توسعهنيازمندخودآگاهیاست

Ettelaat Hekmat va Marefat - - گزارش -

رضا داوری اردكانی، رئيس فرهنگستان علوم جمهوری اسالمی ايران در نشست تخصصی »تأملی در تحول فکری ايرانيان در عصر مشروطه« كه روز گذشته در خانه بيداری اسالمی اصفهان برگزار شد، گفت: به نظر بنده اگر مشروطه سير عادی خود را طی كرده بود، بيست و هشتم مردادی رخ نمیداد.

داوری اردكانی، بيست و هشتم مرداد را پايان دوران تاريخی نهضتهای استقالل طلبانه در قرن اخير دانست و گفت: اهميت بيست و هشتم مرداد تنها به خاطر وجه ملی آن نيست؛ بلکه اين روز آغار دوره تازهای در جهان است. بيداری دينی جهان بعد از اين واقعه تاريخی صورت تازهای پيدا كرد. داوری اردكانی در ادامه اين نشست بخشی از صحبتهای خود را به موضوع آزادی اختصاص داد و با بيان اينکه آزادی تاريخ ندارد، تأكيد كرد: تاريخ آزادی، تاريخ انسان است؛ چرا كه آزادی در فطرت اوست و انسان يعنی آزادی.

اين چهره ماندگار فلسفه كشور، اختالف علمای مشروطه را در منشأ و وسعت تعريف آزادی ارزيابی كرد و اظهار داشت: علما در مصداق آزادی اختالفی نداشتند. نکتهای كه مهم به نظر میآيد اين است كه در ليبراليسم آزادی اصل است و عدالت در راستای آن تعريف میشود. تا كنون در خصوص تعريف و مفهوم آزادی تحقيق دقيقی صورت نگرفته است.

رييس فرهنگستان علوم، ضمن اشاره به اينکه آزادی در عصر حاضر مفهوم جديدی يافته است، اظهار داشت: قبل از قرن هجدهم ميالدی در هيچ جا از آزادی نشانی نمیبينيم، يونانیها نيز هرگز از آزادی صحبت نکردند. دموكراتهای آتن سقراط را به جرم انکار خدا و انحراف جوانان كشتند. دموكراتهای آتن هم به آزادی قائل نبودند. رييس فرهنگستان علوم همچنين اضافه كرد: انسان خليفه اهلل است و آزادی در فطرت اوست و انسان يعنی آزادی. در دوره جديد بشر ادراک جديد از خودش دارد و انسان انسانی سازنده است.

چهره ماندگار فلسفه كشور با بيان اينکه در دوره مشروطه از آزادیهای ليبرالی صحبت به ميان میآمد، تأكيد كرد: در خصوص اين دوره بحثهايی مطرح است؛ مثل اينکه آيا علما شروع كننده مشروطه بودند يا ديگران. اما به هر جهت اگر حمايت دين نبود، بیشک عدالتخانه در ايران شکل نمیگرفت. به گفته رييس فرهنگستان علوم تالقی دين با مشروطه امر تاريخی مهم است كه نمیتوان آن را ناديده گرفت. زمانی كه مشروطه آمد علمای بزرگ شيعه و در رأس آنها آخوند خراسانی، ميرزای نايينی، آيت اهلل حاج آقا نوراهلل نجفی اصفهانی از آن حمايت كردند و حتی شيخ اسماعيل محالتی در وجوب مشروطيت مطلب نوشت. شيخ فضل اهلل نوری نيز در ابتدای امر موافق بود. حتی ماده دوم متمم قانون را پيشنهاد كرد، مجلس و قانونگذاری را قبول كرد و حامی مشروطيت نيز بود، اما میگفت اين آزادی مطرح شده شرک است.

رييس فرهنگستان علوم تأكيد كرد: علمای نجف و اصفهان البته نه همه آنها، سليقه شيخ فضل اهلل نوری را نمیپسنديدند. برای نمونه حاج آقا نوراهلل، آزادی را به توحيد برمیگرداند. شيخ اسماعيل محالتی نيز برای آزادی دو استثنا در احکام كلی شرعی و احکام قضا قائل بود. داوری اردكانی بر لزوم نياز به گزارش ايام تاكيد و عنوان كرد: بايد بدانيم مشروطه با ما چه كرده است، مشروطه چه بوده از كجا آمده و انقالب ما با مشروطه چه نسبتی دارد. اين چهره ماندگار فلسفه كشور در ادامه ضمن انتقاد از فقدان تاريخ فکر و فلسفه، خاطر نشان كرد: پيش از اين تاريخ فالسفه يا تاريخ فقها داشتيم، اما تاريخ فلسفه و فقه نداشتيم، اما در دوران جديد به تاريح علم، فلسفه و ادبيات توجه شده است.

داوری با بيان اينکه توسعه يعنی هر چيز بايد به جای خودش بنشيند، اظهار داشت: برای توسعه نيازمند عزم هستيم كه عزم نيز خودآگاهی میطلبد. بايد ببينم از كجا بايد حركت كنيم و چه داريم. وی در پايان در خصوص تاثير انقالب اسالمی بر آينده نيز، خاطر نشان كرد: امام خمينی)ره( هم سياستمدار، هم فيلسوف و هم عارف بودند و با انقالب گشايش در تاريخ پيدا شد و با اين انقالب دينی يک تجديد عهد صورت گرفت.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.