ادب ادیب

Ettelaat Hekmat va Marefat - - گزارش -

نشست »ادب ادیب در ترجمه متون فلسفی« از سلسله نشستهای نقد و بررسی متون فلسفی در زبان فارسی با عنوان سمینار »فلسفه و فارسی« با حضور رضا سلیمان حشمت، محمد علی مرادی، محمد ایلخانی و سید نعمت عبدالرحیمزاده در محل سالن حکمت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد. عبدالرحیمزاده در این نشست به تبیین نسبت فلسفه و ترجمه فلسفی در جهان امروز پرداخت و با طرح این سوال که آیا فلسفه به معنای ترجمه فلسفی است، گفت: ترجمه فلسفی خواندن به معنی فلسفیدن است. ما توجه نداریم که ترجمه یک مرحله است و فلسفیدن در مرحله دیگری قرار دارد و همواره این گزاره باید در نظر گرفته شود که آیا ترجمه میتواند به فلسفیدن ختم شود یا خیر. وی در ادامه با اشاره به این نکته که ادیب سلطانی در مقدمه ترجمههای خود توضیح داده که چگونه واژهسازی میکند گفت: اما چرایی و نیاز آن را شرح نداده در حالی که این موضوع بسیار مهمتر است. نکته دیگر اینکه باید بدانیم زبانی که با آن حرف میزنیم و مینویسیم چه تواناییهایی دارد. ادیب سلطانی در مقدمات کتب خود به صورت مختصری توضیح داده کهبهتوانمندسازیزبانفارسیاشارهداردامابهچرایی آن اشارهای نمیشود. سوال دیگر این است که در این توانمندسازی ماحصل ما چیست؟ ادیبسلطانی فارسی را در نحو آلمانی پیدا کرده و در ترجمه کتاب »سنجش خرد ناب« بسیار عالی از پس این کار برآمده است و توانسته زبان آلمانی را در فارسی بیان کند اما اکنون مشکل اساسی ما در فارسی جملهنویسی و فعلسازی است و این باید توانمند شود همانگونه که ادیبسلطانی این کار را انجام داده است. به گفته ایلخانی، یکی از ویژگیهای مثبت ادیبسلطانی این است که فرهنگ متون را به خوبی شناخته و زبان را به خوبی فرا گرفته است. سه متن اصلی که تاکنون توسط ایشان به زبان فارسی برگردانده شده بسیار قوی است و دقتنظر وی در ترجمه این متون به ویژه کتاب »ارغنون« اعجابآور است. ادیب سلطانی از مترجمانی است که متن را به خوبی میشناسد و به موضوعاتی که ترجمه میکند احاطه کامل دارد. وی با اشاره به اینکه ادیب سلطانی در ترجمه آثار کوشیده تا زبان ویژه خود را به کار گیرد، اضافه کرد: عالقه ادیبسلطانی به زبان فارسی در ترجمه آثارش مشهود است و من وقتی ترجمه وی را از کتاب ارغنون با سایر ترجمههای فرانسوی و انگلیسی از این کتاب مقایسه کردم دیدم که اگر دقیقتر نباشد کمتر نیست. او حتی کلمات یونانی را بهخوبی ترجمه کرده چرا که ترجمه اثری مانند ارغنون کار بسیار پیچیدهای است. همچنین ادیب سلطانی مقدمه مفصل عالمانهای بر این کتاب نوشته است. سلیمانحشمت نیز در بخش دیگری از این نشست با بیان اینکه ادیب سلطانی در ترجمه آثار به زبان فارسی و پیشینه آن یعنی زبان فارسی و حتی فارسی باستان توجه دارد، افزود: او سعی کرده اصطالحات را از زبان فارسی استفاده کند البته کار ایشان با فارسی سرهنویسی متفاوت است بدینمعنی که کلمات عربی را نیز در ترجمه خود به کار میبرد اما در معادلسازی اصطالحات از کلمات فارسی استفاده میکند. عضو هیات علمی دانشگاه عالمه طباطبایی با بیان اینکه این مترجم از شیوه ترکیبی در کار خود استفاده کرده توضیح داد: همچنین ادیبسلطانی کوشیده تا از اصطالحات ابنسینا در دانشنامه عالیی و در ترجمه متن ارغنون استفاده کند. در فارسینویسی ما فلسفه ابنسینا را داریم که مایه افتخار ماست و اگر دانشنامه را بخوانیم بهخوبی این موضوع را درک میکنیم. فارسینویسی پس از ابنسینا ادامه داشته تا زمان حاجی مالهادی سبزواری را در دوره متاخر میتوان از فارسینویسان نام برد.

مرادی نیز در ادامه این نشست با اشاره به بهرههای فراوانی که از ترجمه کتاب »سنجش خرد ناب« برای ترجمه ادیب سلطانی برده گفت: دقتهای ادیبسلطانی نسبت به ترجمه انگلیسی و آلمانی، نظریههای وی در ترجمه و نحوه استفاده از این مبانی نظری و کنش مترجم بهخوبی مشخص است. ادیب سلطانی از مترجمانی است که کتابهای اصلی و کالسیک را ترجمه کرده و این نشان از درک خاص و بنیاد نظری محکم وی دارد. البته ما باید ابتدا تعریفی از متون کالسیک داشته باشیم تا در مرحله بعد وضعیت خود را در حوزه ترجمه بررسی کنیم. بههرحال اهمیت ادیب سلطانی در این است که متون کالسیک فلسفه را ترجمه کرده است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.