در جستوجوی صداهای ازدسترفته

Ettelaat Hekmat va Marefat - - گزارش -

و مهیجتر است: »صلح جهانی و همزیستی از طریق زبان و ادبیات.« محل برگزاری سمینار، کالِج ایتاکا در شهِر یوگ یاکارتاست اما بانیاِن آن در زمرۀ غولهای پژوهشی و آکادمیک جهان قرار دارند: مرکز بینالمللی پژوهش و توسعه، مستقر در نیویورک؛ دانشگاه ِجی کِی سری النکا؛ دفتِر مشترِک هند و کانادا برای تحقیقات انسانی و اجتماعی. این سمینار که از 19 تا 21 جوالی 2018 برگزار خواهد شد، احتماال در تقویِم رویدادهای پژوهشِی کشورهای جنوب و جنوب شرقی آسیا اتفاقی کمنظیر محسوب میشود و به همین علت، هم برای برگزارکنندگاِن آن، هم برای اندیشمنداِن اندونزی و هم برای شرکتکنندگان و مدعوین از اهمیت بسیاری برخوردار است. بهگونهای که در پایان آن به سخنرانان و ارائهدهندگان مقاالت علمی، گواهینامههایی اعطا میشود که از لحاظ مادی و علمی-آکادمیک در سطح باالیی قرار دارد و شاید ِگره از کارِ فرو بستهای بگشاید...

پروفسور بریندا مهتا از دانشگاه نیویورک، دکتر راما راتنام از دانشگاه دهلی، پروفسور میلن ماناالنسان ازدانشگاه دِال ِسیل فیلیپین، دکتر دوناتان براون باز هم از امریکا، پروفسور جاگدیش باترا از اندونزی، احمد النمیری از ابوظبی، دیشانی راناسینگه از سری النکا، مارتا اسکریبس از دانشگاه موناش استرالیا، لزلی جونگدان از مک گیل کانادا از جمله شرکتکنندگان در سمینار هستند و برنامههای اصلی و جنبی مواردی از این دست را شامل میشود: سالن نشست و گفتوگو، نمایشگاه کتاب، معرفی و اهدای جایزه به آثار برتر، محفل دانشجویی، چاپ و انتشار مقاالت تأییدشده، در نشریات علمی بومی و آمریکایی.

و سرانجام، موضوعات پیشنهادی برای شرکت در کنفرانس از این قرار است:

زبان و نشانه. بهرهگیری متن ادبی از زبان. تفکیک متون ادبی از نوشتههای پیشپاافتاده. فرمالیسم. آشناییزدایی. استعاره و مجاز. محور همنشینی. محور جانشینی. رئالیسم. ساختارگرایی. الگوهای تقارن. شالودهشکنی. هرمنوتیک. نقد ادبی. زیباییشناسی. زبانشناسی اجتماعی. انعطافپذیری شناختی در افراد دوزبانه. ادبیات تطبیقی. آموزش زبان. ترجمه. انواع ادبی. رابطۀ زبانشناسی و ادبیات. نارساییهای مطالعات ادبی. قالبهای ادبی. علوم ادبی. ردهشناسی. روانشناسی زبان. جامعهشناسی زبان. زبانشناسی آموزشی. زبان و منطق. آواشناسی. معناشناسی. واجشناسی. ذهن و زبان. عصبشناسی زبان. زبانشناسی قضایی. زبانشناسی بالینی. زبانشناسی تحلیلی. تحلیل گفتمان. زبانشناسی رفتارگرا. زبانشناسی نقشگرا. مکاتب زبانشناسی. خانوادههای زبانی.

عنوان این سمینار بهاندازۀ کافی جذاب هست که خواننده و پژوهشگِر عالقهمنِد ما را به خواندِن ادامۀ مطلبتشویقکند:

‪"lost Voices at the Foundation of Ethics"‬ دسامبر7102 و اگوست 2018 زمان برگزاری این سمینار است. در دو مقطع زمانی که هر بار دو روز به طول میانجامد. مکان: دانشگاه واشنگتن. بانیان و برنامهریزان: آکادمی فلسفۀ دانشگاه لندن، دپارتمان فلسفه دانشگاه واشنگتن، دپارتمان علوم اجتماعی دانشگاه سیاتل. برگزارکنندگان سمینار، این مقوله را در زمرۀ مِتااِتیک قرار دادهاند که به بیان ساده اینگونه تعبیر میشود: تحقیق در خصوص خاستگاههای امر اخالقی، مفاهیم اخالقی، زبان اخالقی و دانش اخالقی. همچنین میتوان گفت که مِتااِتیک یکی از تاریخیترین بخشهای فلسفۀ مدرن است و در آرای افالطون، ارسطو، هیوم و کانت ریشه دارد. اما باید توجه داشت که فیلسوفان مذکور اروپا تنها کسانی نبودهاند که به این مبحث عالقه نشان دادهاند. اصال هدف از برگزاری این سمینار هم اثبات همین مدعاست: معرفی افراد، مفاهیم و چشماندازهای مرتبط با مِتااِتیک در دنیای مدرن، آشفته و پرمدعاِی ما... به همین علت، نظر مساعد خود را به فیلسوفان و جامعهشناساِن خارج از حوزۀ سنتِی اروپا معطوف کردهاند. معیار آنها برای پذیرش مقاله یا سخنرانی هم تعریفی است که

