مرگ صنعت لوازم خانگی

Elm va Sanat Rooz - - لوازم خانگی -

«چنــد درصــد از لــوازم خانگــی خانــه شــما، شــامل اجنــاس ایرانــی میشـود؟» ایـن سـؤالی اسـت کـه بـر مبنـای آن میتـوان تشـخیص داد کـه ایــن صنعــت تــا چــه میــزان موفــق بــوده اســت. البتــه برندهــای معــروف ایرانـی پیشـتر بـر سـر زبـان بـوده و حداقـل 40 درصـد لـوازم خانگـی در هـر خانـواده ایرانـی را دربرمیگرفـت امـا در حـال حاضـر بـه دلیـل رکـود حاکـم بــر صنایــع کشــور، اثــری از ایــن کارخانههــا دیــده نمیشــود. چــراغ دو کارخانـه ارج و آزمایـش ایـن روزهـا خامـوش اسـت و خبـری از رونـق آنهـا بـه گـوش نمیرسـد. از طرفـی بـا ورود قطعـات لـوازم خانگـی و سـرهمبندی ایـن قطعـات در داخـل کشـور، ایـن صنعـت در آینـده نـه چنـدان دور دیگـر هویت ـی نخواه ـد داش ـت.

بـه اعتقـاد مسـوولان اکنـون مونتـاژ، صنعـت لـوازم خانگـی را فلـج کـرده و تولیــد لــوازم خانگــی بــه زیرپلههــا منتقــل شــده و بــه ایــن ترتیــب ایــن روزهـا بـازار لـوازم خانگـی از رونـق همیشـگی خـود افتـاده اسـت. زمانـی کـه ب ـه می ـان فع ـالان ب ـازار میروی ـم و از آنه ـا میپرس ـیم ک ـه چ ـرا چ ـرخ ب ـازار نمیچرخـد؟ میگوینـد چرخهـای بـازار را خیلـی وقـت اسـت کـه درآوردنـد و بــه چینیهــا تقدیــم کردهانــد. بــه اعتقــاد کارشناســان، در ایــن وضعیــت بــرای رونــق اقتصــادی و صنعتــی دو محرکــه لازم اســت: اول کیفیــت و دوم قیمـت کـه هـر دوی اینهـا در ایـران بسـیار ضعیـف عمـل کـرده اسـت.

در دومیـن مـاه از فصـل پاییـز، بـازار لـوازم خانگـی بـه پیشـواز زمسـتان رفتـه و در خـواب زمسـتانی بـه سـر میبـرد. فروردیـن امسـال زمانـی کـه بـه فروشــگاههای لــوازم خانگــی ســرمیزدیم، فروشــندگان از وضعیــت فــروش شـب عیـد نیـز رضایـت نداشـتند و بـا خـود میگفتنـد: «سـالی کـه نکوسـت از بهــارش پیداســت». آنهــا بــا اظهــار ناامیــدی معتقــد بودنــد کــه امســال کسـادی بـازار ادامـه خواهـد داشـت. البتـه بـا وجـود سـرهمبندی قطعـات وارداتــی در شــرایطی نامناســب، وضعیــت از ایــن بهتــر نیــز نمیشــود. گفتنــی اســت ایــن مســأله مربــوط بــه کالاهایــی اســت کــه بــا اســم تولیــد داخــل بــه بــازار وارد میشــود امــا در حقیقــت هویــت مشــخصی نــدارد.

