استقبال دانشگاه ورونش از پاييز، با برگزاري سمينار »فلسفه دين«

Ettelaat Hekmat va Marefat - - کتاب -

واپسين روزهاي تابستان امسال دپارتمان فلسفه دانشگاه دولتي ُوُرونش در روسيه، سمينار فلسفة دين را با محوريت آزاد فيلسوفان دين معاصر برگزار كرد. ايگور گاسپاروف، رئيس مركز فلسفه ديجيتال ‪)center for digital philosophy(‬ و مدير موسسه اسناد و مدارك فلسفي ( yphilosoph ‪)Documentation center‬ كه در حوزة مابعدالطبيعه، فلسفة ذهن و فلسفة دين از اشتهاري برخوردار است و در زمينة هستيشناسي و فلسفه دين كتابها و مقاالتي منتشر كرده است، مديريت و سازماندهي و نيز رياست جلسه را بر عهده داشت و سخنرانان اصلي عبارت بودند از جوليا گورباتوا ـ از مدرسة عالي علوم اقتصادي مسكو ـ سيريل كارپف ـ از بخش فلسفة آكادمي علوم روسيه. ماكسيم بِليائِف - استاد ممتاز دانشگاه پزشكي گاسپاروف- موضوع سخنراني را بر مركزيت ساختارهاي بنيادين فلسفه دين، ظهور دوآليسم يا ثنويتگرايي، نهيليسم و هويت فردي استوار كرد. ادعاهاي مطرحشده را تحليل كرد و به پرسشهاي رايج پاسخ گفت.

جوليا گورباتوا دربارة شكانديشي، خودآگاهي و چالشهاي پيشرو در فلسفة دين به گفت و گو نشست و بحث سودانگاري و نيز رويكردِ فيلسوفان معاصر بهويژه، آلوين پالتينگا را مد نظر قرار داد. حوزة پژوهش و عالقة سيريل كارپف، هستيشناسي ايمان و عقايد ديني بود و ماكسيم بليائف عنوان »الوهيت محسوس« را براي سخنراني خود برگزيده بود. اما از ديگر مباحث مطرحشده در اين سمينار كه به مناسبت هشتاد و پنجمين سال زندگي آلوين پالتينگا ـ با همكاري مشترك دانشگاه دولتي ورونش، دانشكدة پزشكي مسكو، انستيتوي روانشناسي باليني و مؤسسه روانشناسي تجاري، برگزار شد- ميتوان به عناوين زير اشاره كرد: خدا و مسئلة شرور، وجود خدا، معرفتشناسي اصالحي و االهيات طبيعي، االهيات و نااالهيات.

سخنگفتن )يا نگفتن( از خدا، عنوان سميناري است كه دپارتمان مطالعاِت ديني دانشگاه دِنور، در ماه اكتبر عهدهدار برگزاري آن است. اين سمينار كه در بطِن خود، داراي يك كنفرانس حاشيهاي با عنواِن »تأمالِت ميانرشتهاي پيراموِن ديالكتيك حضور و غيبت خداوند« نيز هست، با همكاري مجله نظرية ديني و فرهنگي ‪Journal For cultural and Religious(‬ )Theory در حوزه فلسفه دين برپا خواهد شد: ميتوان گفت كه انگيزة برگزاري اين سمينار، اخگرها و يا شرارههايي است كه با تأمل در گزاره معروف نيچه در جان فيلسوفان شعلهور شده است. نيچهاي كه يك سده پيش، در آلمان قد برافراشت و بشريت مدرن ـ بهويژه تمدن غرب ـ را با اين جمله و در واقع ـ حكم ـ به چالش كشيد: »خدا مرده است«. اما دامنة بحث و فلسفهورزي در اين جمله چنان بال و پري گرفت كه تولد نهضت »مرگ خدا« در دهه 1960 از يك سو و ساخت فيلمهاي مذهبي همچون خدا نمرده است 2) و1( از سوي ديگر، تنها نمونههايي از اين گستردگي محسوب ميشوند. كتابها، مقالهها، كنفرانسها، نقدها ... و حتي كار به دنياي تجارت هم كشيد. تا آنجا كه فيلم پيشگفته تا امروز 80 ميليون دالر فروش داشته است. اكنون، باورمندان، مؤمنان، فيلسوفان و نظريهپردازان دين با پرسشهاي فراواني مواجهاند. اگر خدا مرده است، آيا هرگز نبايد از او سخن گفت؟ آيا آنگونه كه جان دي. كپيوتو عنوان ميكند، امكاِن حضورِ رازآلود و اسرارآميز خدا هنوز پابرجا است؟ بر پاية آنچه در اصول و معتقدات »االهيات سلبي« )متعلق به اوايل قرون ميانه( آمده است، حتي اگر خود خدا و الوهيت از دسترس آدمي دور باشد، حتي اگر ملكوت االهي، فراتر از درك و احساس انسان باشد، آدمي هنوز هم ميتواند از خداوند سخن بگويد. چگونه؟ پاسخ، البته قدري متناقضنماست:ازطريقسخننگفتن!!

