نوسازی، تحریم و تأویل: از شناخت علمی تا هراس از تکفیر

نصرحامد ابو زید محسن آرمین نشر نی چاپ اول: ‪300 ،1396‬ صفحه

Ettelaat Hekmat va Marefat - - کتاب -

کتاب نوسازی، تحریم و تأویل: از شناخت علمی تا هراس از تکفیر ، آخرین اثر منتشر شدۀ نصر حامد ابوزید است. ابوزید یکی از چهرههای مطرح در حوزۀ نواندیشی دینی جهان عرب طی دهههای اخیر و همینطور از تربیت یافتگان مکتب نقد امین الخولی است. امین الخولی و شاگردانش به قرآن همچون متنی ادبی یا به عبارت بهتر اثر برتر ادبیات عرب مینگریستند. »او معتقد بود نواندیشی دینی از دورۀ نوزایی به این سو بهرغم مساعی درخور تقدیرش نتوانست افق معرفتی جدیدی را پایهگذاری کند و نهایتا مقهور گفتمان دینی رسمی شد. وی علت این هزیمت را در نقص رویکرد نواندیشی دینی به قرآن بهمثابۀ مبنای تمدن و فرهنگ اسالمی میداند.« (15ص) کتاب نوسازی، تحریم و تأویل مجموعۀ چهار مقاله و سخنرانی از اوست که در زمانهای مختلف به مناسبتهای گوناگون نگاشته شدهاند. این اثر از چهار بخش تشکیل شده است. ابوزید در بخش نخست با عنوان »ضرورت نوسازی گفتمان دینی« نوسازی را نیاز همیشگی روند اجتماعی، سیاسی و فرهنگی توصیف کرده است و بر این نظر است که نوسازی بدون شناخت تمدن جدید و پرچمدار آن یعنی غرب ممکن نیست. بخش دوم »هنر و گفتمان تحریم« نام دارد. او در این بخش به نقد گفتمان دینی حاکم بر جوامع عربی و به ویژه مصر از منظر هنر میپردازد. »از نظر ابوزید دنیای هنر دنیایی رها از هنجارها و محدودیتهاست و خالقیت هنری در فضایی آزاد و به دور از قیدها و بندها و هنجارهای جاری شکل میگیرد.« (109ص) بخش سوم »دشوارۀ تأویل قرآن از گذشته تا کنون« نام دارد. مؤلف در این مقاله به بررسی »اصطالح تأویل، نسبت آن با تفسیر و سیر تحول آن تا دورۀ معاصر میپردازد.« (164ص) بخش چهارم و پایانی این اثر »رویکردی نو به قرآن؛ از متن به گفتار: بهسوی هرمنوتیکی انسانگرا« نام دارد و »به تبیین اهمیت تعامل با قرآن بهمثابۀ گفتار و اثر آن در فهم قرآن و کشف معنای ناپیدای آن« (231ص) اختصاص دارد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.