تولیــد انبــوه، یکــی از موضوعــات اساســی در توســعه صنعــت لــوازم خانگــی بــه شــمار میآیــد. در حــال حاضــر اگرچــه تعــداد تولیدکننــدگان لـوازم خانگـی بسـیار زیـاد اسـت امـا گویـا کیفیـت در ایـن میـان جایگاهـی نــدارد. مســوولان میگوینــد کــه عــدم رونــق فروشــگاههای ســطح شــهر بــه معنـای رکـود در تولیـد و توزیـع در ایـن بخـش نیسـت و اگـر تولیدکنندگانـی هسـتند کـه تولیـد آنهـا در بـازار بـا اقبـال مواجـه نمیشـود، بایـد بـه بهبـود کیفیـت کالای تولیـدی خـود بیندیشـند. برخـی تولیدکننـدگان کالای کیفـی و بــا خدمــات مناســب پــس از فــروش، ارایــه نمیدهنــد امــا بایــد بداننــد رمـز مانـدگاری در بـازار بهبـود کیفیـت تولیـد اسـت. در حـال حاضـر برخـی کارخانهه ـا نی ـز ب ـا افزای ـش ح ـدود 50 درص ـدی در تولی ـد مواج ـه ش ـدهاند و بـه طـور میانگیـن تولیـد کارخانههـای لـوازم خانگـی بـا افزایـش 10 درصـدی مواجــه شــده اســت امــا تمامــی کالاهــای تولیــد شــده در ایــن کارخانههــا از کیفیـت خوبـی برخـوردار نیسـتند.

از سـوی دیگـر برخـی در خصـوص وضعیـت تولیـدات لـوازم خانگـی در داخ ـل کش ـور میگوین ـد: آماردقیق ـی از می ـزان ف ـروش در دس ـترس نیس ـت امــا میتــوان گفــت بــازار، بیشــترین رکــود را در چنــد ســال اخیــر تجربــه کـرده اسـت. اکنـون عـلاوه بـر کسـادی بـازار داخلـی، صـادرات لـوازم خانگـی نیـز بـه صفـر رسـیده اسـت. ایـن موضـوع بـه دلیـل موانعـی بـوده کـه سـر راه صنعـت لـوازم خانگـی سـبز شـده اسـت؛ از مهمتریـن موانـع موجـود سـر راه صـادرات لـوازم خانگـی و اداری، مشـکلات نقدینگـی واحدهـای تولیـد ایـن صنعــت، قیمــت تمــام شــده رقابتــی و بــالا بــودن تعرفــه واردات در برخــی کشـورها از جملـه روسـیه اسـت.

مشــکلات ایــن صنعــت از جملــه مشــکلات دیگــر در ایــن صنعــت، تولیـدات زیرپلـهای ارزان و بیکیفیـت در برخـی شهرهاسـت. بنابرایـن عـدم وجـود راهبـرد مشـخص صادراتـی، عـدم ثبـات در قیمتگـذاری کالا، عـدم امـکان گشـایش اعتبـارات اسـنادی، بالابـودن نـرخ تعرفههـای ترجیحـی در برخــی کشــورها، ناهماهنگــی بازاریابــی ناشــی از تجــارت پیلــهوری توســط دلالان و قاچـاق و عـدم مدیریـت واردات محصـولات مشـابه خارجـی از جملـه مشـکلات صنعـت لـوازم خانگـی کشـور هسـتند.

امــروز صنعــت لــوازم خانگــی کشــور، توانمنــدی بالایــی در تولیــد محصــولات بــا کیفیــت دارد؛ بــه نحــوی کــه بــه غیــر از کمپرســور یخچــال و فریــزر 75 درصــد انــواع لــوازم خانگــی مــورد نیــاز کشــور در داخــل تولیــد میشــود. امــا در ایــن میــان کالاهــای بیکیفیــت نیــز تولیــد میشــوند کــه بـه اعتقـاد برخـی دولتمـردان، ایـن کالاهـا اجـازه توزیـع در بـازار را ندارنـد. اگرچـه در اسـتانداردهای ملـی بحـث ایمنـی و بهداشـت کالاهـا مدنظـر اسـت امــا نکتــه اساســی، کیفیــت کالاســت کــه بایــد توجــه جــدی بــه آن شــود.