سمينار »سخن گفتن يا نگفتن از خدا« با هدف پاسخگويي به پرسشهاي پيشين و سؤاالت ديگري برپا ميشود كه عمدتا در حوزههاي ميان ـ رشتهاي مطرح ميشوند و رابطه ميان حضور/ غيبت و صدا/ سكوت خداوند را بر ميرسند. بهعنوان مثال: خداوند به لحاظ فلسفي، كالمي، زبانشناختي، اگزيستانسي و روانشناسي چگونه با ما سخن ميگويد؟ آيا اصال خدا سخن ميگويد؟ اگر خدا مرده است، پس اين صداي كيست كه از اندروِن دِل به ظاهر خموش ما در جهان پرفغان و پرغوغا، با ما سخن ميگويد؟ آيا خدا مرده يا فقط سكوت اختيار كرده است؟ آيا هنگامي كه موضوع صداي خدا را مطرح ميكنيم، تنها از استعاره و مجاز بهره ميگيريم يا از حقيقتي راستين و جاودانه پرده برميداريم؟

اپل كورت از دانشگاه وين، مديريت نشست اول را بر عهده دارد كه مباحث و سخنرانيهاي زير را در بر ميگيرد: منظور از سخن گفتن خدا چيست؟/ جار و جنجال پيراموِن حضور خدا )جري مارتين، دانشگاه كلرادو(؛ خدا در انديشه كانت )يوهانگگو، دانشگاه مانستر(؛هايدگروخداها)سوزانهكالكستون،دانشگاه نيوهمپشايرجنوبي(، صداي خدا پس از مرگخدا )ريچارد روبنشتين و جاشوآ سوليس از مدرسه علوم عالي كِلِرمونت(؛ اعتراض و روشنگري در كتاِب يعقوب )ِوس موريستون از دانشگاه كلرادو(؛ مرگ خدا از عيسي تا نيچه )جان ميكس از كتابخانه االهيات آمريكايي(؛ عرفاِن پولُسي: حضور االهِي به تجربه درآمد. )ويليام الكينز از دانشگاه آركانزاس(؛

تأمل دربارة مرگ خدا: دين، علم، نژاد و ادبيات مكتوب)آرموند توثز از دانشگاه دنور(، بتپرستي و محو تنگدستي)راجرگرين از دانشگاه دولتي مترو پولتين(؛ يهود به مثابه موضوع ناشناختة غير مسيحي)سارا پسين، از دانشگاه دنور(؛ شناخت مطلق از حضور خدا در پديدار شناسي روح هگل)كورت اپل، از وين(. كورت اپل، استاد االهيات بنيادي و فلسفه در دانشگاه وين است. نويسنده كتاب »زمان و خدا: اسطوره و كلمه در آثار هگل و شلينگ« و نيز »مفهم وحي در االهيات سياسي هگل جوان«.

اما نشست دوم سمينار، حاوي اين موضوعات است:غيبتخدابهمثابهحضورمتن:االهياتراديكال نورتروپ فراي)دانيل فيشلي از كالج امانوئل دانشگاه ويكتورياي تورنتو(؛ غيبت درامايتك خدا پس از هگل: نيچه در مقام متأله قائل به االهيات سلبي )گرند پوتكر از كالج و حوزه علميه بريركرست(؛ سخن گفتن از حضور و غيبت خدا به عنوان تمايز متعال غيرساختاري)جويس آنه كونيگز بورگ از دانشگاه اكوسن(؛ غيبت الهي به مثابه حضور الهي)جاسشوا گاردينو، پژوهشگر مستقل(؛ حواشي و محدودههاي ديالكتيكحضوروغيبتخدا)روبرتم،مكدونالد، مدرسه االهيات كالرمونت(؛ كنشهاي آنالوژيك: ما مدرنها چگونه ميتوانيم مسيحيان بهتري باشيم؟ )تالهي بيتون از دانشگاه جورج واشنگتن(؛ سخن

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.