شوراي امنيت سازمان ملل و مسائل حقوق بشر

دكتر مجيد بزرگمهري ـ دانشيار دانشگاه بينالمللي امام خميني(ره) فرزانه مويديزاده ـ كارشناس ارشد روابط بينالملل

Ettelaat Siyasi va Eghtesadi - - شماره 307 / بهار و تابستان -

1. درآمد

1.1. بيان مسئله از زمان تصويب منشور ملل متحد، موضوع حقوق بشر در نظام ملل متحد و رويكرد كشورهاي عضو، در دو چارچوب بهصورت موازي تكامل يافته است: نخست، ارگانهاي برپا شده از سوي خود سازمان ملل يا ارگانهاي برپا شده براساس منشور (همانند مجمع عمومي، شوراي اقتصادي اجتماعي، شوراي قيمومت، كميسيون حقوق بشر و جانشين آن، شوراي حقوق بشر و...)؛ و ديگري، پيمانهاي تدوين شده با موضوعات حقوق بشري. ( Alfredsson,2009( پيمانهاي حقوق بشري، ميثاق حقوق مدني و سياسي و ميثاق حقوق اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي (1966)، عهدنامه حذف همه اشكال تبعيض در مورد زنان (1979)، كنوانسيون مقابله با شكنجه و ديگر رفتارهاي وحشيانه، غيرانساني و توهينآميز و مجازات (1987) و كنوانسيون حقوق كودكان را دربر ميگيرد. نقش شوراي امنيت در بهبود حقوق بشر و پشتيباني از آن، بيشتر به دوران پسا جنگ سرد و افزايش توجه جهاني به حقوق بشر باز ميگردد، هر چند در دوران جنگ سرد نيز شوراي امنيت در قالب ايده پشتيباني از حكومت دموكراتيك بعنوان يك حق انساني، در برابر پارهاي پديدهها بويژه كودتاها واكنش نشان داده بود. دخالت شوراي امنيت در زمينة حقوق بشر داراي پشتوانهاي از مواد منشور نيست. حقوق بشر بر پايه بند 7 ماده 2 منشور مقولهاي داخلي و لذا شوراي امنيت در گذشته معمولاً خود را درگير آن نميساخت. بهدنبال توجه بيشتر جامعه جهاني به موضوع حقوق بشر، شوراي امنيت نيز حساسيت بيشتري در قبال موارد نقض حقوق بشر نشان داده است. انگيزه و عاملي كه شوراي امنيت براي ورود به مقوله حقوق بشر اعلام كرده، به مخاطره افتادن صلح و امنيت بينالمللي است؛ يعني به تشخيص شوراي امنيت، بهعلت نقض حقوق بشر، بستر به مخاطره افتادن صلح و امنيت بينالمللي فراهم ميشود. ماده 39 منشور، اختيار تشخيص وضعي را كه ماية تهديد شدن و بهخطر افتادن صلح و امنيت بينالمللي ميشود، بر عهده شوراي امنيت گذاشته است. ورود شوراي امنيت در مسائل حقوق بشري زير عناويني چند صورت گرفته است و در اين راستا، رويارويي با پايمال شدن حقوق بشردوستانه نمود بيشتري داشته است. پرسش اصلي: آيا پرداختن و واكنش شوراي امنيت به مسائل حقوق بشري بويژه موضوع حقوق بينالملل بشردوستانه، به علت به مخاطره افتادن صلح و امنيت

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.