یکپارچگیدوسویه؛رابطۀمیانروانشناسیوالهیات

Ettelaat Hekmat va Marefat - - دفتر ماه - استیون ساندایج وجانین کی.براون ترجمه نوحعلی نویدی*

در مقالۀ پیش رو از میان روابط چهارگانۀ متداول بین علم و دین به رابطۀ "یکپارچگی"، پرداخته شده و این مدل در قالب تعریفی متفاوت، شرح وتبیین میشود. طبق این نگره، که "یکپارچگی دوسویه"1نامیده میشود؛ بهجای یکپارچگی روانشناسی و االهیات، بر لزوم ایجاد یکپارچگی متقابل، میان خودِ روانشناسان و متکلمان تأکید شده است. در این راستا، نویسنده در تالش است تا در پارادایم مسیحیت به تبیین این رویکرد بپردازد.

مقدمه در این نوشتار، در تبیین رابطۀ میان روانشناسی و الهیات به توصیف رویکرد یکپارچگی2 دوسویه میپردازیم. این رویکرد مبتنی بر وجود رابطۀ وحدت و یکپارچگی3، میان روانشناسی و الهیات است؛ اما این نسبت را در سطوح محتوا، مفهوم و فرایند مطرح میکند. اینگونه استدالل میکنیم که )صرفا( این تمایل افراد است که میتواند بر یکپارچهسازی مبتنی باشد )یا نباشد(. در نتیجه؛ یکپارچگی و مکملیت، فرایندی ارتباطی است، مشتمل بر چالشهایی است همچون قرارگرفتن در معرض موقعیتهای تعارض، قدرت، کنترل و نیز تفاوت. )بهعبارتی موقعیتهای مذکور، در فراینِد تلقِی این رابطه، تأثیرگذارند(. بنابراین، یکپارچگی دوسویه، مستلزم ایجاد ظرفیتهای متفاوت برای شناخت دوطرفه و نیز همکاری و ارتباط، علیرغم اختالفات در مبانی است. ما رویکرد مبتنی بر مبنای متفاوت خود را در یکپارچگی دوسویه، با دیگر دیدگاههای ارائهشده در باب رابطه روانشناسی والهیات، مقایسه نموده و این رویکرد را بهعنوان یک نمونه هرمنوتیکی مطرح میکنیم.

*** اگرچه بررسیهای تاریخی نشان میدهند که تالشهای مختلف صورتگرفته برای یکپارچگی میان روانشناسی و الهیات را میتوان به شخصیتهای اصلی کلیسا، مانند آگوستین و آکویناس نیز، نسبت داد؛ اما رابطۀ بین روانشناسی و الهیات موضوع اصلی ادبیات مسیحیت در استعمال یکپارچگی، در 50 سال گذشته بوده است. )در این مدت( مدلهای ناظر به رابطۀ روانشناسی و الهیات، همچنان در میان دانشمندان و پزشکان مسیحی محل بحث و بررسی بوده است. همچنین میتوان بحثهایی موازی را، با ادبیاتی گستردهتر، در حوزههایی مانند علم و دین یا معنویت و سالمت یافت. این بحثها اغلب شامل سؤاالتی همچون این سؤال بوده است که آیا بهلحاظ معرفتشناسانه، علم برتری دارد یا دین؛ و پیامدهای عملی چنین برتری چه چیزهایی میتواند باشد. قریب به دورۀ معاصر "یکپارچگی" میان روانشناسی و الهیات یا علم و دین به صورت صریح و روشن تبیین میشد و دارای موقعیت مشخص و تعریف شده بود. همچنین گاهی یکپارچگی یا اتحاد، بهطور گنگ و مبهم در قالب هدف نحوه تعامل دو رشته پیشنهاد میشد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.