتورالعمل روشـن و واضحـی بـرای جلوگیـری از آلودگـی هـوا را در بـر بگیـرد، تعریـف شـد کـه بـه اسـتناد ایـن لایحـه سـازمان حفاظـت از محیـط زیسـت بـا قـدرت بیشـتری نسـبت بـه مسـائل و چالشهـای بخـش آلودگ ـی ه ـوا تصمیمگی ـری کن ـد.

مسـئله آلودگـی هـوا در اسـتان مرکـزی بـه لحـاظ تعـدد صنایـع، وجـود تـالاب میقـان اراک و کریـدور شـمال جنـوب بـودن کـه بـه تبـع آن تعـدد عبور خودروهـای گـذری را بـه دنبـال دارد، از اهمیـت ویـژهای برخـوردار اسـت و میتـوان گفـت مهمتریـن دغدغـه مـردم سـاکن در ایـن اسـتان اسـت.

تصویــب لایحــه هــوای پــاک میتوانــد گامــی رو بــه جلــو بــرای کاهــش آلودگـی هـوا در تمامـی اسـتانها بویـژه اسـتانهایی ماننـد اسـتان مرکـزی کـه بـا ایـن قضیـه بیشـتر درگیـر هسـتند، باشـد.

یـک متخصـص در حـوزه محیـط زیسـت، لایحـه هـوای پـاک را راهـکاری بـرای جبـران بسـیاری از خلاءهـای موجـود در بخـش مقابلـه بـا آلودگـی هـوا دانسـت و پرداختـن بـه ایـن مهـم را یـک گام ارزشـمند بـرای بهبـود شـرایط توصیـف کـرد.

ســیاوش آقاخانــی در گفتگــو بــا ایســنا، در ابتــدا وضعیــت محیــط زیسـت و مشـخصا موضـوع طرحهـای مقابلـه بـا آلودگـی هـوا را مـورد توجـه قــرار داد و بــه تشــریح خلاءهــای قانونــی موجــود در ایــن حــوزه پرداخــت و گف ـت: مهمتری ـن مس ـئله ای ـن اس ـت ک ـه م ـا قان ـون مش ـخص و متقن ـی در بحــث مقابلــه بــا آلودگیهــای هــوا نداریــم.

وی بی ـان ک ـرد: نب ـود قان ـون، خلاءه ـا و چالشه ـای بس ـیاری را در ای ـن بخــش بــه وجــود آورده و وجــود آن ســالها دغدغــه فعــالان و مســوولین محیــط زیســت کشــور بــوده اســت. اولیــن نکتــهای کــه در ایــن خصــوص میت ـوان ب ـه آن اش ـاره ک ـرد ای ـن اس ـت ک ـه ب ـه دلی ـل نب ـود قان ـون مش ـخص ســهم و نقــش دســتگاهها در ارتبــاط بــا مباحــث مقابلــه بــا آلودگــی هــوا مشــخص نبــوده اســت.

عضـو شـبکه ملـی محیـط زیسـت کشـور عنـوان کـرد: از یـک سـو مـوارد مربـوط بـه مقابلـه بـا آلودگـی هـوا تنهـا بـرای هشـت کلانشـهر کشـور در نظـر گرفتــه میشــود و برنامــه ملــی در ایــن خصــوص وجــود نــدارد و از ســوی دیگــر طرحهــای مقابلــه بــا آلودگــی هــوا در کارگروههــای اســتانی مطــرح و تصویــب میشــوند.

آقاخان ـی ادام ـه داد: نب ـود برنام ـه مل ـی ب ـرای مقابل ـه ب ـا ای ـن معض ـل از سـویی و نبـود الـزام بـرای دسـتگاه قضـا و دیگـر دسـتگاهها جهـت نظـارت و انجــام وظایــف در خصــوص طــرح هــا و برنامههــای حــوزه کاهــش آلودگــی هــوا چالشهایــی را در مســیر رفــع ایــن معضــل ایجــاد میکننــد.

ایــن فعــال محیــط زیســت افــزود: مشــکل تنهــا بــه ایــن نقطــه ختــم نمیشـود، نبـود برنامـه ملـی بـه معنـای نبـود اعتبـار و در نظـر نگرفتـن سـهم اجـرای برنامههـا در بودجـه اسـت در حالـی کـه بـرای تأمیـن اعتبـار طرحهـا بایـد در مجلـس رایزنیهایـی صـورت بگیـرد تـا اعتبـار تخصیـص داده شـود و ایـن موضـوع بـه نوبـه خـود یـک مشـکل و مانـع محسـوب میشـود.

وی ادامـه داد: بسـیاری از شـهرهای کشـور کـه بـا موضـوع آلودگـی هـوا دسـت بـه گریبان هسـتند بـه دلیـل نبـود برنامـه ملـی در اقدامات پیشـگیرانه یــا اقدامــات مربــوط بــه رفــع مشــکل دیــده نمیشــوند و برنامههــا اغلــب ب ـرای هش ـت کلانش ـهر کش ـور در نظ ـر گرفت ـه میش ـود.

آقاخانـی ارایـه لایحـه هـوای پـاک کـه تصویـب آن تدویـن برنامـه ملـی در ایــن حــوزه را در پــی خواهــد داشــت، را اقدامــی ارزشــمند توصیــف و ایــن لایحــه را راهــکاری بــرای جبــران خلاءهــا دانســت و افــزود: در ایــن لایحــه مجموعـه وظایـف ملـی بـرای دسـتگاهها تعریـف شـده اسـت و ایـن وظایـف نـه تنهـا شـامل هشـت کلانشـهر بلکـه شـامل تمامـی شـهرهای کشـور اسـت.

