ستایشتئاتر

آلن بدیو- نیکوال ترونگ نشر سینا چاپ اول: ‪75 ،1396‬ صفحه

Ettelaat Hekmat va Marefat - - کتاب -

فصل مؤلف هفت پرسش طرح می کند و می کوشد به آنها پاسخ دهد که برخی از آنها عبارتاند از: آیا دور هرمنوتیکی مسئله ای هستی شناختی است؟ آیا دور هرمنوتیکی مسئلهای تجربی است؟ چرا دور هرمنوتیکی مسئلهای هستیشناختی نیست؟ فصل سوم با عنوان »ادعای جهانروایی هرمنوتیک فلسفی« به تلقی گادامر از هرمنوتیک و نقد دیدگاه او اختصاص دارد. مانتزاوینوس در این فصل به دو مسئلۀ کلی و اصلی میپردازد: مسئلۀ جهانروایی هرمنوتیک و اینکه چرا هرمنوتیک جهان روا نیست؟ در بخش دوم کتاب »هرمنوتیک طبیعتگرایانه« مؤلف بهصورت ایجابی به طرح و دفاع از نظر خود می پردازد که »با روش رایج در علوم طبیعی که همان روش فرضیهای- قیاسی است، میتوان به درک معنا هم معنای افعال انسان و هم معنای متون دست یافت.« مانتزاینوس برای اثبات نظرش در بخش دوم از عالوه بر آرای پوپر و همپل دربارۀ روش فرضیه ای- قیاسی، به شواهد متعددی از علوم انسانی ازجمله روان شناسی و زبان شناسی متوسل می شود تا در نهایت نشان دهد نحوۀ درک نسبت های معنایی در علوم انسانی هیچ تفاوت ماهوی با شیوۀ درک نسبتهای علی در علوم طبیعی ندارد. بخش دوم با عنوان »برونرفتهای هرمنوتیکی« از سه فصل دیگر تشکیل شده است. او در فصل چهارم به بحث »معضل معنا« پرداخته است. طرح مؤلف این است پس از بیان و نقد طرح سه الگوی هرمنوتیکی اصلی، بر راه طبعیت گرایانه تمرکز کند که درواقع از پس معضل معنا بر میآید. در این فصل به نسبتهای معنایی و علی و فهم در مقابل روش فرضیهای قیاسی پرداخته شده است. فصل پنجم »درک معنای افعال« نام دارد و به پنج موضوع کلی می پردازد که عبارتاند از: افعال انسانی بهمثابۀ رویدادهای معنادار، در باب تبدیل نسبتهای معنایی به نسبت های علی، روش فرضیه ای قیاسی و تبیین فعل انسان، جایگاه فرضیۀ عقالنیت،دربابتبیینفهمافعال.آخرینفصلکتاب »درک معنای متون« نام دارد. مانتزاوینوس در فصل پایانی کتاب به جمعبندی کامل نظرش میپردازد. اصلکتاب»هرمنوتیکطبیعتگرایانه«بهزبانآلمانی بوده است و مترجمان کتاب را بر اساس ترجمۀ انگلیسی که درل آرنولد با همکاری خود نویسنده آن را به انگلیسی ترجمه کرده، به فارسی برگرداندهاند. ازآنجاکه کریسوستموس مانتزاوینوس از منظری طبیعت گرایانه وارد هرمنوتیک شده و از این منظر به مسئلۀ درک معنا و تفسیر متون پرداخته است، گام بزرگی برداشته است؛ زیرا روش غالب برای ورود به هرمنوتیک و بحث دربارۀ فهم معنا و تفسیر این بوده که روش های علوم طبیعی و تجربی را کنار بگذارند. بنابراین کتاب »هرمنوتیک طبیعتگرایانه« گام بسیار بدیع و چالش برانگیزی در هرمنوتیک و علوم انسانی است و درواقع پرسش هایی جدی و جدیدی پیش روی فیلسوفان این حوزه می گذارد.

آلن بدیو یکی از فیلسوفان معاصری است که فعالیتش به فلسفهورزی ختم نمیشود. او رمان و نمایشنامه هم می نویسد و دربارۀ مسائل اجتماعی روز، پیوسته اظهار نظر می کند. کتاب »ستایش تئاتر« حاصِل گفت وگوهای نیکوال ترونگ با آلن بدیو است که »در چهارچوب مجموعۀ برنامه های دیدار روشنفکران و فیلسوفان با عنوان »تئاتر ایده ها« با حضور تماشاگران جشنوارۀ آوینیون در ژوییۀ 2012 صورت گرفته است.« نیکوال ترونگ روزنامهنگار است و هر سال هم زمان با جشنوارۀ تئاتر آوینیون مجموعهای گفتوگو دربارۀ تئاتر و مسائل مختلفش برگزار می کند. کتاب »در ستایش تئاتر« از پنج فصل یا پنج گفت وگو تشکیل شده است که بهترتیب عبارتاند از: دفاع از هنری تهدید شده، تئاتر و فلسفه: داستان یک زوج قدیمی، بین رقص و سینما، صحنه های سیاسی، جایگاه تماشاگر. یکی از گفتوگوهای بسیار جذاب این کتاب فصل دوم با عنوان تئاتر و فلسفه است. در بخشی از این فصل بدیو میگوید: »بین تئاتر و فلسفه همیشه، جنبه هایی از رقابت و تسخیر و غلبه بر اذهان وجود دارد؛ اما بنیاد این رقابت را باید در جای دیگری جستوجو کرد: ابزار و امکانات استفادهشده در تئاتر عمال با قابلیت ها و امکانات پیشنهادی فلسفه، مخالف است و این دو در تقابل با یکدیگر قرار دارند. ص «31 بدیو در ادامه هدف فلسفه و تئاتر را تجزیه و تحلیل هستی انسانی توصیف می کند و می گوید: »در اساس، تئاتر و فلسفه پرسشی یکسان دارند: چگونه میتوان از مردم خواست که به نحو دیگری بر خالف آنچه به آن خو گرفته اند، در باب زندگی اندیشه کنند؟« بدیو بر این نظر است که تئاتر راه غیرمستقیم، اجرا و فاصله را برگزیده و فلسفه رویکرد آموزش مستقیم و آموزش رودررو بین استاد و شنوندگان را پیش گرفته است. برجستهترین ویژگی این اثر پررنگ کردن نقش تئاتر بهعنوان یکی از کامل ترین هنرهاست. کتاب »ستایش تئاتر« متعلق به مجموعۀ »مطالعۀ دراماتورژیک« انتشارات سیناست و غالمرضا شهبازی دبیری این مجموعه را به عهده دارد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.