گفتگوی هگل و فیلسوفان اسالمی

Ettelaat Hekmat va Marefat - - گزارش -

مراسم بزرگداشت عالمه طباطبایی با پیام دکتر حسن روحانی، رئیسجمهور، در محل انجمن آثار و مفاخر فرهنگی برگزار شد. در متن پیام دکتر روحانی آمده است: به همة استادان، دانشوران و دوستداران دانایی و خردورزی که با حضور مؤثر خود در همایش بزرگداشت عالمه طباطبایی به تکریم اندیشة برپایی این سرمایة گرانبهای معرفتی و فکری ایران و جهان اسالم اهتمام ورزیدهاند، خیر مقدم میگویم. در این گردهمایی سخن دربارة عالم کمنظیری است که در کمال وارستگی و سادهزیستی، به متعالیترین ارزشهای معنوی و انسانی نائل شد و با نگرش ژرف خود، بسترهای رشد و اعتالی فرهنگ اسالمی و ایرانی را برای نسل امروز و نسلهای فردا هموارتر کرد. این نماد یگانگی، زهد و تقوا، گفتار و عمل که در روزگار ما بیشتر به یک اسطوره میماند، در طول عمر پربرکتش، به تنهایی و با شایستگی میراث گرانقدری از فلسفه، حکمت و اخالق بهیادگار گذاشت. شخصیت، سیره و آثار ایشان، مجموعة نفیسی است که برای اندیشهورزان سپهر معرفت و حکمت، افقهای جدید و پویایی گشوده است.دکتر حسن بلخاری رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی نیز در این مراسم گفت: خیر مقدم میگویم به خانوادة عالمه، مخصوصًا صبیههای ایشان. »انّا نحن نزلنا الذکر و انانحن لهلحافظون، حاوی نکات مهمی است. نفرمود قرآن، بلکه ذکر فرمود و هرچه از بهر قرائت باشد ممکن است به نسیان سپرده شود و ذکر بیشتر درونی میشود و از سرقت و دستبرد مصون میماند. ذکر با حفظ، نسبت عظیمتری دارد تا آنچه قرائت و خوانش میشود. وی افزود: از عوامل مهم حفظ، این