بـه گفتـه مسـوولان، ایـران بیشـترین تغییـر تعرفـه را در لوازمخانگـی در طــول ســال دارد کــه بــه عنــوان یــک آفــت محســوب میشــود. در مــورد برخــی برندهــای یخچــال تعرفــه وارداتــی 74 درصــد اســت امــا وقتــی بــه صـورت منفصلـه قطعـه وارد میشـود، تعرفـه آن هفـت درصـد مدنظـر قـرار میگیـرد کـه موجـب مونتـاژ شـده و ایـن پدیـده صنعـت لـوازم خانگـی را فلـج میکنـد. از سـوی دیگـر بحـث تولیـدات زیرپلـهای نیـز، ایـن روزهـا مطـرح میشــود و بــه اذعــان برخــی، ایــن یکــی از مســایل شــرمآور در اقتصــاد مــا بـه شـمار میآیـد و بایـد واحدهایـی کـه مجـوز تولیـد ندارنـد، از بیـن برونـد و حتــی در صــورت اخــذ مجــوز نیز،بایــد بــه کیفیــت و تولیــد بهینــه آنهــا توجـه ویـژهای شـود. بـه گفتـه برخـی مسـوولان، مجوزهایـی توسـط بعضـی اتحادیههـای مرتبـط بـا صنعـت لـوازم خانگـی صـادر میشـود کـه از سـوی وزارت صنعــت، معــدن و تجــارت نیســت و ایــن مســأله موجــب شــده تــا محصــولات بیکیفیــت در بــازار تولیــد شــود.

در حـال حاضـر نرخهـای بـالای سـود سـپردههای بانکـی، مانـع فعالیـت تولیـدی اسـت. سالهاسـت کـه تولیدکننـدگان و فعـالان ایـن بخـش از بانـک مرکــزی میخواهنــد تــا یــک خــط اعتبــاری حمایــت از تولیــد داخــل ایج ـاد ش ـود ام ـا هن ـوز ای ـن صحبته ـا نتیج ـه ن ـداده اس ـت. ب ـا ای ـن ح ـال، بــا اقداماتــی میتــوان ایــن بخــش را رونــق داد. از جملــه ایــن مــوارد اعطــای تســهیلات بــا نــرخ بهــره منطقــی بــه تولیدکننــدگان جهــت تأمیــن نقدینگــی مــورد نیــاز، ســاماندهی و اعــزام هیأتهــای تجــاری، بازاریابــی و ســرمایهگذاری بــه منظــور معرفــی توانمندیهــای تولیــدی و صادراتــی کشــور در صنعــت لــوازم خانگــی و اداری در کشــورهای هــدف، جــذب ســرمایهگذاری خارجــی بــه منظــور انتقــال تکنولــوژی و دانــش فنــی، توس ـعه ص ـادرات ب ـه کش ـورهای ثال ـث، ارتق ـای کیف ـی محص ـولات، ترغی ـب و تشــویق واحدهــای تولیــدی و صادراتــی بــه برندســازی و حضــور مســتمر در نمایشــگاههای تخصصــی بینالمللــی در کشــورهای هــدف اســت کــه میتـوان بـا آنهـا بخـش لـوازم خانگـی کشـور را توسـعه داد تـا هـم در داخـل کشــور و هــم در ســطح بینالمللــی، جایــگاه مناســبی را بــه دســت آوریــم.

اکنــون اقداماتــی کــه بــرای حمایــت از کالای ایرانــی صــورت میگیــرد، ناامیــد کننــده اســت؛ بــرای مثــال بحــث کارتهــای اعتبــاری بــرای خریــد کالای ایرانـی بـرای دومیـن بـار مطـرح شـده و سرنوشـت آن بـه نوعـی نامعلوم اسـت. ایـن طـرح قـرار بـود تولیـد لـوازم خانگـی ایرانـی را از رکـود جانـکاه نجــات دهــد. در همیــن حــال بســیاری از فعــالان صنفــی و تولیدکننــدگان لـوازم خانگـی برایـن باورنـد کـه سرنوشـت ایـن طـرح از الان مشـخص اسـت؛ بـه ایـن دلیـل کـه بانکهـا و برخـی لابیهـای قدرتمنـد درحـال بـه حاشـیه رانـدن آن هسـتند و در صورتـی کـه ایـن رونـد اصـلاح نشـود، بـه طـور حتـم دوبـاره بایـد شـاهد شکسـت ایـن طـرح ماننـد دوره قبـل باشـیم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.