روایتی دیگر از نهج البالغه

Ettelaat Hekmat va Marefat - - گزارش -

به مناسبت ترجمه علی اصغر فقیهی از نهجالبالغه، شب بخارا به »ترجمههای فارسی نهجالبالغه« داده شد، در این برنامه آیتاهلل سید مصطفی محقق داماد، با یادی از سیدجعفر شهیدی صحبتش را آغاز کرد و به تاریخچه کتابت نهج البالغه پرداخت و گفت: برای از بین بردن نام حضرت علی)ع( از همان روزهای نخستین هزینههای بسیاری صرف شده است. شخصی با نام معاویه برای از بین بردن نام ایشان پول کالنی خرج کرد. این کار تا به آنجا رسید که به تمامان امامان جمعهاش دستور داد تا در نمازهای جمعه لعن علی )ع( را رایج کنند. لعن ایشان را یک کار اداری و دفتری کرد. جاحظ نقل این موضوع را داشته است و ابن ابی الحدید از جاحظ این نقلها را بیان داشته است. علیرغم تمام این هزینهها خاتمه ترور امیرالمؤمنین به دست افرادی انجام نشد که تحت تأثیر این بدگوییها و تخریبهای دولت وقت قرار گرفته باشند بلکه این ترور به خاطر جهل مقدس بود. یک جاهل مقدس این کار را در راه خدا انجام داد. این واقعه یک حماقت دینی بود.

رئیس تولیت بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار گفت: در قرن چهارم و پنجم و ششم روی این موضوع کارهای بسیاری شده است که یکی »شریف رضی« است. شخص دیگر »آمدی« است که در قرن پنج و ششم میزیسته است. نام اثر او »غررالحکم و درر الکلم« وی روش گردآوری و تدوینش را بر اساس ترتیب حروف بیست و نهگانه قرار داده است و بسیاری از بخشهای کتابش را بر مبنای واژه آغازین گفتاورد بنیان کرده است. اما از نظر تاریخی در قرن دوم یعنی معاصر ائمه مردی ادیب و متکلم با نام »جاحظ« بود که وی متولد 155 ه.ق است. وی صد کالم از حضرت علی )ع( جمعآوری نمود. این کار را از زمان حضرت آغاز کرد اما نوشتههای او

در دسترس ما نیست. گرچه در گذشتهها نیز یاران علی )ع( به جمعآوری سخنان ایشان میپرداختند. اما جاحظ صد جمله کوتاه از ایشان با نام »مطلوب کل طالب من کالم امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب« جمعآوری کرده است.

وی تصریح کرد: اثر جاحظ چندین شرح دارد. بیشتر این شروح عربی است. یکی »کمال الدین میثم بن علی بن میثم بحرانی« که شرح فلسفی و کالمی بر آن داشته است. چندین رسالۀ عربی هم موجود است که از این مجموعه میتوان به شرح جالبی در قرن ششم )معاصر سعدی( به کوشش شخصی با نام »رشیدالدین وطواط« شاعر پارسی گوی و ادیب عرب اشاره کرد. مرحوم ملک الشعرای بهار در کتاب سبک شناسیاش بخشی را به نظر جاحظ درباره ایرانیها و ایران اختصاص داده است و گفته است که شیرینزبانترین انسانهای روزگار ایرانیها هستند. این مرد ایراندوست در قرن دوم این کار را انجام داده است و حال در قرن ششم رشیدالدین وطواط، شاعر و ادیب، شرحی بر »صد کلمه« با عنوان »مطلوب کل طالب« )گمشده هر جوینده( نوشته است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.