پيمان گلستان چگونه به ايران تحميل شد؟

Ettelaat Siyasi va Eghtesadi - - شماره 304 / تابستان 1395 -

آنچه در زير ميآيد، فشــردة بخشي از كتاب دوجلدي »تاريخ سياســي ايران در دورة قاجار« تأليف جناب آقاي دكتر ابراهيم تيموري اســت.در شــمارة آينده فصلنامه، فشــردة بخش ديگــري از اين كتاب گرانسنگ كه در آن به پيمان تركمانچاي پرداخته شده است، به نظر خوانندگان ارجمند خواهد رسيد.

الف ـ پادرمياني سفير انگليس براي برقراري صلح ميان ايران و روسيه

سرگور اوزلي سفير انگليس ضمن توقفي كوتاه در چمناوجان و ديدار با فتحعليشاه و جلب موافقت اصولي او براي مذاكره با روسها روانه تبريز شد و در ميان استقبال رسمي، روز 19 ژوئن 1812 وارد آن شهر گرديد و در خانهاي كه براي سكونت او تعيين شده بود اقامت گزيد....

اوزلي روز بعد همراه دبيران سفارت روبرت گوردون و جيمزموريه و ويليام اوزلي براي ديداري تشريفاتي نزد عباس ميرزا رفت. به گفته ويليام اوزلي، صورت عباس ميرزا كه چندي پيش بيمار شده بود، لاغر بهنظر ميآمد. او يك »باراني« قرمز رنگ پوشيده و »كلاه« سادهاي از پوست بره مشكي بر سر گذاشته بود و با سادگي و فروتني مهمانان را پذيرفت و از هر دري با آنان سخن گفت.

ديدار سرگور اوزلي سفير انگليس با عباس ميرزا نزديك به يكساعت به درازا كشيد و اوزلي يك خنجر با دسته جواهرنشان كه از انگلستان آورده بود بعنوان هديه بهعباس ميرزا داد. سفير انگليس دو سه بار بلند شد تا از حضور او مرخص شود ولي عباس ميرزا نگذاشت و سفير را نشاند و هربار در موضوع تازهاي به گفتگو پرداخت.

ويليام اوزلي، عباس ميرزا را با هوش توصيف ميكند كه علاقه داشت در هر زمينه اطلاعاتي كسب كند. او عباس ميرزا را در آن هنگام 28 يا 29 ساله و قويبنيه توصيف ميكند. ايرانيان او را سواركار ماهري ميدانند كه در برف و سرما و يخبندان وقتي با دويست سيصد نفر به شكار ميرود تنها ده دوازده نفر ميتوانند تا آخر او را همراهي كنند و از خستگي باز نمانند.

جيمز موريه نيز پس از اين جلسه، از عباس ميرزا تعريف ميكند و ميگويد چنان خلوص و صفاي آميخته با مهرباني در رفتار و روش او ديده ميشد كه همه ما عقيده پيدا كرديم او همانگونه كه از لحاظ كيفيت جسماني و ظاهري بيگمان از هموطنانش برتر و بالاتر است، از جهت ويژگيهاي فكري نيز ممتاز است. من در هيچجا مردي

● اختلاف نظر ميان ايران و روسيه زياد بود. فتحعليشاه ميگفت »امر مصالحه« با روسيه تنها به شرط »استرداد ولايات متصرفي« صورت ميپذيرد. روسها با پيش كشيدن اصل »وضع موجود كنوني« ميگفتند، هرجا را كه اشغال كردهاند متعلق به روسيه است و بايد همچنان در دست ايشان باقي بماند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.