نشست بررسی کتاب »هگل و فیلسوفان اسالمی« نوشتة »سیدحمید طالبزاده« با حضور رضا داوری اردکانی،سیدمحمدرضابهشتیوسیدحمیدطالبزاده برگزار شد. در ابتدای این نشست حمید طالبزاده، مولف کتاب »هگل و فیلسوفان اسالمی« با بیان اینکه سنت باید به نقد گذاشته شود، اظهار کرد: بزرگترین دفاع از سنت در روزگار ما، نقد آن است و اگر میخواهیم سنت در زندگی اجتماعی و امروزی نقش بازی کند، باید مورد نقد واقع شود. امور و کارهایی که سنت میتواند در اجتماع و زندگی امروزی انجام دهد، باید مورد نقد قرار گیرند و حال این نقد زمانی امکانپذیر است که در مواجهه با اندیشة غربی باشد. فلسفة مالصدرا فعلیت تام فلسفه است. سیدحمید طالبزاده با تأکید بر اینکه اوج فلسفه این است که آن را به عرفان متصل کند، ادامه داد: نقد سنت فقط با ارتباط با فلسفة غرب امکانپذیر میشود. در این کتاب بهعنوان یک دانشجوی مبتدی توضیح دادهام که این راهی است در میان ما، نه در صدد تثبیت هگلایم و نه مالصدرا. ما درصدد فلسفهای هستیم که بتواند به فاصلة بین سنت و فلسفه غرب که امروز به آن مبتال هستیم فکر کند و برای درد توسعه نیافتگی چارهای است که مفسران پاک نهاد با اتصال به شهود در این راه کوشا باشند. در حقیقت سپردن تفسیر قرآن به مفسران و خردمندان پاک بهخاطر جلوگیری از دستبرد بود. شأن مرحوم عالمه از مصادیق »لحافظون«اند. از صدر اسالم تفسیری دقیقتر از »المیزان« نوشته نشده است، زیرا خداوند برای حفظ قرآن، بزرگانی را بر میگزیند که مستند بر عقل شهودی و اشراقی، قرآن را تفسیر کنند. قرآن بهخودیخود قابل تحریف نیست. اما فهم آن میتواند تحریف شود و وجود مفسران و خردمندان از این بابت است. سپس دکتر حسین سلیمی، رئیس دانشگاه عالمه طباطبایی با اشاره به ساختار دانشگاه عالمه طباطبایی گفت: احساس کردهایم که در شرایط خاصی قرار داریم. مانند شرایطی که یک انسان زندگی سنتی را ترک کرده و به جامعة شهری رفته است و میخواهد قوانین جامعة مدرن را پیدا کند. استادان علوم انسانی ما چنین هستند. آنها بعد از پیدا کردن قوانین زیستن به دنبال هویت خود هستند تا هویت فردی را از دست ندهند. بسیاری از استادان علوم اجتماعی و انسانی ما بر سر این دو راهی هستند. این چالش بزرگ، هم برای بیندیشد. محمدرضا بهشتی بهعنوان سخنران دوم در این نشست با نگاهی به ویژگیهای کتاب »گفتگوی هگل و فیلسوفان اسالمی« ضرورت این فلسفه را از دو منظر بررسی کرد و گفت: از لحاظ محتوای کتاب قبل از انتشار با آن آشنا شدهایم و علت آن هم این بود که مؤلف کتاب قبل از انتشار در جمع معلمان فلسفه، کتاب را قطعهقطعه ارائه کردند و حاضران نکات ویرایشی و محتوایی را در جلسات مطرح کردند. این کار بسیار مثبت و خوب است و بهتر از این است که مؤلف در گوشه ای در انزوا بنشیند و کتاب بنویسید. در ادامة نشست، رضا داوری اردکانی استاد و محقق فلسفه با بیان اینکه این کتاب فتح بابی است و قبل از انتشار نسخهای از کتاب را مطالعه کرده، اظهار استادان، هم پژوهشگران و هم دانشجویان ماست. چگونه میتوانیم هم بشناسیم و هم هویت مستقل اندیشهای خود را داشته باشیم. افتخار این دانشگاه این است که نام اندیشمندی را دارد که کلیدهای بسیار گرانقدری برای این ساحت به ما داده است. نکتة اول، مجوز استفاده از علوم تجربی است. در پژوهشهای انسانی، عالمه با تفسیر قرآن کلیدی میدهد که در »ثم هدی« قرآن است که عقالنیت االهی و آیات االهی در همة عالم خلقت متجلی است. یعنی اگر به هر وسیله آیات را بهدرستی بشناسیم به علم مشروع دست پیدا کردهایم. همانگونه که علم االهی را از قرآن میشناسیم، علم طبیعت هم در صورت فهم، االهی است. وی افزود: آیا شناختن واقعیت آنگونه که هست برای انسان امکانپذیر است؟ پاسخ عالمه براساس فهم قرآنی، این است که امکانپذیر است. سپس دکتر احمد احمدی با یادآوری خاطرهای از سال 1336 و نخستین مالقاتش با عالمه طباطبایی گفت: چشمان پرنور و پیشانی بلندی داشت و از همه مهمتر اخالق نیکویی داشت. ما جلسات اسفار را خدمت آیتاهلل جوادی آملی و آیتاهلل حسنزاده و آیتاهلل امینی میرفتیم و روزها کالس فلسفه بود و بحث آزاد و هر دو هفته سه جلسه داشتیم. تقاضا دارم دوستان آن مکاتبات را بخوانند. »هانری کربن« فیلسوف مشایی نبود اما افالطونی بود و آثار شیخ اشراق را چاپ کرد و شاگرد »هایدگر« بود و بحث اگزیستانسیالیسم را درک کرده بود و متوجه شده بود که در اسالم، فقط شیعه است که راهی برای بقای دین با خدا دارد. فقط شیعه است که بهواسطة وجود امام عصر)عج( با خداوند ارتباطی دارد.

کرد: حاصل نگاه تند و سریعی که به کتاب داشتم تحسین بود و حاال هم تحسین می کنم. در این کتاب مسئلهای مطرح شده که برای فلسفة ما الزم بود که این موضوع مطرح شود و مهم نیست که فیلسوفان غرب راجع به آن چه نظری خواهند داشت، بلکه مسئلهای که باید مطرح شود، اثر خودش را خواهد گذاشت. وی با بیان اینکه فلسفة اسالمی از فلسفة اروپایی دور ماند و آن را قابلاعتنا ندانست، افزود: شرق دور از همان ابتدا یعنی از 200 سال پیش درصدد برآمد که فلسفة اروپایی را بفهمد، حال بعد از 100 سال اخیر نمیگویم که کوششی در این راه نشده بلکه کوششهایی شده و من خود هم قدمهایی برای رفع سوءتفاهم برداشتهام و باید دید آیا امکان نوعی دیالوگ یا هم سخنی هست یا نیست؟ این استاد و محقق فلسفه دربارة کتاب هگل و فیلسوفان اسالمی گفت: طالبزاده در این کتاب مستقیم به سمت این موضوع رفته وکانت و هگل را به زبان فلسفه اسالمی برگردانده است که این کار را هر کسی نمیتواند انجام دهد، بلکه باید منطق و فلسفة اسالمی را بداند و هر دو سوی مطلب را درک کرده باشد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.