فلسفه عكاسي

هنري فنليه انتشارات دانشگاه لوون

Ettelaat Hekmat va Marefat - - کتاب -

در اين كتاب كه 126 صفحه است، مطالب مهمي مطرح شده كه با توجه به حجم اندك آن، بر دشواري و غناي اثر افزوده است. آن گونه كه مارك دورن عكاس و منتقد هنري سرشناس در نشريه سورس )source( گفته و در نقد و معرفي آن نوشته است:»كتاب هنري فنليه، يك اثر خوب و ممتاز در زمينه بنيادهاي اوليه و تئوريهاي اساسي و ممتاز در فن و علم عكاسي محسوب ميشود. هنرعكاسي نيز مزيد بر اين »فن« و »علم« است. در كتاب»فلسفه عكاسي«، ديدگاههاي كالسيك مطرح شده تا خواننده بتواند در مجموع، هم در موضوع و هم در زمينه دستاوردها و نتايج، بهره وافي برد. بنابراين ميتوان آن را كتابي ارزشمند، قابل تحسين و موفق قلمداد كرد. فن ليه، نظرات و آراي متخصصان و صاحب نظران مختلف را در زمينه فلسفه و تئوريهاي عكاسي مورد بررسي قرارداده و اين استادان و متخصصان، جملگي در حوزه فلسفه، نقد ادبي، هنر و علوم اجتماعي، در زمره افرادي هستند كه به »كالسيكهاي مدرن« شهرت يافتهاند. برخي از آنها داراي اشتهار جهاني هستند و برخي ديگر نيز از جمله بزرگترين نظريه پردازان و اديبان و متفكران در ترازجهاني محسوب ميشوند. كساني همچون والتر بنيامين، آندره بازن، آندره مالرو، جان برگر، سوزان سونتاگ، روالن بارت ...و كه حتما افراد اهل مطالعه و فرهنگ نامشان را شنيدهاند. از آنجا كه نويسنده اين كتاب، از فرانسوي تبارهاي اهل كشور بلژيك است و بخش عمده تحصيالت، پژوهشها و فعاليتهاي خويش را نيز در همين كشور به پايان رسانده است، شايد در ميان اهل فن كمتر شناخته شده باشد. اما كتاب مهم او همچنان در محافل آكادميك و در ميان منتقدان و حتي روزنامه نگاران با اقبال زيادي روبه رو شده است، هنگام مطالعه كتاب، خوانندگان نكتهسنج در مييابند كه هنري فن ليه، چيزي فراتر از يك نظريهپرداز صرف است. تخصص اصلي او رسانه يا medium است. اما در شرح و بسط معناي رسانه،

روانشناسي معاصر؛ از جمله شخصيت، رشد، سالمت ذهن و روان درماني. بهترين تكنيك عكاسي، تركيب و طراحي، جهت خلق مفاهيم روانشناسانه كدام است؟ آيا توليد و يا بازتوليد اينگونه عكسها به فهم بهتر مباحث علم و روانشناسي مادي كمك ميرساند؟ اين سؤالها و پرسشايي از اين دست، دغدغه اصلي مؤلف كتاب بوده است.

عكاسي چيست؟ به عقيده نويسنده، عكاسي يك كار و عمل مهارتخيز يا حرفهاي و تكنيكي و يك كنش فلسفي است. به گونهاي كه ما در كنار عكسهاي سياه و سفيد، عكسهاي رنگي و عكسهاي ديجيتال مقولهاي به نام »عكسهاي واقعي« هم داريم و اين البته مبحثي است كه با »عكاسي مستند« تفاوت دارد. امروزه مقوله عكاسي، تعريف عكس و يا مشخص نمودن يك روش يا يك طريقه براي كار در زمينه عكس گرفتن و يا ظاهر كردن و نمايش دادن عكسها به تعاريفي همچون جعبهجادويي، دوربين دستي، دوربين آنالوگ، دوربين ديجيتال، ‪SLIR, DSLR,‬ ،Pinhole سلفي، گوشي موبايل، تاريكخانه، فيلم، كاغذ، رنگ ...و خالصه نميشود. به طور قطع، عكاسان سنتي و آنان كه خود را عكاس خالص يا ‪purists photographer‬ مينامند با اين ادعا مخالفت دارند. اما نويسنده معتقد است، اين مخالفت آنها همانند كشيدن خط بطالن يا ضربدر بر روي شنهاي ساحلي است.

هر فصل از كتاب، مستقل از ديگر فصول است و مبحثي مجزا را مورد بحث قرار ميدهد. اما در پايان هر فصل سه مقالة مرتبط با موضوع معرفي شده و لينك اينترنتي آن در اختيار خواننده قرار گرفته است. برخي فصول كوتاهتر شده و بعضي از آنها مفصلتر. مقاالت كوتاه البته آسان خوانتراند، اما مطالب و فصول بلند، خواننده را بيشتر به چالش ميكشند. در واقع، فصول بلند و مفصل كتاب، تكنيكيتراند و به مرز فلسفه و روانشناسي و عكاسي بسيار نزديك ميشوند. تمام عكسهاي كتاب ـ به استثناي چند مورد كه نام عكاس در زير آن ذكر شده ـ توسط خود مؤلف گرفته شده است. اين عكسها متناسب با هر موضوع و هر بخشي و گاه با توضيحاتي ضمني تهيه شده و اهميت آن در كيفيت و نگاه روانشناسانه براي درك اهميت و ارتباط ميان عكاسي و روانشناسي است.

‪philosophy of photography‬ ‪henry vanlier‬ ‪leuven university press‬

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.