‪Routledge Handbook of Metaethic‬

از این مفهوم ارائه کرده است. اگرچه همه گونه نقد و تحلیل این تعریف را نیز پذیرفتهاند. اکنون بپردازیم به عناوین مقاالت وسخنرانیها. »فلسفۀ اخالق از سطحی باالتر یا فراسطح«

(Metaebene)

عنوان نخستین سخنرانی است که کنشها و پدیدههای اخالقی را با نظری مجرد و عام محل تحلیل قرار میدهد. تعریف متااتیک در همین سخنرانی انجام شده است. ایالن مک گالسکو در تعریف و تحدید بحث میگوید: بخشی از فلسفۀ اخالق که خود فلسفۀ اخالق را موضوع مطالعه قرار میدهد. چرا که از فراتئوری یا متاتئوری یا فوقنظریه بهره میبرد. به همین دلیل نیز دارای بار ارزشی نیست.

جانبدارانه هم نیست. بلکه با بیان عبارات و مفاهیم دیسکرپتیو یا توصیفی سروکار دارد و نه اکسپرسیو یااووکاتیو)برانگیزاننده(.آنگاهسخنرانازرابطۀفلسفه اخالق با فلسفه فرااخالق سخن میگوید و آن را به رابطۀ علم با تئوری علمی تشبیه میکند. حوزۀ عمل را نیز اینگونه مشخص کرده است: درفرااخالق یا متااتیک یا اخالق تجزیه و تحلیلی، تئوریها و گفتارهای اخالقی از نظر منطقی، زبانی، پراگماتیستی و معناشناسانه موضوع پژوهش و طبقهبندی قرار میگیرند. سخنراِن دوم،جورج بِنیفیت است و در مورد نظریههای معروف متااتیک به روشنگری پرداخته است. بررسی نظریات چارلز استیونسن و شور باوری یا هیجان باوری او، جان اوستین، متخصص در پیوند میان اخالق و زبان، ریچارد هر انگلیسی و دفاع او از تئوری داوریهای اخالقی که به موضعگیری وی در برابر ناتورالیسم اخالقی و هیجان باوری انجامیده، بخشهای عمده و پراهمیت این سخنرانی هستند. معانی و معاییر »خوب و بد« از دیگر سخنرانیهای ارائهشده در این سمینار است که توسط استاد دانشگاه اکسفورد هلنا رابینز صورت گرفته است. بررسی پراکسیسهای معمول اخالقی در همینجا انجام میشود. سودنگری جان استوارت میل، اخالق مسیحی، اخالق عملی یا عمل اخالقی کانت، نگرههای تکلیفمدار، نگرههای نتیجهگرا، نگرههای فضیلت مدار و در نهایت، متااتیکز.

متیو هالیدی، عنوان »ضمانت اجرای اخالق« را برای سخنرانی خود برگزیده. او ابتدا مقولۀ اخالق را از دو بُعِد متااتیک و هنجارهای دستوری موضوع تحلیل قرار داده و سپس به بررسی مفاهیمی همچون »خیر«، »شر«، »اخالق فطری«، »اخالق دینی«، »اخالق مادی«، »اخالق سکوالر«، »اخالق ماکیاولی«، »اخالق اومانیستی«، »اخالق مارکسیستی«، »اخالق علمی«، »اخالق کاپیالیستی« و دیگر انواع شاخههای اخالق پرداخته و ضمانت اجرای هر یک را بررسیده است.

اما به نظر نگارنده، جالبترین سخنرانیهای ارائهشدهدرسمینار،یکی»اِتیکزومِتااِتی ِکزبورژوایی« است که از سوی الرا هندرسون استاد دانشگاه اکسفورد ارائهشده و دیگری»طرح بزرگ اخالق لوکاچ« که الکساندر اشمیت از بن دربارۀ آن سخن گفته است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.