فلسفه، صلح و جنگ

Ettelaat Hekmat va Marefat - - گزارش -

آیین رونمایی از »دانشنامة معاصر قرآن کریم« به سرویراستاری دکتر سید سلمان صفوی با حضور جمعی از قرآنپژوهان در محل حوزة هنری برگزار شد. »دانشنامة معاصر قرآن کریم« که بهتازگی به سرپرستی علمی و سرویراستاری دکتر سید سلمان صفوی و توسط آکادمی مطالعات ایرانی لندن در قم و لندن چاپ و منتشر شده، دوشنبه 29 آبان در حوزة هنری رونمایی شد. مراسم رونمایی از این اثر قرآنی با صحبتهای محسن مومنی شریف، رئیس حوزة هنری، آغاز شد. بهگفتة مومنیشریف جای خالی »دانشنامة معاصر قرآن کریم« احساس میشد. قرآن کریم از روزگاران درازی که نازل شده است، همیشه منبع الهام برای دانشمندان و ادبا و هنرمندان بوده است و به شهادت دریای پهناور ادبیات و هنر فارسی، آنان که در تاریخ فرهنگ و ادب ماندگار شدهاند، کسانی بودهاند که به قرآن تمسک جسته و با قرآن مانوس بودهاند. در ادامة این مراسم، دکتر سید سلمان صفوی به ایراد سخن پرداخت و با بیان اینکه قرآن حکیم، مهمترین منبع اسالمشناسی است، اظهار داشت: این کتاب مقدس، مشتمل بر مسائل اساسی مربوط به مبدا و معاد، هستیشناسی، شناختشناسی، جهانشناسی، انسانشناسی، معرفت عقلی و قلبی، احواالت و مقامات و مأموریتهای انبیاء الهی، تیپشناسی انسان، بر اساس ایمان و عمل ...و و تیپشناسی جوامع و نظام سیاسی، اجتماعی و اقتصادی اسالم است. وی ادامه داد: فرهنگ و تمدن اسالمی طی 15 قرن ساخته شده است. فرهنگ و تمدن قرآن

نشست »فلسفه، صلح و جنگ« با سخنرانی دکتر رضا داوری اردکانی بهمناسبت روز جهانی فلسفه در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد. رضا داوری اردکانی، رئیس فرهنگستان علوم در این نشست گفت: یکی از اشکاالتی که به فلسفه و اهل فلسفه می شود این است که از مقدمات فلسفی به همه چیز می توان رسید. هم به صلح میتوان رسید و هم میتوان گفت جنگ از کجاست. چرا ما روز جهانی فلسفه را به بحث صلح و جنگ بپردازیم، مگر چه اتفاقی افتاده است؟ بعد از جنگ جهانی دوم منطقة ما هیچ وقت بدون جنگ نبوده است. اما در طول این سالها هیچگاه از جنگ و صلح سخن نگفته ایم. حاال چه شده است؟ داوری اردکانی با اشاره به اینکه صلح را با کوشش میتوان حس کرد، تصریح کرد: جنگ را با کوشش نباید ایجاد کرد. جنگ وجود دارد و هست. باید از آن پرهیز کرد. اینکه تا چه حد می توان از جنگ پرهیز کرد در نامة فروید به آینشتاین دیده ميشود. در سرتاسر نامه حرفش این است که نهاد و باطن ما باطن جنگ است. اگرچه مقدمهچینی میکند که ما غریزة ساختن و زندگی و غریزة نابودی و جنگ داریم، اما میگوید امروز یکی از موضوعات اصلی روابط بینالملل و دیپلماسی و ساختار جهانی قدرت است. قرآن حکیم، امروز بیش از هر زمان دیگری زنده است و نقش تعیینکننده در آیندة جهان و روابط بینالملل دارد. روزانه دهها سؤال دربارة قرآن کریم مطرح میشود که نیازمند پاسخ صحیح و صریح از منبعی معتبر است. بههمین دلیل شناخت قرآن حکیم در دورة چالش یا گفتگوی تمدنها بیش از هر زمان دیگر اهمیت یافته است. آیتاهلل سید مصطفی محقق داماد، عضو پیوستة فرهنگستان علوم ایران، سخنان خود را با ذکر آیهای از قرآن