وی عنــوان کــرد: بــه موجــب ایــن لایحــه تمامــی وظایــف دســتگاهها مشــخص میشــود و بــر ایــن اســاس از دســتگاهها مطالبهگــری انجــام و در خصـوص انجـام نشـدن وظایـف تعییـن تکلیـف خواهـد شـد. دسـتگاه قضـا نیــز میتوانــد نظــارت دقیــق بــر موضــوع داشــته باشــد و در واقــع پشــتوانه قانونــی محکمــی در ایــن خصــوص وجــود دارد.

ای ـن فع ـال زیس ـتمحیطی ب ـا بی ـان اینک ـه در ای ـن لایح ـه ظرفیته ـای قانون ـی نی ـز فراه ـم ش ـده اس ـت، اف ـزود: در ای ـن لایح ـه نق ـش قانون ـی ب ـرای مـردم و سـازمانهای مردمنهـاد در ارتبـاط بـا موضـوع آلودگـی هـوا تعریـف شـده و حـق مطالبـه در نظـر گرفتـه شـده اسـت کـه ایـن مهـم میتوانـد بـه اجـرای دقیـق و کامـل وظایـف کمـک کنـد.

عضـو شـبکه ملـی محیـط زیسـت در رابطـه بـا ارتبـاط صنایـع بـا آلودگـی هـوا و پرداختـن بـه ایـن موضـوع در لایحـه هـوای پـاک، عنـوان کـرد: در ایـن لایح ـه ب ـرای واحده ـای صنعت ـی صراحت ـا تکلی ـف مش ـخص و سیاس ـتهای تش ـویقی و تنبیه ـی تعری ـف ش ـده اس ـت ک ـه ای ـن موض ـوع قطع ـا ب ـه رعای ـت اسـتانداردها و کاهـش آلایندگـی صنایـع کمـک موثـری میکنـد.

آقاخان ـی ب ـا تأکی ـد ب ـر ای ـن موض ـوع ک ـه ب ـا تصوی ـب و اب ـلاغ ای ـن لایح ـه قطعـا گام مهمـی در بخـش محیـط زیسـت کشـور و نیـز اجـرای سیاسـتهای ابلاغــی مقــام معظــم رهبــری در بخــش محیــط زیســت برداشــته میشــود، افــزود: یکــی از مــوارد حائــز اهمیــت در لایحــه هــوای پــاک فراتــر رفتــن مســئله آلودگــی صنایــع از موضــوع خروجــی دودکشهاســت.

وی ادام ـه داد: ی ـک س ـری قوانی ـن جام ـع ب ـا توج ـه ب ـه اس ـتانداردهایی کــه بــرای خروجــی صنایــع تعریــف شــده موجــود اســت و بنــا بــر ایــن اسـتانداردها اگـر خروجـی دودکـش هـر واحـد صنعتـی بیـش از حـد نرمـال باشـد، مشـمول جریمـه میشـود، امـا در لایحـه هـوای پـاک موضـوع 6+' تعریــف شــده اســت.

ایــن فعــال زیســت محیطــی بیــان کــرد: بــر ایــن اســاس کارشــناس محی ـط زیس ـت در واح ـد صنعت ـی مس ـتقر میش ـود و مس ـوولیت نظ ـارت ب ـر خروجــی دودکشهــا بــا خــود واحــد صنعتــی اســت. ایــن کارشــناس بایــد سیاســتهای اصلاحــی را بــر اســاس شــرایط واحــد صنعتــی در راســتای کاهــش آلایندههــا ارایــه دهــد و در ایــن صــورت واحــد صنعتــی میتوانــد از محلهــای اعتبــاری کــه در نظــر گرفتــه شــده بــه پشــتوانه قانــون بــرای اجــرای برنامههــای اصلاحــی اســتفاده کنــد.

وی تأکیــد کــرد: بــا ایــن شــرایط میتوانیــم انتظــار اصــلاح وضعیــت واحدهـای صنعتـی را داشـته باشـیم و نظـارت تنهـا بـه خروجـی دودکـش و یـک سـری جریمـه ختـم نشـده و اقدامـات کارآمدتـری جهـت رفـع آلودگـی ه ـوا انج ـام خواه ـد ش ـد.

آقاخانــی عنــوان کــرد: امیدواریــم بــه زودی ایــن قانــون نهایــی و ابــلاغ شــود و بــا تکیــه بــر آن شــاهد بهبــود وضعیــت هــوای شــهرها باشــیم.

قطعـا بـرای مقابلـه و کاهـش آلودگـی هـوا راه بسـیاری بایـد طـی شـود، امـا یکـی از مطالبـات بـه حـق مـردم تسـریع در رونـد پیمایـش این راه اسـت. نکتــه مهــم دیگــر در خصــوص محیــط زیســت توجــه بــه ایــن نکتــه اســت کــه آلودگــی تنهــا شــامل هــوا نمیشــود و بایــد آلودگیهــای نامحســوس محیـط زیسـتی ماننـد آلودگـی خـاک یـا آلودگـی ناشـی از امـواج الکترونیکـی نیــز مــورد توجــه واقــع شــود و همزمــان بــا رشــد مقابلههــای تخصصیتــر و س ـختگیرانهتر در براب ـر آلودگ ـی ه ـوا، در خصــوص ای ـن ن ـوع آلودگیه ـا نی ـز تدابیـر و راهکارهـای مناسـب اتخـاذ شـود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.