‪َْ َْ ََ ََِّ ِْ ِِّ‬ کریم آغاز کرد: »حم والکتاب المبین إنا جعلناه ُقْرآنًا َعَربًِّیا لََعَّلُکْم تَْعقُِلوَن َوإِنَّه فی أم الکتاب لدینا لََعلٌِّی َحِکیٌم«. خداوند سخنان خود را با سوگند به کتاب آشکار یعنی قرآن آغاز میکند. تصور میکنم دو آیة بعد، جدا از هم نیستند. در آیة نخست میخوانیم قرآن را عربی نازل کردیم، شاید شما بفهمید و در ادامه میخوانیم که این قرآن مادر کتابهاست و هم علی و هم حکیم است. از اتصال این دو آیه، میفهمیم قرآن دو آنچه راهبر است، غریزة ویرانگری است. این نامه در سال 1932 نوشته شده یعنی زمانی که بوی جنگ میآمد. وی در ادامه گفت: سالح چیزی نیست که توسط متخصصین و سازندگان سالح ساخته شود. سالح جزو عمدة تکنولوژی زمان ماست که بیشترین پژوهشهای علمی روی این حوزه متمرکز است. علم که ستون و استوانه این عالم است نمیتواند به جنگ بیتفاوت باشد. بشر همواره در برابر جنگ میایستد. این یعنی وجود در برابر عدم میایستد. جنگهای موجه معموال برای دفاع یا احقاق حق است. اما جنگهایی نیز وجود دارد که از روی کینهتوزی است. داوری افزود: مخالفین با فلسفه از روی کینهتوزی مخالفتمیکنند.بهندرتدلیلیبرزیانباربودنفلسفه چهره دارد. یک چهرة عربی آشکاری است که میتوانیم بفهمیم، اما بخش دیگر نزد خداوند است و آن چهرة قرآن در دسترس همگان نیست. هر کس دربارة قرآن زحمتی میکشد، در بخش دوم است. بهگفتة خود قرآن در سورة واقعه، کسی نمیتواند به آن برسد، مگر اینکه مطهر باشد. مطهر کسی نیست که جز خون ریختن چیزی از دین نمیداند. مطهر معنای عمیقی دارد و کسانی که در دامنهای پاک پرورش یافتهاند، میفهمند. حجهاالسالم محمدعلی کوشا، مترجم قرآن کریم و عضو هیئت نویسندگان »دانشنامة معاصر قرآن کریم« نیز در سخنانی ضمن تشکر و تقدیر از مدیر و سرویراستار دانشنامة قرآن گفت: ایشان هفت سال پر تالش و بسیار پیگیر بهدنبال تحقق چنین اثری بودند و کوشش کردند در حوزة علمیه قم بتوانند 20 نفر را در میان دانشمندان حوزه برگزینند تا چنین مهمی را عرضه کنند. 20 نفری که بیش از 217 مدخل در این دانشنامه نگاشتهاند همگی از افراد محقق و اغلب گمنام حوزة علمیه قم هستند. ممکن است خوانندگان بعد از خواندن هر مدخل با نامهایی مواجه شوند که برای آنها بیگانه باشد. چراکه نه در صدا و نه در سیما و نه در مطبوعات بودهاند. کشف این استعدادها توسط حجت االسالم صفوی صورت گرفت و همین جریان، بر اهمیت دانشنامة معاصر قرآن کریم میافزاید. حوزة علمیه قم، ذخائر گرانبهای فراوانی دارد که بهدرستی دیده نشدهاند. کسانی هستند که بدون هیچ ادعایی میتوانند فرهنگ آفرین شوند.

دارند. از سه فرد آتنی که ادعانامه علیه سقراط نوشتند، باید پرسید چه چیز شما را علیه سقراط بر انگیخته است؟ اجماال میتوان این پاسخ را داد که سقراط اساس مدینه آتن را بر هم میزند. اما دفاع آنها از آتن به صورت کینهتوزانه ظهور کرده است. چون در ادعانامهشان حرفهای خیلی مهمی نبود. از آن زمان تا امروز فلسفه مورد قهر و دشمنی بوده است. این جنگ علیه فلسفه را باید قبول کنیم. اما از خدای بزرگ میخواهیم که جهان و بشر کنونی را از جنگهای بزرگی که اگر دربگیرد جهان را نابود می کند، حفظ کند. بیژن عبدالکریمی نیز در این نشست گفت: از دیرباز انسان با دیگری زیسته و با دیگری نسبت داشته است. مقوالتی مثل قانون، اخالق، حقوق و دین وجود داشته تا کنش نسبت به دیگری را تعریف کند. در دین ما اندیشیدن به دیگران و حق الناس مطرح شده است. نیل به عالم ملکوت جز از طریق اندیشیدن به دیگری ممکن نیست. افالطون شیوه دیالوگ را بهعنوان روش بیان تفکر خود انتخاب می کند. همچنین سقراط گفتگو را یگانه شیوة بیان حقیقت عنوان میکند. گفتگو وسیلهای برای رسیدن به حقیقت است نه معیار حقیقت.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.